9 верасня 2025 года ў рамках аперацыі «Агністы саміт» Ізраіль нанёс удар па Досе (Катар) з удзелам 15 знішчальнікаў, якія выкарыстоўвалі цяжкія бомбы, а таксама беспілотнікі ў якасці падтрымкі. Паводле заявы ізраільскага кіраўніцтва, удар стаў адказам на ўварванне ХАМАС у Ізраіль 7 кастрычніка 2023 года і на тэракт у Іерусаліме 8 верасня 2025 года. Атака выклікала рэзкае асуджэнне ва ўсім свеце. Пасля Ізраіля прынёс свае прабачэнні краіне за парушэнне суверэнітэту і паабяцаў устрымлівацца ад далейшых нападаў на яго тэрыторыі.

Ход падзей Катар традыцыйна выступаў пасярэднікам на перамовах аб спыненні агню паміж Ізраілем і ХАМАС. У Досе размяшчалася Палітбюро ХАМАС з некалькімі высокапастаўленымі лідарамі руху. Катар таксама адыгрываў ключавую ролю ў дастаўцы гуманітарнай дапамогі жыхарам сектара Газа.

Днём 9 верасня былі апублікаваныя відэа з Дохі з узнімальным слупом дыму пасля ракетнага ўдару. Практычна адразу пасля гэтага ў сваім Telegram-канале ЦАХАЛ паведамілі пра кропкавы авіяўдар па кіраўніцтве ХАМАС, адзначыўшы выкарыстанне цяжкіх бомбаў са знішчальнікаў і меры па мінімізацыі рызыкі для мірнага насельніцтва за кошт прымянення высокадакладных боепрыпасаў і дадатковай разведкі. Затым Прэм’ер-міністр Ізраіля Біньямін Нетаньяху і міністр абароны Ісраэль Кац апублікавалі заяву, у якой гаварылася, што ўдар з’яўляецца адказам на ўварванне ХАМАС у Ізраіль 7 кастрычніка 2023 года і на тэракт у Іерусаліме 8 верасня 2025 года.

Паведамляецца, што было задзейнічана 15 знішчальнікаў, якія скінулі на адну цэль 10 боепрыпасаў за некалькі секунд. У ходзе выканання задачы самалёты дазапраўляліся ў паветры.

Як паведамілі афіцыйныя асобы ЗША, амерыканскія вайскоўцы самастойна выявілі ізраільскія самалёты, якія накіроўваліся да Персідскага заліва, аднак тлумачэнні ад Ізраіля паступілі толькі пасля пачатку ракетнага ўдару.

Авіяўдар быў нанесены падчас сустрэчы, на якой абмяркоўвалася апошняя прапанова прэзідэнта ЗША Дональда Трампа аб спыненні агню ў сектары Газа. Як паведамляў 12-ы канал Ізраіля, галоўнай мэтай быў лідар групоўкі Халіль аль-Хая. «Аль-Джазіра» са спасылкай на крыніцу ў ХАМАС паведаміла, што ў выніку выбухаў у Досе ніхто з лідараў руху не загінуў, аднак ахвярамі сталі пяць яго радавых членаў, уключаючы сына Халіля аль-Хаі і яго памочніка. Акрамя таго, катарскае Міністэрства ўнутраных спраў пацвердзіла гібель аднаго катарскага афіцэра бяспекі.

Наступствы Катар рашуча асудзіў ізраільскі ўдар па жылых будынках, назваўшы яго злачынным нападам і грубым парушэннем міжнароднага права, які пагражае бяспецы жыхароў краіны. Улады заявілі аб пачатку расследавання на вышэйшым узроўні і падкрэслілі, што не маюць намеру трываць падобнае ўмяшанне ў рэгіянальную бяспеку.

Прэм’ер-міністр Катара, шэйх Махамед бін Абдулрахман бін Джасім Аль Тані, заявіў, што Катар пакідае за сабой права адказаць на ізраільскія ўдары, падкрэсліўшы, што краіна не пацерпіць парушэнняў свайго суверэнітэту і прыме комплексныя меры для прадухілення будучых нападаў. Паводле яго слоў, створана каманда на чале з дыпламатам Махамедам бін Абдулазізам аль-Хулаіфі для прававых крокаў. Катар ужо кансультуецца з дружалюбнымі дзяржавамі і рыхтуе меры ў адказ. Аль Тані абвінаваціў Біньяміна Нетаньяху ў парушэнні міжнароднага права, імкненні да дэстабілізацыі рэгіёну і падрыве мірных перамоваў, назваўшы ўдары па Досе дзяржаўным тэрарызмам і адзначыўшы, што рэгіён дасягнуў пераломнага моманту, які патрабуе сумеснага процідзеяння такім дзеянням.

Былы спецпрадстаўнік ЗША па Іране Роберт Мэлі заявіў, што ўдар Ізраіля па кіраўніцтву ХАМАС у Досе дэманструе нежаданне Тэль-Авіва ісці да завяршэння вайны ў Газе шляхам перамоваў і падрывае давер да любых пасрэдніцкіх намаганням.

29 верасня Біньямін Нетаньяху ў тэлефоннай размове з Мухамедам бін Абдулрахманам Аль Тані, якая адбылася з Белага дома ў прысутнасці Трампа, прынёс афіцыйныя прабачэнні за парушэнне катарскага суверэнітэту і дапусціў выплату кампенсацыі сям’і загінулага супрацоўніка службы бяспекі. Ён таксама паабяцаў устрымлівацца ад далейшых нападаў на катарскай тэрыторыі, што было замацавана ў плане Трампа па Газе. Гэты крок стаў важным элементам у аднаўленні ролі Катара як пасярэдніка ў перамовах аб заканчэнні вайны і вызваленні закладнікаў.

Загінулыя У выніку атакі загінулі шэсць чалавек, з іх пяцёра былі звязаныя з ХАМАС, а адзін з’яўляўся супрацоўнікам службы бяспекі Катара: Джыхад Лабад, кіраўнік апарата Халіля аль-Хаі, кіраўніка ХАМАСа ў сектары Газа; Хамам Халіль Аль-Хія, сын Халіль Аль-Хаі; Абдала Абд аль-Вахід, тэхнічны супрацоўнік дэлегацыі (саветнік або целаахоўнік); Муамен Хасуна, тэхнічны супрацоўнік дэлегацыі (саветнік або целаахоўнік); Ахмад Абд аль-Малека, тэхнічны супрацоўнік дэлегацыі (саветнік або целаахоўнік); Бадр Саад Махамед аль-Хумаідзі Ад-Дасары, малодшы капрал службы бяспекі Катара. Пахаванне загінулых адбылося ў Катары 11 верасня.

Рэакцыя Удары, спаслаўшыся на парушэнне прынцыпаў міжнароднага права, Статута ААН і суверэнітэта Катара, асудзілі Кыргызстан,, Казахстан,, Узбекістан, Турцыя, ААЭ, Іарданія, Саудаўская Аравія, Францыя, Германія, Вялікабрытанія, Іспанія, Еўрапейскі Саюз, ААН.

Прэс-сакратар Белага дома Каралін Левіт заявіла, што прэзідэнт Дональд Трамп разглядае Катар як вернага саюзніка і сябра Злучаных Штатаў і вельмі перажывае з-за атакі, а таксама дадала, што Трамп перагаварыў з эмірам Катара Тамімам ібн Хамадам аль-Тані, запэўніўшы, што падобнае больш не паўторыцца.

Крыніцы

Катэгорыя:Вайна на Блізкім Усходзе (з 2023) Катэгорыя:Верасень 2025 года Катэгорыя:Падзеі 9 верасня