Stąd czerpanie wzorców dla reformy z ksiąg greckich miało oznaczać wprowadzanie błędnych innowacji do czystej wiary, jaka miała przetrwać na Rusi. Przywiązanie do obrządku wśród prostych wiernych i duchownych parafialnych podkreśla także Billington. Ta nieoczekiwana opozycja, w której szeregach znaleźli się także niektórzy dawni współpracownicy Nikona z koła krzewicieli dawnej pobożności, sprawiła, że patriarcha stracił początkowy entuzjazm dla przeprowadzania reform liturgicznych i skupił się na innym zagadnieniu – uczynieniu Moskwy centrum światowego prawosławia oraz wzmocnieniu pozycji Kościoła w stosunku do władzy świeckiej. W 1658 Nikon, skłócony z carem Aleksym I, porzucił pełnienie obowiązków patriarchy i zamieszkał w zbudowanym przez siebie monasterze Nowe Jeruzalem. Tytularnie pozostawał jednak zwierzchnikiem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.