Grossman jako pierwszy stworzył literacki obraz głodu na Ukrainie. Opis tej zbrodni pojawia się w spowiedzi Anny Sergiejewny, ostatniej miłości Iwana Grigorjewicza. Suche studium okrucieństwa poprzedza ona pozbawionym emocji opisem fizjologii głodu: Na początku głód z domu wypędza. Na początku jest jak ogień – pali, dręczy, rwie i kiszki, i duszę – wtedy człowiek z domu ucieka. Ludzie wykopują robaki, zbierają trawę, widzisz, nawet do Kijowa docierali. Ciągle z domu i z domu. Ale nadchodzi taki dzień, że człowiek głodny z powrotem do swojej chaty pełznie. To znaczy: pokonał go głód i człowiek już nawet nie próbuje się ratować. Kładzie się do łóżka i leży. A jeśli głód człowieka pokonał, nie ma sposobu, by go podnieść, i to nie dlatego, że sił mu już brak, ale dlatego, że nic już go nie obchodzi, żyć mu się nie chce. Leży spokojnie, nie trzeba go ruszać. Jeść już nie chce, ciągle się moczy i ma biegunkę. Staje się senny. Nie trzeba go ruszać, trzeba go zostawić w spokoju. Leżą tak głodni i dogasająW. Grossman, Wszystko płynie…, Warszawa, 1984, s. 73.. Państwowa machina sprawiła, że społeczeństwo samo wykonało na sobie egzekucję.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Wszystko płynie... · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.