II Postępowanie zabezpieczające.
Przepisy o poszczególnych „postępowaniach nieprocesowych” niejednokrotnie odsyłają między sobą, przy czym odesłania te bywają wielostopniowe – na przykład przepisy o podziale majątku dorobkowego małżonków po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej (art. 566-567 k.p.c.) odsyłają do przepisów o dziale spadku (art. 680–689 k.p.c.), a te z kolei – do przepisów o zniesieniu współwłasności (art. 617-625 k.p.c.).
Postępowanie nieprocesowe sąd wszczyna na wniosek, będący odpowiednikiem pozwu (art. 511 k.p.c.), jednak w przypadkach wskazanych w ustawie sąd może wszcząć również postępowanie z urzędu (art. 506 k.p.c.); możliwość ta istnieje głównie w sprawach opiekuńczych (art. 570 k.p.c.). Wniosek ten może zostać skutecznie cofnięty tylko za zgodą wszystkich uczestników (art. 512 k.p.c.).
Postępowanie nieprocesowe prowadzi sąd rejonowy (art. 507 k.p.c.), z wyjątkiem spraw o ubezwłasnowolnienie (art. 544 k.p.c.) i separację (art. 5671 k.p.c.) oraz spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych, wymienionych w art. 6911 § 1 k.p.c., które należą do właściwości sądu okręgowego.