Tradycyjne światopoglądy religijne – poza ich rolą w legitymizowaniu poszczególnych systemów panowania i wyzysku – ogromnie przysłużyły się poprzez podejmowanie się problemu człowieka w kosmosie, jego istoty oraz znaczenia. Trwałość tych religii (chrześcijaństwo, buddyzm, islam) przez tysiące lat w wielu okolicznościach społecznych świadczy o ich skutecznych, przemawiających do wyobraźni ludzkiej odpowiedziach na pytania o sens ludzkiego istnienia, chorób, cierpienia, nieszczęścia, starości i w końcu śmierci. To właśnie odróżnia religię od większości ewolucyjno-postępowych stylów myśleniaPor. Régis Debray, Marxism and the National Question, „New Left Review” 1997, nr 105, s. 29., które na pytania o sensie istnienia milczą, a religia stara się na nie odpowiedzieć.

Anderson wykorzystuje te przykłady jako pryzmat konkluzji, w której to XVIII wiek w Europie Zachodniej jest świtem epoki nacjonalizmu, a zmierzchem religijnego stylu myślenia. W związku z tym zamieszaniem musiało powstać nowe pojęcie narodu.