Jak naucza Kościół katolicki, „zdolność ta jest absolutnie pochodzenia Boskiego i ani człowiek, ani tym bardziej szatan, nie może jej spowodować. Charakteryzuje się tym, że świadomość ta powstaje w momencie kontaktu z daną osobą i nie ma żadnego związku z wcześniej nabytą wiedzą o danej osobie, a więc z przypuszczeniami wysnuwanymi z oznak zewnętrznych osoby będącej przedmiotem świadomości, jak np. zachowanie, strój, sposób mówienia i chodzenia. Obdarzona tym darem osoba nie może posługiwać się nim według własnej woli. Wiedza zdobyta dzięki kardiognozie nigdy nie dotyczy rzeczy banalnych i nieistotnych, ale ma za przedmiot przede wszystkim duchowe dobro”.
Przykładami osób obdarowanych taką zdolnością była polska mistyczka bł. Marcelina Darłowska i włoski święty — ojciec Pio.
Filozofia Kardiognoza lub „metafizyka serca” jest ważnym tematem w filozofii rosyjskiej.
Charakterystyka Metafizyka serca – duchowe ujrzenie fenomenu serca i następujące rozważania o nim w formie metafizycznej. Mówi się też o filozofii serca, duchowości serca, antropologii serca, logice serca czy ontologii serca. Jest to stanowisko z pogranicza dyskursu religijnego i filozoficznego.