„Чарли и фабриката за чоколадо“ е детски роман од британскиот автор Роалд Дал напишан во 1964 година. Приказната ги прикажува авантурите на младиот Чарли Бакет во фабриката за чоколадо на ексцентричниот Вили Вонка.
Приказната првично била инспирирана од искуството на Роалд Дал со компаниите за чоколадо за време на неговите училишни денови во училиштето Рептон во Дербишир. Во тоа време (околу 1920-тите), Кадбери и Роунтри биле двата најголеми производители на чоколадо во Англија и секој од нив често се обидувал да украде трговски тајни со испраќање шпиони, претставувајќи се како вработени, во фабриката на другиот - инспириран од идејата на Дал за шпионите што крадат рецепти (како што е соперникот на Вонка, Слагворт) прикажан во книгата. Поради ова, двете компании станале многу заштитнички настроени кон своите процеси на производство на чоколадо. Комбинација од оваа тајност и сложените, машини во фабриката го инспирирале Дал да ја напише приказната.
„Чарли и фабриката за чоколадо“ често се рангира меѓу најпопуларните дела во детската литература. Во 2012 година, Чарли Бакет, мавтајќи со златен билет, се појавил на поштенска марка од прва класа на Кралската пошта во Велика Британија. Романот за прв пат бил објавен во САД од Алфред А. Кнопф, Инк. во 1964 година, а во Велика Британија од Џорџ Ален и Анвин“ 11 месеци подоцна. Продолжението на книгата, „Чарли и големиот стаклен лифт“, било објавено во 1972 година. Дал планирал трето продолжение од серијата, но никогаш не ја завршил.Martin Chilton (18 November 2010) The 25 best children's books The Daily Telegraph
Книгата била адаптирана во два големи филма: „Вили Вонка и фабриката за чоколадо“ (1971) и „Чарли и фабриката за чоколадо“ (2005). Самостоен филм што го истражува потеклото на Вили Вонка, едноставно насловен „Вонка“ , биле објавен во 2023 година.
Книгата создала медиумска франшиза со повеќе видеоигри, театарски продукции и производи.
Наводи
Категорија:Книги за деца