W każdym z tych wypadków, gdy normy prawne odnoszą się tylko do zdarzeń zaistniałych po wejściu w życie nowej ustawy, różnicują sytuację adresatów, to znaczy inna jest sytuacja adresatów, którzy np. popełnili ten sam czyn przestępny, w zależności od tego, kiedy czyn ten został popełniony, co z kolei jest sprzeczne z zasadą równości, która stanowi inną wartość w systemie prawnym.
Najbardziej dotkliwa dla adresatów jest sytuacja, gdy od momentu wejścia w życie ustawy z ich zachowaniem nie są już wiązane negatywne skutki prawne, np. dany czyn przestaje być przestępstwem. Przy absolutnym stosowaniu zakazu działania prawa wstecz osoba, która popełniła ten czyn przed wejściem w życie nowej ustawy, zostanie ukarana, zaś ta, która popełniła go po wejściu tej ustawy w życie, nie, choćby oba czyny zostały wykryte w tym samym czasie już po wejściu w życie nowej ustawy. Stąd wynika najważniejsze ograniczenie zakazu retroakcji – powinien on być stosowany wyłącznie do zmian niekorzystnych.