W praktyce wykonawczej i kompozytorskiej wzory rytmiczne mogą współtworzyć charakter tańca, tematu, motywu lub stylu muzycznego.
Organizacja rytmiczna
Organizacja rytmiczna może przyjmować różne postacie zależnie od tego, czy przebieg muzyczny opiera się na wyraźnym , regularnym metrum, powtarzalnych wzorach rytmicznych albo swobodnym następstwie wartości czasowych. Rytm może być miarowy lub nieregularny, może tworzyć układy periodyczne albo swobodne, a jego odbiór zależy od relacji między czasem trwania dźwięków, akcentami, grupowaniem i metrum.
Rytm swobodny i ustalony W polskiej terminologii encyklopedycznej wyróżnia się m.in. rytmikę swobodną i rytmikę ustaloną. Rytmika swobodna nie opiera się na ustalonym systemie czasowej organizacji przebiegu muzycznego ani na stałej podstawowej jednostce miary. Taki sposób organizacji rytmicznej może występować w muzyce, w której następstwo dźwięków podporządkowane jest tekstowi, gestowi melodycznemu, swobodnemu frazowaniu lub innemu czynnikowi niż regularny puls metryczny. Rytmika ustalona zakłada określoną organizację czasu muzycznego, w której poszczególne elementy przebiegu mają dające się określić wartości czasowe.