Nad pozostałymi ziemiami Zakonu rozciągnięte zostało zwierzchnictwo Korony Polskiej. Zapoczątkowana została gruntowna reforma polskiego systemu wojskowego.
Wojska zaciężne werbowane były tylko w przypadku wojny. Stałą zaś siłę zbrojną państwa stanowiło niewielkie wojsko nadworne królaTak zwani curienses.. Utrzymywanie wojska nadwornego i werbowanie wojska zaciężnego pokrywane było w znacznej mierze przez skarb królewski. Król odwoływał się często do sejmu i sejmików, żądając uchwalenia nadzwyczajnych podatków, ale szlachta nie zawsze chciała je uchwalić. Kościół dawał niekiedy dobrowolną ofiarę pieniężnąSubsidium charitativum., ale potrzebna była do tego uchwała synodu.
Utworzone na przełomie XV i XVI wieku oddziały obrony potocznej rozmieszczono w zamkach południowo-wschodnich ziem państwa polskiego. Wraz z powstaniem obrony potocznej, powstał problem dowodzenia oddziałami zaciężnymi. W tym też celu powstał urząd hetmana polnego i wkrótce potem strażnika polnego.