Гартэнзія (Артанс) дэ Багарнэ (, правільна па-франц. Артанз Эжэні Сесіль дэ Багарнэ (); , — , , Швейцарыя) — каралева Галандыі (1806—1810).
Біяграфія Дачка Жазэфіны Багарнэ і яе першага мужа віконта Аляксандра дэ Багарнэ. Пасербка імператара Напалеона I, які ажаніўся з яе маці ў 1796 годзе.
Ва ўзросце дванаццаці гадоў Гартэнзію аддалі ў пансіён мадам Кампан. Напалеон удачарыў Гартэнзію і яе старэйшага брата, Яўгена.
Каб умацаваць саюз дзвюх сем’яў, Жазэфіна выдала сваю дачку замуж за Людовіка Банапарта (1778—1846), малодшага брата Напалеона. Вяселле адбылося 4 студзеня 1801 года і Гартэнзія стала ятроўкай сваёй маці. У шлюбе нарадзіліся трое сыноў: Напалеон Людовік Карл (10 кастрычніка 1802 — 5 мая 1807) Напалеон Людовік (11 кастрычніка 1804 — 17 сакавіка 1831) Карл Людовік Напалеон (20 красавіка 1808 — 9 студзеня 1873), будучы Напалеон III, імператар Францыі.
У 1804 яны набылі палац Сен-Лё, у якім яны жылі да 1815 года і дзе Гартэнзія ладзіла бліскучыя балі.
Муж Гартэнзіі, Людовік, стаў каралём Галандыі ў 1806. Муж і жонка кіравалі да 1810, калі Галандыя была анексавана Францыяй.
Яе шлюб апынуўся нешчаслівым: Гартэнзія была закахана ў Жэрара Дзюрока (некаторыя сцвярджаюць, што яны былі палюбоўнікамі), у той час як Людовік пакутаваў маніяй пераследу і венерычнай хваробай.
Прыгожая і панадлівая Гартэнзія закахалася ў Шарля дэ Флао, пазашлюбнага сына Талейрана. У іх нарадзіўся сын Шарль Агюст (1811—1865), будучы герцаг дэ Марні.
Пры рэстаўрацыі Бурбонаў у 1814 годзе, Гартэнзія была пад абаронай Аляксандра I, пры яго падтрымцы яна атрымала тытул герцагіні Сен-Лё ад караля Людовіка XVIII.
На працягу Ста дзён, Гартэнзія падтрымлівала свайго айчыма, што прывяло да яе выгнання з Францыі пасля канчатковага паражэння Напалеона. Яна падарожнічала па Германіі і Італіі і ў 1817 годзе спынілася ў Швейцарыі, дзе ў адзіноце выхоўвала сваіх сыноў. Дзякуючы заступніцтву маці і брата, зяця караля Баварыі, яна размяшчала станам у 3 мільёны франкаў, які забяспечваў ёй пастаянны даход.
Памерла ў Швейцарыі 5 кастрычніка 1837 года ва ўзросце 54 гадоў.
Літаратура Mémoires de la reine Hortense. Éditions Mercure de France. La Reine Hortense, de Françoise Wagener. Éditions Lattés. Joséphine l’impératrice créole. L’esclavage aux Antilles et la traite pendant la Révolution française Jean-Claude Fauveau. Editions L’Harmattan 2010.
Гартэнзія Гартэнзія