oraz księstwo opolskie (określane też opolsko-raciborskim) z Opolem, Raciborzem, Cieszynem i Bytomiem, gdzie panowali spadkobiercy Mieszka Plątonogiego, używający godności książąt opolskich.
Podziały terytorialne Henryk Brodaty w latach 30. XIII w. podjął się próby zjednoczenia rozdrobnionego feudalnie państwa polskiego i osiągnął na tym polu znaczący sukces. Poprzez zbrojne podboje, zręczną dyplomację oraz splot korzystnych okoliczności zdołał zawładnąć ziemią opolską, kaliską, poznańską, sandomierską, a także krakowską. Jednak perspektywy zjednoczeniowe pod berłem Piastów śląskich skończyły się rychło po śmierci Brodatego, która nastąpiła w 1238 r. Jego syn i następca, Henryk Pobożny poległ w walkach podczas najazdu mongolskiego z 1241 r. Rozległe władztwo terytorialne książąt wrocławskich, stanowiące w istocie duże, ponaddzielnicowe księstwo nazywane w historiografii Monarchią Henryków śląskich, rozpadło się.