Aby móc ożenić się z Bianką Trao, Gesualdo porzuca swoją dotychczasową kochankę, szczerze mu oddaną ubogą Diodatę, matkę jego dwóch synów. Na hucznym weselu, wbrew nadziejom bohatera, nie pojawia się większość rodziny panny młodej.
Część II Gesualdo Motta wygrywa licytację o prawo dzierżawy gruntów gminnych, chociaż miejscowa szlachta nie tylko go nie popiera, ale i stara się za wszelką cenę uniemożliwić mu to. W Vizzini wybuchają zamieszki, biedni spiskują przeciwko bogatym. Umiera stary Diego Trao - tylko jego siostra Bianka wyraża z tego powodu szczery żal; wstrząśnięta, przedwcześnie rodzi córkę Izabelę. Tymczasem do Vizzini przybywa wędrowna trupa aktorska z piękną primadonną Aglae. Nini Rubiera, zauroczony jej wdziękiem, zaciąga u Gesualda długi, wydając pieniądze na utrzymanie kobiety. Zrywa wcześniejsze zaręczyny z brzydką, ale zamożną panną Margarone. Matka młodzieńca bezskutecznie przekonuje go, by nie angażował się w kosztowny romans z aktorką, a po gwałtownej kłótni doznaje ataku paraliżu.