Petra«Petra». (de "petra", pedra en grego; árabe: البتراء, al-Bitrā) é un sitio arqueolóxico situado en Xordania, localizado entre as montañas que forman os contrafortes orientais de Wadi Araba, nun gran val que vai desde o Mar Morto ata o Golfo de Aqaba. Este lugar é famoso por ter moitas estruturas de pedra escavadas dentro das rochas.
Xeografía Petra está situada a medio camiño entre o Golfo de Aqaba e o Mar Morto a unha altitude de 800 a 1396 metros por encima do nivel do mar nun val da rexión montañosa de Edom, ao leste do val de Arabah. Hoxe, Petra atópase a uns 200 km ao sur da capital xordana Aman, aproximadamente a 3 horas en coche.
Plinio o Vello e outros escritores identifican a Petra como a capital dos Tadeanos e o centro do comercio con camelos. Construída en gran parte sobre a mesma rocha, coma se tratásese dunha escultura, está incrustada entre rochas abruptas e empinadas, entre pasadizos ou pequenos canóns escavados pola erosión da auga a través de miles de anos. Ten un abastecemento de auga segura, o que o fai un lugar favorable para o desenvolvemento dunha próspera cidade. O lugar é accesible só por un estreito camiño de montaña ao noroeste, ou ao leste a través dun canón de aproximadamente 1,5 km de lonxitude e ata 200 metros de altura, o Siq, o acceso principal, que no seu lugar máis estreito mide apenas dous metros de ancho. Petra non só posuía as vantaxes dunha fortaleza en canto á seguridade, xunto a presenza de auga converteuna nunha parada natural na intersección de varias rutas de caravanas que conectaban Exipto, Siria e Arabia co sur do mar Mediterráneo, cargadas principalmente con produtos de luxo (especias e seda da India, de marfil de África, perlas do mar Vermello e incenso do sur de Arabia). A resina de árbore do incenso (Boswellia) era cobizada polo mundo antigo como unha ofrenda relixiosa especialmente valiosa e tamén como medicina.
A actividade comercial xerada polas caravanas e as tarifas recibidas produciron importantes beneficios para os nabateos. Como resultado, a cidade acolleu desde o século V a.C. Un mercado importante ata o século III.
thumb | esquerda | Mapa de Petra thumb | left | O estreito paso (Siq) que leva a Petra
Escavacións recentes demostraron as habilidades dos nabateos no control da auga que permitiron a construción da cidade no deserto, creando na práctica un oasis artificial. A zona sofre inundacións ocasionais e os restos arqueolóxicos evidencian que os nabateos controlaban estas inundacións mediante o uso de presas, cisternas e condutos de auga. Deste xeito, almacenaban a auga que despois podía ser utilizada nos longos períodos de seca permitindo que a cidade prosperara.
Aínda que nas súas orixes se podía acceder a Petra chegando polo sur (vía Wadi Araba), ou posiblemente desde as elevadas mesetas no norte, a maior parte dos visitantes modernos achéganse ao lugar dende o leste. A impresionante entrada leste leva a un acceso en baixada que atravesa unha estreita e escura corga entre paredes de pedra, (nalgúns lugares con só 3 - 4 m. de ancho) chamada Siq ("o eixo"), unha característica xeolóxica natural formada por unha separación profunda nas rochas de arenito e que sirve como unha canle que flúe cara a Wadi Musa. Ao final da estreita gorxa atópase a ruína máis elaborada de Petra, Al Khazneh (popularmente coñecida e que significa "o Tesouro"), tallado no cantil de arenito. Aínda que permanece en condicións notablemente ben conservadas, a fachada da estrutura está marcada por centos de buracos de bala feitos polas tribos beduínas locais que esperaban atopar as riquezas que unha vez se rumoreaba que estaban escondidas nela.
Un pouco máis aló do Tesouro, ao pé da montaña chamada en-Nejr, hai un gran teatro, situado para que poidan verse a maior cantidade de tumbas. No punto onde se abre o val á chaira, o sitio da cidade revélase con efecto sorprendente. O teatro foi cortado na ladeira e baixo varias das tumbas durante a súa construción. Os rectángulos dos asentos aínda están visibles. Case encerrándoo por tres lados están os muros da montaña de cor rosa.
