Пі́хта, Ельніца (Abies) — род вечназялёных дрэў сямейства хваёвых (Pinaceae). Род налічвае каля 60 відаў.
Батанічнае апісанне Вышыня да 60 м, у некаторых відаў да 100 м, дыяметр ствала да 2 м. Крона густая, конусападобная, ствол прамы. Кара пераважна гладкая, светла-шэрая, багатая смалой. Ігліца пляскатая, мяккая, з дыума белаватымі палоскамі на ніжнім баку. Спелыя шышкі цыліндрычныя, прамастойныя, фіялетавыя або карычневыя.
Жыве 150—400 гадоў і больш.
Арэал
Піхта пашырана ва ўмераных шыротах паўночнага паўшар’я, часцей у гарах. Расце разам з елкай ці ўтварае чыстыя дрэвастоі. Адна з асноўных парод цёмнахвойнай тайгі. Некаторыя віды сустракаюцца ў трапічных шыротах (напр. у гарах Мексікі і Гватэмалы).
На Беларусі ў дзікай прыродзе толькі адзін від: , расце ў Белавежскай пушчы: утварае лясны піхтавы «востраў» на балотным масіве Дзікі Нікар, ахоўваецца. У садова-паркавай культуры больш за 10 відаў піхты. Найбольш вядомыя: , , , , .
Класіфікацыя
Род уключае каля 60 відаўThe Plant List: Abies, размеркаваных па дзясятку секцый.
Класіфікацыя родуСкладзена паводле матэрыялаў сайтаў The Gymnosperm Database і Catalogue of Life: 2009 Annual Checklist:
Секцыя Abies Miller (Цэнтральная, Паўднёвая і Усходняя Еўропа; Малая Азія):
Секцыя Amabilis (Matzenko) Farjon et Rushforth (Ціхаакіянскае ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі і Японіі, высакагор’е з вялікай колькасцю ападкаў):
Секцыя Balsamea Engelm. emend. Farjon et Rushforth (тайговыя, паўночныя і высакагорныя раёны Азіі і Паўночнай Амерыкі): падсекцыя Laterales:
падсекцыя Medianae: , частка сістэматыкаў разглядаюць гэты від як разнавіднасць віду : , 1990
Секцыя Bracteata Engelm. emend. Sarg. (Узбярэжжа Каліфорніі):
Секцыя Grandis Engelm. emend. Farjon et Rushforth (заходнія раёны Паўночнай Амерыкі аж да Мексікі, Гватэмалы, Гандураса і Сальвадора; раўніна на поўначы, сярэднія вышыні на поўдні арэалу):
Секцыя Momi Franco (Усходняя і Цэнтральная Азія, Гімалаі; у асноўным нізкія і сярэднія вышыні): падсекцыя Homolepides:
падсекцыя Firmae:
падсекцыя Holophyllae:
Секцыя Nobilis Engelm. (Захад ЗША, высакагор’е):
Секцыя Oiamel Franco (Мексіка, высакагор’е): падсекцыя Religiosae:
подсекция Hickelianae:
Секцыя Piceaster Spach emend. Farjon et Rushforth (Паўднёвая Іспанія, Паўночна-Заходняя Афрыка):
Секцыя Pseudopicea Hickel emend. Farjon et Rushforth (Гімалаі, высакагор’е): падсекцыя Delavayianae: , некаторыя сістэматыкі разглядаюць гэты від як разнавіднасць віду :
падсекцыя Squamatae:
Значэнне і выкарыстанне Вырошчваецца ў адзіночных, групавых, алейных пасадках.
Крыніцы
Літаратура