Jako cudotwórca, odwiedzany przez tłumy pątników, nie może żyć z dawną prostotą: przełożeni wyznaczają mu posługujących braci.
Któregoś dnia w pustelni Sergiusza zjawia się kupiec z dwudziestodwuletnią, niepełnosprawną umysłowo córką. Pragnie, by mnich i ją uzdrowił swoją modlitwą. Zmysłowość i uroda dziewczyny sprawiają, że mężczyzna traci nad sobą panowanie i łamie złożone śluby czystości. Następnego dnia zastanawia się nad popełnieniem samobójstwa, przekonany, że wszelka modlitwa byłaby nieskuteczna. Przypomina sobie kobietę, którą znał od dzieciństwa: Praskowię Michajłownę Mawrikiewą; ucieka z pustelni i udaje się do jej domu. Praskowia Michajłowna opowiada mu o swoim życiu: jej mąż zmarł, obecnie jej źródłem utrzymania są lekcje muzyki, pod jej opieką pozostaje córka, jej chory mąż i pięcioro wnuków. Mnich dochodzi do przekonania, że on, żyjąc dla ludzi, udawał oddanie swojego życia Bogu, podczas gdy Praskowia, pozornie żyjąc dla ludzi, w rzeczywistości najlepiej służyła Bogu.