Зипеит — воден минерал од калиум ураниум сулфат со формула K4(UO2)6(SO4)3(OH)10·4(H2O). Формира жолти до црвеникаво-кафеави моноклинично-призматични кристали со совршено расцепување. Типичната форма му е како енкрустации и пурпурни земјени маси. Се формира како ефлоресцентни енкрустации во подземни рудници за ураниум. Има Мосова тврдост од 2 и специфична тежина од 3,66. Има силно флуоресцентна жолта боја под ултравиолетова светлина и е умерено радиоактивен.
Историска употреба Зипеитот е минерал кој го привлекол вниманието на боемскиот металург, Адолф Патера, во 1850-тите години поради неговата впечатлива боја. Именуван бил по австрискиот минералог Франц Ксавер Максимилијан Зипе (1791–1863). Ова било во периодот кога славата на рудниците за сребро Јачимов изумирала. Врз големите, заборавени јамски купишта, почнаа да се појавуваат прашкасти минерали, живописно обоени, кои потекнуваат од распаѓањето на смолестата мешавина. Овие шарени слоеви, во кои зипеитот бил во мнозинство, му дале на Патера идеја да ги користи ураниумските минерали во производството на бои. Рударството започнало во 1859 година не само за производите што произлегуваат од распаѓањето на уранинитот, туку и за самиот уранинит. Различни жолти бои биле произведени бидејќи меѓу сите секундарни минерали на јамската купишта преовладувале жолтите прашкасти премази.Rösler, Hans Jürgen (1981) Lehrbuch der Mineralogie (Manual of Mineralogy) Deutscher Verlag für Grundstoffindustrie, Leipzig, page 418, , in German
Ципеитот е еден од таканаречените „ураниумски окери“. Се јавува во асоцијација со уранопилит, моноклиничен, комплексен алкален растворлив во вода со други секундарни ураниумски минерали во истрошените вени на ураниумот. Освен Јахимов во Бохемија, се јавува главно во близина на Велсендорф во Баварија (Германија), а исто така и во американските држави Јута и Ново Мексико. Зипеитот повеќе не се користи за производство на бои, но сè уште се користи како извор на осиромашен ураниум.
Наводи
Извори Palache, C., H. Berman, and C. Frondel (1951) Dana’s System of Mineralogy, (7th edition), v. II, 598–599.
Надворешни врски Uranium minerals Mineral galleries
Категорија:Моноклински минерали Категорија:Сулфатни минерали Категорија:Минерали на калиумот