Војводство Хрватска (; или Војводство на Хрватите, ; ) — средновековна држава основана од белите Хрвати кои мигрирале во областа на поранешната римска провинција Далмација во околу 7 век од нашата ера. Во текот на своето постоење војводството имало неколку седишта – имено, Клис, Солин, Книн, Бијаќи и Нин. Војводството се состоело од приморјето - крајбрежниот дел на денешна Хрватска - освен Истра, и опфаќало голем дел и од планинската заднина. Војводството било во центарот на конкуренцијата меѓу Каролиншкото Царство и Византиското Цар4ство за владеење над областа. Хрватското ривалство со Венеција се појавило во првите децении на 9 век и продолжило во следните векови. Хрватска водела битки и со Бугарското Царство (основано ; Бугарско-хрватските односи значително се подобриле потоа) и со Арапите; исто така се обидело да ја прошири својата контрола над важните крајбрежни градови под власта на Византија. Хрватска доживеала периоди на вазалство на Франките или Византијците и на де факто независност до 879 година, кога војводата Бранимир бил признат како независен владетел од папата Јован VIII. Војводството било управувано од династиите Трпимировиќ и Домагојевиќ од 845 до 1091 година. Околу 925 година, за време на владеењето на Томислав, Хрватска станала кралство.
Име „Далматинска Хрватска“ и „Приморска Хрватска“ се современи ознаки меѓу историчарите за војводството.Goldstein, 1985, pp. 241–242 Државата понекогаш се нарекува кнежевство, односно „Кнежество Хрватска“. Првото запишано име за војводството било „Земја на Хрватите“ () во 852 година.Ferdo Šišić: Povijest Hrvata u vrijeme narodnih vladara, p. 651 Хрватска во тоа време сè уште не била кралство и терминот регнум се користел во смисла на земјата.Ivo Goldstein: Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995, p. 198 Во византиските извори ентитетот обично се нарекувал само „Хрватска“ ().Ferdo Šišić: Pregled povijesti hrvatskoga naroda 600. - 1526. - prvi dio, p. 156
Првиот познат војвода, Борна, бил наречен „војвода од Далмација“ () Annales regni Francorum DCCCXVIIII (year 819) и подоцна „војводата од Далмација и Либурнија“ () Annales regni Francorum DCCCXXI (year 821) во Annales regni Francorum. Хрватското име е запишано во современите повелби на хрватските војводи од втората половина на 9 век. Трпимир I бил наречен „Војвода на Хрватите“ () во латинска повелба издадена во 852 година,Codex Diplomaticus Regni Croatiæ, Dalamatiæ et Slavoniæ, Vol I, p. 4-8 додека Бранимир бил дефиниран како „војвода на Хрватите“ () на зачуван натпис од Шопот кај Бенковац.Florin Curta: Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250, p. 139-140
Географија Во областа на римската провинција Далмација, различни племенски групи, кои Византијците ги нарекувале Скалвини, биле населени по должината на јадранскиот брег. Хрватска во раниот среден век била област оградена со источниот јадрански заднина од една страна, потоа проширена на дел од западна Херцеговина, западна и централна Босна, потоа во Лика, Гачца и Крбава, а северозападно до Винодол и Лабин во областа на хрватското приморје .Ivo Goldstein: Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995, p. 31 Неколку крајбрежни далматински градови биле под власт на Византијците, вклучувајќи ги Сплит, Задар, Котор и Дубровник, како и островите Хвар и Крк.Ivo Goldstein: Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995, p. 148 На југ, Хрватска се граничела со земјата на Неретваните, која се протегала од реките Цетина до Неретва, а во нејзина сопственост ги имала островите Брач, Хвар, Корчула, Млет, Вис и Ластово.Ivo Goldstein: Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995, p. 153 Во јужниот дел на Далмација се наоѓале Захумље , Травунија и Диоклеја (денес Црна Гора). Северно од Хрватска постоело Војводството Долна Панонија. Хрватска, како и другите раносредновековни држави, немале постојан главен град и хрватските војводи престојувале на различни места на нивните дворови. Првиот важен центар на Хрватска бил Клис кај Сплит, каде што престојувал војводата Трпимир I. Други војводи владееле од градовите Солин, Книн, Биаќи и Нин.Ferdo Šišić, Povijest Hrvata; pregled povijesti hrvatskog naroda 600. - 1918., p. 159-160 Zagreb Neven Budak - Prva stoljeća Hrvatske, Zagreb, 1994., page 20
Историја
Заднина мини| Денешната Клиска тврдина мини| Делегација на Хрвати и Срби кај Василиј I Поголемиот дел од Далмација во VII век бил дел од Аварскиот каганат, номадска конфедерација предводена од Аварите кои ги потчиниле околните словенски племиња.John Van Antwerp Fine: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, 1991, p. 251 Во 614 година, Аварите и Словените го ограбиле и го уништиле главниот град на провинцијата Далмација, Салона, и ја задржале директната контрола на регионот неколку децении додека не биле протерани од Хрватите.John Van Antwerp Fine: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, 1991, p. 34-35 Најраниот забележан хрватски водач, на кој се повикува византискиот цар Константин Порфирогенит, бил Порга. По нивното учество во Само и во бугарскиот пораз на Кубрат од Аварите во 632 година, белите Хрвати биле или поканети во Далмација од византискиот цар Ираклиј (р. 610-641) и им било дозволено да се населат таму,De Administrando Imperio, XXXI. или започнале да преовладуваат над Аварите по таа долга војна, кога Хрватите мигрирале преку Сава од Панонија Савија и сами ја населиле Далмација.De Administrando Imperio, XXX. Во секој случај, ревидираната Аварска алијанса ја вратила Панонија во 677 година, но само до Сава и Дунав. До почетокот на 9 век, Хрватска се појавила како политички ентитет со војвода како шеф на државата, територијално во сливовите на реките Цетина, Крка и Зрмања. Се состоела од 11 окрузи (жупанија). Според Де Администрандо Империо, Хрватите во Панонија биле подложни на Франките неколку години, „како што биле порано во својата земја“, додека не се побуниле и не ги поразиле Франките по седумгодишна војна, но не се знае за која конкретна војна и временски распон се однесува ова.