Plano detallado da cidade 700px|center|thumb|Plano detallado da cidade de Petra, en Xordania. Muralla Camiño de acceso
Cadrado dobre: altos lugaresCadrado con círculo: fortalezas dos cruzadosCadrado con barra: escavación
Lenda detallada Hotel, centro turístico Tumba «Djinn» Tumba dos obeliscos (Imaxe) Túnel de condución de auga. Sector de Al-Madras O Siq (Imaxe) Khazné (O Tesouro)(Imaxe) Terrazas con fachadas de tumbas (Imaxe) Teatro romano (Imaxe) Tumba de Uneishu (Imaxe) Tumba da urna Tumba corintia(Imaxe) Tumba dos pisos Muro norte Tumba de Sexto Florentino (Imaxe) Torre Conway Tumba chamada de «Turkmaniyeh» Ninfeo<ol start=19> <li> <li> Vía con columnas (Imaxe) <li> Templo dos leóns alados <li> Arco de Traxano (Arco Triplo). <li> Qasr al-Bint (Imaxe) <li> Museo <li> Canteiras (Imaxe) <li> Necrópole de Umm al-Biyarah <li> El Deir (Imaxe) <li> Qattar ad-Deir 5 <li> Alto lugar de Madhbah <li> Muro sur <li> Acueduto (Imaxe) <li> Casa de Dorotheos <li> Necrópole de Mughr an-Nasarah <li> Santuario de Al-M'aysrah <li> Biclinium da urna(Imaxe) <li> Triclinum dos leóns <li> Santuario de Isis<ol start=37> <li> <li> Santuario de Umm al-Biyarah <li> Monumento da serpe <li> Alto lugar de Jabal Al-Nmayr <li> Tumbas de Wâdi Al-Nmayr <li> Wadi Farasah (Imaxe da tumba do xardineiro) <li> Tumbas <li> Nicho da aguia <li> Fortaleza Al-Wu'ayrah dos Cruzados <li> Gran Templo (Imaxe do Gran Templo) <li> Alto lugar e fortaleza de Al-Habis <li> Dique (Imaxe) <li> Igrexa (Imaxe do mosaico da igrexa) <li> Alto lugar de Djebel Khubtha (Vista desde a cumbre) <li> Wadi Siyagh (Imaxe) Do 2 e 3 ao 50. Khazne al-Firaun
Historia A historia de Petra é longa, o seu val era moi estimado pola súa fácil defensa. Con todo, os seus primeiros habitantes eran nómades, sen restos físicos de vivendas máis que a partir da época Nabatea, xa que esta civilización construíu e viviu alí por longo tempo. Tras o período bizantino, o lugar quedou practicamente deserto, polo que hai poucas fontes que lembren ese tempo, o que fai difícil reconstruír a historia da cidade durante un longo período. Tras a redescuberta da cidade por Johann Ludwig Burckhardt en 1812, verificouse nos escritos da antigüidade moitas fontes que evocan a historia de Petra.
center | thumb | 800px | Panorama do alto lugar do sacrificio na parte inferior da cidade de Petra
Neolítico Os descubrimentos no lugar de Beidha, a poucos quilómetros do Petra, demostraron a existencia de instalacións sedentarias que datan de entre 30.000 e 10.000 anos a.C. O establecemento máis antigo atopado en Petra data da Idade do Ferro.
Antigüidade O lugar era un santuario relixioso, político e cultural.
Período Edomita Segundo León de Laborde, os primeiros vestixios de instalacións sedentarias edomitas no lugar de Petra remóntanse ao final do século VIII. a. C. Esta cidade dominou toda a rexión. Os edomitas elixiron instalarse en Umm al-Beira, os outeiros preto de Petra, xa que se atoparon varios sitios sobre os picos. O mesmo lugar ocupárono máis tarde os Nabateos, pobres construtores, pero con moita sona pola súa cerámica.
A rexión sufriu numerosos ataques polas tribos israelitas, pero permaneceu baixo o control dos edomitas, polo menos ata que a anexión do territorio edomita polo Imperio Persa.
