Maurycego poparł król duński Chrystian IV, ale po klęsce tego ostatniego na początku 1626 r. w bitwie pod Lutter am Barenberge pozycja Maurycego ponownie osłabła. Mimo to sprzeciwiał się Wilhelmowi nakłaniającemu ojca do przyłączenia się do cesarza i pogodzenia z kuzynem Darmstadtu. Wilhelm musiał też bronić się przed zabiegami swojej macochy Juliany, mającej wielki wpływ na ojca, a pragnącej podziału Hesji po śmierci Maurycego i przyznania części kraju jej synom. Po negocjacjach rodzinnych landgraf Maurycy został zmuszony do abdykacji na rzecz Wilhelma 17 marca 1627 r., a Juliana i jej synowie otrzymali czwartą część księstwa (tzw. Quart). Na domiar złego księstwo faktycznie pozostawało w rękach Tilly'ego, a dużą częścią faktycznie dysponowali kuzyni z Darmstadtu.
Wilhelm próbował naprawić sytuację księstwa, znajdującego się w dramatycznej sytuacji finansowej. Zawarł układ z landgrafem Hesji-Darmstadt Jerzym II, a następnie udał się na dwór cesarski – jednak uzyskał tylko uznanie swojego następstwa w Hesji. W 1629 r. cesarz wydał edykt restytucyjny, który stanowił kolejny cios dla Wilhelma (instytucje kościelne otrzymały zwrot swych dóbr) i stanowił kolejną pożywkę dla wzrostu jego niechęci do katolicyzmu.