Свет на дроце (ням. Welt am Draht) — навукова-фантастычны міні-серыял 1973 года, зняты нямецкім рэжысёрам Райнерам Вернерам Фасбіндэрам. Галоўную ролю выканаў Клаус Лёвіч. Фільм быў зняты для нямецкага тэлебачання на 16-міліметровую плёнку і ўпершыню паказаны ў 1973 годзе на канале ARD як серыял з дзвюх частак. Сцэнарый заснаваны на рамане амерыканскага пісьменніка-фантаста Дэніэла Галуйе «Сімулякрон-3», выдадзеным у 1964 годзе.
Сюжэт Дзеянне разгортваецца ў Інстытуце кібернетыкі і футуралогіі, дзе на суперкамп’ютары запушчана праграма сімуляцыі. Гэтая праграма стварае штучны свет, у якім жывуць больш за 9000 «адзінак ідэнтычнасці» – віртуальных людзей, якія не падазраюць, што іх рэальнасць з'яўляецца ўсяго толькі сімуляцыяй. Тэхнічны дырэктар праекта, прафесар Фольмер, знаходзіцца на парозе неверагоднага адкрыцця. Аднак ён пачынае паводзіць сябе ўсё больш дзіўна і неўзабаве гіне пры загадкавых абставінах. Яго месца займае доктар Фрэд Штылер. Неўзабаве пасля гэтага дарадца па бяспецы інстытута, Гюнтэр Лаўзэ, спрабуе падзяліцца са Штылерам сакрэтам Фольмера, але бясследна знікае прама падчас размовы. Самае дзіўнае, што ніхто з калег не памятае пра існаванне Лаўзэ. Штылер пачынае ўласнае расследаванне. Ён уваходзіць у сімуляваны свет, каб пагутарыць з «кантактнай адзінкай» па імені Эйнштэйн – адзіным персанажам сімуляцыі, які ведае пра яе штучную прыроду. Эйнштэйн раскрывае Штылеру шакавальную праўду: яго ўласны «рэальны» свет таксама з'яўляецца сімуляцыяй, створанай на больш высокім узроўні (слоі) рэальнасці. Гэтае адкрыццё зводзіць Штылера з розуму. Навакольныя пачынаюць лічыць яго небяспечным, яму пагражаюць смерцю і ізаляцыяй. Штылера абвінавачваюць у забойствах, і ён вымушаны хавацца. У фінале ён даведваецца, што яго свет – гэта сапраўды сімуляцыя, а ён сам – копія рэальнага чалавека, які кіруе гэтым праектам на верхнім узроўні.
Тэматыка і стыль У адрозненне ад многіх навукова-фантастычных твораў, фільм засяроджваецца не на экшэне, а на філасофскіх аспектах, звязаных з прыродай чалавечай свядомасці, рэальнасці і сімуляцыі. «Свет на дроце» лічыцца адным з першых фільмаў у жанры кіберпанк. Візуальны стыль карціны, створаны аператарам Міхаэлем Бальхаўсам, адрозніваецца выкарыстаннем люстэркаў і шкляных паверхняў, што стварае атмасферу параноі і адчужэння.
Уплыў і спадчына «Свет на дроце» апярэдзіў свой час і стаў крыніцай натхнення для многіх пазнейшых фільмаў на тэму віртуальнай рэальнасці, у тым ліку для знакамітага «Трынаццатага паверха» (1999), які таксама з'яўляецца экранізацыяй рамана «Сімулякрон-3».
У 2012 годзе была выпушчана адрэстаўраваная версія фільма пад назвай «Свет дроту» рэжысёра Джэя Шайба, якая атрымала высокую ацэнку крытыкаў і зноў прыцягнула ўвагу да гэтай працы Фасбіндэра.
Зноскі
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя тэлесерыялы Катэгорыя:Кіберпанк