Segundo o Libro do Éxodo (da Biblia), os edomitas, como descendentes de Esaú e inimigos dos hebreos, opuxéronse ao paso de Moisés. Nun esforzo para atopar os sitios mencionados no Libro do Éxodo León de Laborde e outros exploradores occidentais deron nomes bíblicos a cada lugar, como Wadi Musa (‘o regato de Moisés’) o Al-Khazne Firaun (‘o tesouro do Faraón’). Petra, como Bosra non se coñecera ata o século XX, como a cidade mencionada na Biblia (II Reis, XIV, 7; Isaías, XVI, 1) co nome de Sela (en hebreo פטרה sela, «rochoso»), a capital dos edomitas, antes de que as investigacións arqueolóxicas demostran que eran dúas cidades diferentes. Sela está máis ao norte.
Período Nabateo thumb|As rutas comerciais terrestres dos nabateos fixo de Petra un importante centro de comercio para a época. A chegada dos nabateos, pobo nómade árabe, probablemente, remóntase ao século VI a.C., cando entran no país de Edom e toman o control de Petra. Os edomitas trasladáronse á rexión de Hebrón, deixando o asentamento.
O período nabateo está mellor documentado que outros tempos da antigüidade, pero a maioría dos documentos (escritos en papiro e outros soportes que se quebran facilmente) destruíronse, as fontes que datan deste período son escasas, non nos quedan máis datos precisos que os que se gravaron nas paredes de pedra da cidade e as etapas da construción dos monumentos, para axudar a reconstruír este tempo da súa historia.
No 312 a.C., o xeneral Antígono I Monoftalmos fracaso no seu intento de capturar a cidade.
No século IV a.C., a cidade abrangue dez quilómetros cadrados. Os nabateos son coñecidos pola súa técnica cerámica de alta calidade.
Cara ao final do século IV antes de Cristo e comezos do III, os nabateos parecen totalmente independente, a pesar do dominio rexional da dinastía tolemaica. E ao final do século III a.C., os nabateos apoian a Antíoco III, expulsando aos Tolomeos, ao sur.
Entre o ano 93 a.C. e o 90 a.C., o rei Nabateo Obodas I derrotou a Alexandre Janneo nos altos do Golán terminando a expansión dos Asmoneos en Petra e o seu reino. Conquistou os países de Moab e Gileade, ao leste de Xordania que se perderán máis tarde, a pesar da vitoria sobre Jannée no 82.
No ano 85 Obodas I derrota ao rei Seléucida Antíoco XII que morreu en combate. a súa morte, Obodas foi deificado polos nabateos que organizaron o seu culto e construíron o Deir na súa honra.
O rei Aretas III, fillo de Obodas I estende o reino dos Nabateos cara a Damasco. A cidade desenvólvese grazas ao comercio da ruta do incenso. Esta histórica ruta terrestre comezou no Iemen ao longo da costa occidental de Arabia e dividíase en Petra en dous ramais: un cara ao noroeste que conducía a Gaza e outro ao nordés en dirección de Damasco. A auga e a seguridade fixeron de Petra un oasis para as caravanas meridionais de Arabia, cargadas principalmente con produtos de luxo seda da India, marfil de África, perlas do mar Vermello e incenso do sur de Arabia, entre outros produtos moi cobizados. A resina de Boswellia (a "árbore de incenso") era cobizada no mundo antigo como unha ofrenda relixiosa, especialmente valiosa e tamén como medicina. A intermediación comercial e as tarifas producían importantes beneficios para os nabateos, que daban á caravanas auga e aloxamento para pasar a noite, a cambio dun pago.
thumb | Tumbas reais. O rei Nabateo Malichos I e Obodas III fixeron fracasar moitas expedicións romanas en Arabia incluídas as dos anos 25 e 24 a.C., do prefecto de Exipto Elio Galo. Os romanos intentaron atopar a orixe das especias e perfumes cos que negociaban os Nabateos para non pagar a súa intermediación.
A cidade alcanzou o seu apoxeo no ano 50. Tiña 20.000 habitantes, pero as fontes difiren moito deste número, outras estimacións varían entre 30.000 e 40.000 de habitantes.
Durante o reinado do rei Nabateo Obodas III o reino experimentou un importante desenvolvemento cultural. Nesa época, construíronse a maior parte das tumbas e templos.
Os nabateos adoraban aos deuses e ás deusas árabes da época preislámica, así como a algúns dos seus reis deificados. Dushara é o deus masculino principal, coa súa trindade feminina: Uzza, Allat e Manat. Moitas estatuas esculpidas na rocha mostran estes deuses e deusas.