Aktualnie (2012) w zakresie kompetencji organów podatkowych leży: badanie treści czynności prawnej (zgodnego zamiaru stron i celu umowy), stwierdzenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, badanie, czy wykreowany na podstawie umowy stosunek prawny jest zgodny z jego naturą, przepisami ustawy oraz zasadami współżycia społecznego (na podstawie art. 58 Kodeksu cywilnego, który obowiązuje niezależnie od zapisów Ordynacji podatkowej).
W momencie gdy organ podatkowy dojdzie do wniosku, po zanalizowaniu wymienionych elementów, że zrekonstruowana przez niego treść umowy różni się od zadeklarowanej przez strony na potrzeby rozliczenia podatkowego, ma prawo wyciągnąć konsekwencje podatkowe odpowiednie dla ustalonego stanu faktycznego. Niemniej jednak w pierwszej kolejności musi przeprowadzić postępowanie, w którym odtworzy treść czynności zgodnie z regułami interpretacyjnymi prawa cywilnego, uwzględniając zachowania stron i badając ich zgodność. W przypadku zaistnienia wątpliwości dotyczących występowania lub braku stosunku prawnego organ jest upoważniony by zwrócić się do sądu powszechnego, który rozstrzygnie czy stosunek zaistniał.