w czasie żniw, sianokosów lub orki), wynagradzane jedynie poczęstunkiem.
Pańszczyzna a ludność żydowska w Polsce
Arendarze propinacji, dzierżawiący zazwyczaj wraz z browarami i karczmami pomocnicze gospodarstwa rolne rzędu małych (zagrodniczych) lub średnich gospodarstw chłopskich stanowili w XVIII w. ponad czwartą część ogółu ludności żydowskiej w Rzeczypospolitej. Ludzie ci nie pracowali na roli, lecz wyręczali się pańszczyźnianymi chłopami. Właściciele dóbr (także księża i zakonnicy pełniący funkcje administratorów dóbr duchownych) przekazywali im uzgodnioną w kontraktach liczbę pańszczyźnianych dniówek swoich poddanychJakub Goldberg, Władza dominialna Żydów – arendarzy dóbr ziemskich nad chłopami w XVII-XVIII w., w: Przegląd Historyczny, Tom 81, Numer 1-2 (1990), s. 189–190..
Wydarzenia związane z rozwojem i likwidacją problemu pańszczyzny w Polsce 1105 r. – przywilej tyniecki, pierwszy z dokumentów ustalający wymiar pańszczyzny w dobrach klasztornych i kościelnych;