Лілія Цітко (дзявочае прозвішча Крук; ) — польскі мовазнавец, славіст, даследчыца старабеларускага пісьменства і анамастыкі, прафесар Беластоцкага ўніверсітэта.
Біяграфія і працоўная дзейнасць З'яўляецца выпускніцай беластоцкай русістыкі. Пасля заканчэння вучобы засталася працаваць у Беластоцкім універсітэце, дзе прайшла шлях па прыступках навуковай кар'еры да звання ўніверсітэцкага прафесара. Сваю габілітацыйную працу яна рыхтавала пры падтрымцы прафесара Міхаіла Кандрацюка, які выступаў рэцэнзентам дадзенага даследавання і адзначаў, што гэтая праца разам з усім яе навукова-дыдактычным здабыткам стварыла салідную аснову для атрымання звання бельведэрскага прафесара.
На Філалагічным факультэце Беластоцкага ўніверсітэта займала шэраг кіруючых пасад, у прыватнасці, выконвала функцыі прадэкана факультэта. Акрамя таго, з'яўляецца кіраўніком Кафедры славянскага мовазнаўства () і кіраўніком Аддзела гістарычнага славянскага мовазнаўства (). Яна аказвала значную дыдактычную і навуковую падтрымку Кафедры беларускай філалогіі. У перыяд з 2008 па 2011 год выконвала абавязкі кіраўніка Кафедры беларускай культуры, а пазней, пасля сыходу гісторыкаў Яўгена Мірановіча і Алега Латышонка, паўнавартасна ўзначаліла гэтую кафедру.
У лютым 2021 года Лілія Цітко далучылася да адкрытага ліста дзеячаў і экспертаў у галіне беларускай мовы і культуры. Разам з многімі іншымі даследчыкамі і інтэлектуаламі яна выступіла супраць палітычных рэпрэсій і пераследу ў Беларусі, падтрымаўшы патрабаванні па абароне беларускай ідэнтычнасці, мовы і нацыянальнай сімволікі.
Навуковая дзейнасць Разам з М. Кандрацюком, Зоф'яй Абрамовіч, Эльжбетай Багдановіч і іншымі навукоўцамі Лілія Цітко ўваходзіць у ядро беластоцкага анамастычнага цэнтра, які робіць важны ўклад у развіццё славістычных даследаванняў ва Усходняй і Цэнтральнай Еўропе.
Прафесійныя інтарэсы даследчыцы сканцэнтраваны вакол помнікаў старажытнарускага пісьменства, у тым ліку старабеларускіх тэкстаў і анамастыкі на землях Вялікага Княства Літоўскага. Яна займаецца шырокай праблематыкай моўнага памежжа ў дыяхранічным і сінхранічным аспектах. У сваіх шматлікіх публікацыях даследчыца аналізуе гісторыю заходнерускай лексікаграфіі, мову і лексіку «Супрасльскага лексікона» 1722 года, моўныя асаблівасці «Беларускага Трыстана» (у тым ліку паўднёваславянскія ўплывы), эвалюцыю флексійных формаў старабеларускіх прыметнікаў у летапісах Вялікага Княства Літоўскага, а таксама патранімічныя і адапелятыўныя прозвішчы гістарычнага Падляшша, палеаграфічную спадчыну прафесара Ігната Даніловіча і інш.. Пад яе кіраўніцтвам студэнты пішуць дыпломныя працы па згаданай тэматыцы.
Бібліяграфія З'яўляецца аўтаркай шматлікіх навуковых публікацый, манаграфій і артыкулаў. Сярод іх:
Манаграфіі: Piśmiennictwo i nazewnictwo starobiałoruskie na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wybrane problemy (2019) „Kronika Bychowca” na tle historii i geografii języka białoruskiego (2006) Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI wieku (2001)
Навуковыя выданні крыніц: Białoruski Tristan: rękopis ze zbiorów Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu (пераклад і апрацоўка, 2018) Leksykon supraski z 1722 r. (2015)
Рэдактура: Języki ruskie w rozwoju historycznym i kontaktach z polszczyzną (2018) Gwary i onomastyka pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego i słowiańsko-bałtyckiego (разам з Б. Сегенем, 2006)
Выбраныя артыкулы: Ewolucja form fleksyjnych przymiotników starobiałoruskich (na podstawie latopisów Wielkiego Księstwa Litewskiego) (2023) O gwarach białoruskich na Litwie (2022) Profesor Ignacy Daniłowicz i jego spuścizna paleograficzna. Uwagi na marginesie transliteracji "Latopisca Litwy i Kroniki Ruskiej" (2020) Słownictwo regionalne polskojęzycznej części "Leksykonu supraskiego" (1722) na tle słowiańskim (2020) Z zagadnień polsko-ruskich kontaktów językowych w Wielkim Księstwie Litewskim. Zapożyczenia leksykalne za pośrednictwem polszczyzny w wybranych gatunkach piśmiennictwa starobiałoruskiego XVI-XVII wieku (2020) Podlaskie nazwiska odapelatywne XV-XVIII wieku na tle słownictwa gwarowego (разам з Э. Багдановіч, 2020) Ethnica jako podstawy motywacyjne antroponimów historycznego Podlasia (2019) Nawiązania południowosłowiańskie w języku starobiałoruskiego "Tristana" (na podstawie rękopiśmiennego Kodeksu Raczyńskich z XVI wieku) (2019) Starobiałoruski "Tristan" jak źródło do historii leksyki. Wybrane zagadnienia z zakresu zapożyczeń (2018) Świecka literatura przekładowa XVI wieku – źródło do badań historii języka białoruskiego (na podstawie przekładów romansów rycerskich) (2018) Nadnarwiańska toponimia Podlasia i jej uwarunkowania etniczno-kulturowe (2017) Słowniki w Wielkim Księstwie Litewskim - przyczynek do historii (zachodnio) ruskiej leksykografii i leksyki (2016) Супрaсльский Лексикон 1722 г. – источник по истории церковнославянской письменности в Речи Посполитой (2015) O pewnej słowiańsko-bałtyckiej paraleli semantycznej w mikrotoponimii Podlasia (2013) U źródeł leksykografii zachodnioruskiej (2012) O cerkiewszczyźnie Leksykonu supraskiego z 1722 r. (2011) Nazwiska patronimiczne w tradycji nazewniczej Wielkiego Księstwa Litewskiego (2006) Odetniczne nazwy osobowe na Podlasiu (XVI-XVII w.) (2000)
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Выкладчыкі Беластоцкага ўніверсітэта Катэгорыя:Выпускнікі Беластоцкага ўніверсітэта Катэгорыя:Славісты Польшчы Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы Катэгорыя:Беларусісты Польшчы