Ustalania cen detalicznych przez producentów zabrania także artykuł 81 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz późniejszy 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jednak ze względu na przekonanie o szczególnej roli książki i tradycyjnych księgarń Komisja Europejska dopuszcza wprowadzenie w poszczególnych państwach członkowskich stałych cen książki.
Współcześnie większość systemów stałej ceny funkcjonuje w ramach ustawy, ponieważ w tej formie nie budzą zastrzeżeń państwowych organów ochrony konkurencji. Zwolennicy stałej ceny uważają także, że ustawowa regulacja lepiej spełnia swoje zadanie, gdyż zobowiązuje do jej stosowania wszystkich sprzedawców na terenie kraju w którym obowiązuje, a nie tylko tych, którzy przystąpili do porozumienia. Pierwsza ustawa o jednolitej cenie książki została wprowadzona w Hiszpanii w 1975 roku.
We Francji w 1979 dekrety wydane przez ówczesnego ministra gospodarki, René Monory’ego, zakazały zawierania porozumień branżowych o stałej cenie książki. Wycofanie dekretów Monory’ego było jednym z haseł kampanii prezydenckiej François Mitterranda w 1981 roku. Po jego zwycięstwie w sierpniu tego samego roku wprowadzono prawny obowiązek stosowania stałych cen poprzez tzw. ustawę Langa (fr.