Жан-Жозеф Лепавек (1806–1875) бил француски католички свештеник од редот на лазаристите и мисионер, кој во средината на XIX век дејствувал во Македонија. Тој бил првиот настојател на лазаристичката мисија во Битола (Манастир) и имал значајна улога во развојот на католичката мисија, просветната дејност и унијатското движење во Македонија. Неговата активност се одвивала во услови на засилено верско и национално натпреварување меѓу католичките, православните и различните национални влијанија во Османлиската Империја.
Дејност во Битола Во 1856 година Битола била доверена на лазаристите, со што во градот била воспоставена постојана католичка мисија. Лепавек бил назначен за нејзин прв настојател. Уште пред неговото доаѓање било обезбедено пространо здание познато како „Локанда“, изградено во времето на османлискиот управник Решид-паша. Лепавек го користел објектот како седиште на мисијата, а во него била уредена и капела.
Во почетокот Лепавек дејствувал речиси сам и во Битола останал околу година и половина пред кон крајот на 1857 година да му се придружи лазаристот Жан-Батист Касањ. За да се избегнат можни судири со османлиските власти, капелата била уредена во внатрешноста на зградата, така што однадвор не било очигледно дека објектот има црковна функција.
Лепавек се занимавал со пастирска и мисионерска работа, а проповедал на француски, италијански и грчки јазик. Касањ, од своја страна, главно се занимавал со училиштето и воспитувањето на децата.
Во 1859 година Битола ја посетил Монсињор Брунони, патријаршиски викар на Константинопол, кој извршил апостолска посета на католичката заедница. Посетата била значајна за консолидирањето на католичката мисија во градот.
Унијатска и просветна дејност Во текот на 1860-тите активноста на лазаристите сè повеќе се насочувала кон словенското христијанско население во Македонија. Лепавек настојувал преку училиштето и мисионерската работа да го прошири католичкото влијание и да поттикне прифаќање на унијата со Рим.
Мисионерските училишта претставувале едно од главните средства преку кои француските католици настојувале да го зајакнат своето влијание во регионот. Во кореспонденцијата од 1860-тите Лепавек барал испраќање на сестри од Ќерките на милосрдието за да се занимаваат со образованието и воспитувањето на девојчињата во Битола. Поради недовербата кон нестабилните услови во османлиските провинции, барањето долго време не било исполнето.
Неговата дејност била тесно поврзана со тогашното грчко-бугарско црковно прашање. Католичката мисија се обидувала да го искористи незадоволството на дел од словенското православно население од Цариградската патријаршија за ширење на унијатството. Во тој контекст лазаристичката мисија во Битола станала еден од центрите на унијатската активност во Македонија.
Во 1860-тите Лепавек одржувал врски со словенските учители и дејци во градот. Подоцнежните сведоштва покажуваат дека во мисионерското училиште предавале и бугарски учители, меѓу кои Васил Манчев, кој во 1859 година станал учител во училиштето на Лепавек.
Односи со француската дипломатија Мисијата на Лепавек имала тесни врски со француското дипломатско присуство во Битола. Француските дипломатски претставници ја сметале католичката мисија за важен инструмент на француското влијание во градот и пошироко во Македонија. Според истражувањата на Бернар Лори, создавањето на француското конзуларно претставништво во Битола било поврзано и со потребата да се поддржи лазаристичката заедница на Лепавек.
На тој начин мисијата истовремено имала верска, просветна и политичко-културна димензија. Според Герд Лора, мисионерските училишта и црковните методи на влијание биле дел од пошироката француска „мека моќ“ во Источниот Медитеран и на Балканот, во услови на натпревар со руското влијание меѓу православните Словени.
Крајот на унијатската мисија Во втората половина на 1860-тите унијатската политика во Македонија почнала да наидува на сè поголеми тешкотии. Поголемиот дел од македонските села што претходно ја прифатиле унијата постепено се вратиле во православието, а унијатското движење ја изгубило својата поширока поддршка. Според Герд Лора, по неуспехот на унијата активноста на лазаристите во Македонија сè повеќе се ограничила на училишната и просветната дејност.
Во 1868 година Лепавек бил повлечен од функцијата настојател на мисијата во Битола, а на негово место дошол Касањ. Архивската документација на Лазаристичката конгрегација сведочи за тешкотиите околу неговото повлекување и за неговите несогласувања со раководството на мисијата.
Лепавек починал во 1875 година.
Категорија:Историја на Битола