Nauka o sercu została rozwinięta w mistycyzmie bizantyńskim. W ramach tej tradycji powstała nauka hezychazmu, w którym centralnym elementem praktyki jest sprowadzanie umysłu do serca. Symbol serca umocnił się na Rusi wraz z przejściem prawosławia. W średniowiecznej filozofii rosyjskiej opracowana została nauka o kardiognozie. Nił Sorski jako jeden z pierwszych myślicieli rozważał „poznanie serdeczne” i był tym samym jednym z najstarszych przedstawicieli rosyjskiej kardiognozy. Naukę o „sprowadzaniu umysłu do serca” wyłożył św. Grzegorz Palamas w swym dziele „Triady. W obronie świętych Hezychastów”. Modlitwa Jezusowa w prawosławiu jest zwana także modlitwą serca.

Jednak konceptualna różnica między wiedzą serca i wiedzą rozumu weszła w krąg problematyki profesjonalnej filozofii zachodnioeuropejskiej dopiero w drugiej połowie XIX w. W XIX–XX w. filozoficznym ujmowaniem serca i utworzeniem swoistej metafizyki serca zajmowali się Iwan Kiriejewski, Aleksiej Chomiakow, Pamfił Jurkiewicz, Boris Wyszesławcew, Siemion Frank, Pawieł Fłorienski, Iwan Iljin, Wasilij Rozanow, Nikołaj Roerich i jego żona , Daniił Andriejew i in. Według Michaiła Gromowa, kardiognoza w filozofii rosyjskiej wiąże się z .