Иако христијанизацијата на Хрватите започнала веднаш по нивното пристигнување во Далмација, во почетокот на 9 век, дел од Хрватите сè уште биле пагани.Ivo Goldstein: Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995, p. 235
Вазали на Франките Франките ја добиле контролата над Панонија и Далмација во 790-тите и првата деценија на деветтиот век.John Van Antwerp Fine: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, 1991, p. 51 Во 788 година Карло Велики, откако ја освоил Ломбардија, се свртел уште на исток и успеал да ја потчине Истра. Во 790-тите, војводата Војномир од Панонија го прифатил владеењето на Франките, чија земја Франките ја ставиле под Марка Фриули и се обиделе да ја прошират својата власт над Хрватите од Далмација. Во 799 година Франките под водство на Ерик биле поразени во Битката кај Трсат во Либурнија. Сепак, од 803 година владеењето на Франките било признаено во поголемиот дел од северна Далмација.John Van Antwerp Fine: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, 1991, p. 251-255 Франките, исто така, воделе војни со Византија сè додека не бил потпишан мировен договор, познат како Пакс Никифори, во 812 година. Со тој договор Византијците ја задржале контролата врз крајбрежните градови и острови во Далмација, притоа признавајќи ја франкската власт над Истра и далматинската заднина.Florin Curta: Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250, p. 135 Од околу 810 година, Борна, кој живеел во Нин, владеел со поголемиот дел од северна Далмација и бил вазал на Каролиншкото Царство. Борна бил војвода од Гудучани, хрватско племе кое живеело покрај реката Гудуча во близина на Брибир во северна Далмација, подоцна центар на хрватската држава. Неговото владеење било обележано со бунтот на Људевит Посавски против Франките, кој го поразил Борна во 819 година некаде во близина на реката Купа и почнал да ја пустоши Далмација, но суровите услови и постојаните напади од борнавите луѓе го принудиле Људевит да се повлече. Во 821 година Борна починал и го наследил неговиот внук Владислав .
Помеѓу Исток и Запад мини| Средна Европа во времето на Каролинзите мини| Црквата на Светиот Крст во Нин од 9 век мини| Бранимирски натпис, навод на латински јазик на војводата Бранимир Војводството Хрватска се наоѓало помеѓу две големи сили од средниот век: Источното Римско Царство на исток, кое ги контролирало далматинските градови и острови и имало за цел да ја прошири својата власт над целата поранешна римска провинција Далмација, и Франките на запад, барајќи да ги контролира северните и северозападните земји.Neven Budak - Prva stoljeća Hrvatske, Zagreb, 1994., page 51 Византиското влијание врз Хрватска се одразило и на создавањето на хрватското право и во трговијата со византиските приморски градови.Ivo Goldstein: Hrvatski rani srednji vijek, Zagreb, 1995, p. 212
Во втората четвртина на 9 век, Хрватите започнале да развиваат морнарица. Заедно со Неретваните, кои во тоа време сè уште биле пагани и биле населени на територијата на устието на реката Неретва, тие биле активни во Јадранското Море и го направиле морето и патувањето во областа опасно, особено за Венеција.John Van Antwerp Fine: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, 1991, p. 256 Затоа, во 839 година, Венецијанците под водство на дуждот Пјетро Традонико го нападнале источниот брег на Јадранот, вклучувајќи ја и Хрватска, но за време на нападот потпишале мир со нивниот владетел, принцеп Мислав (), кој владеел од Клис кај Сплит. Мировниот договор бил потпишан на местото по име Свети Мартин. Дуждот ги нападнал и островите, но не успеал да ги победи и склучил мир со нивниот водач, кој хроничарот Јован Ѓакон го споменува како гроф Дросаико. Сепак, мировниот договор бил краткотраен и следната година Венецијанците биле поразени од Неретвани под водство на грофот Диудитум.Iohannes Diaconus, Istoria Veneticorum, p. 124 "Sclaveniam bellicosis navibus expugnaturum adivit. Пиратеријата продолжила во Јадранот, како и непријателството кон Венеција, што се гледа од договорот меѓу царот Лотар I и дугот Традонико, во кој дуждот се обврзал да ги брани градовите во Италија и Истра од словенските напади.Neven Budak - Prva stoljeća Hrvatske, Zagreb, 1994., page 12
Војводата Мислав бил наследен околу 845 година од Трпимир I, кој го продолжил формалното наследство да биде вазал на франкискиот крал Лотар I (840–855), иако успеал да ја зацврсти својата лична власт во Хрватска. Арапските кампањи темелно ги ослабнале Византија и Венеција, кои биле искористени во напредувањето на хрватскиот војвода во 846 и 848 година. Во 846 година Трпимир успешно ги нападнал византиските приморски градови и нивниот патрициј. Помеѓу 854 и 860 година, тој успешно ја бранел својата земја од бугарската инвазија на чело со кнезот Борис I, некаде во североисточна Босна, склучувајќи мировен договор со Борис и разменувајќи подароци. Константин Порфирогенит го спомнува традиционалното пријателство меѓу Бугарите и Хрватите, кои дотогаш коегзистирале мирно.Nada Klaić, Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku, Zagreb 1975., p. 227-231John Van Antwerp Fine: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century, 1991, p. 52