John Maynard Keynes (5 de junh de 1883, Cambridge - 21 d'abriu de 1946, Firle) es un economista britanica de la premiera mitat dau sègle XX. Probablament l'economista pus important e pus influent dau sègle XX, es l'autor d'un ensemble de teorias opausadas au modèl classic de l'economia que menèron a la definicion d'una doctrina, dicha keynesianisme, que dominèt l'economia mondiala de la fin de la Segonda Guèrra Mondiala a la fin deis ans 1970 e qu'es encara regularament utilizada per resòuvre de crisis economicas grèvas (coma aquela de 2008). Lei principis de sa teoria foguèron redigits dins la Teoria generala de l'emplec, de l'interès e de la moneda, paregut en 1936, mai en causa de sa mòrt, foguèron tanben imaginats per sei successors.
Nascut dins una familha aisada de l'elèit intellectuau de la vila universitària de Cambridge, Keynes èra un òme d'influéncia que participèt au finançament dei doas guèrras mondialas per lo còmpte dau Reiaume Unit. A l'eissida dau premier conflicte mondiau (1914-1918), critiquèt durament lei clausas economicas de la patz de Versalhas dins Lei consequéncias economicas de la patz, obratge que li permetèt de venir famós. Durant leis ans 1920, s'opausèt ai politicas economicas britanicas mai foguèt pauc a pauc alunchat de l'esfèra dau poder. Aquò li permetèt de trabalhar sus seis òbras teoricas que trobèron un començament d'aplicacion durant la segonda mitat dau New Deal (1935-1938). Durant la Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945), Keynes s'ocupèt de la preparacion economica de l'après guèrra. En particular, foguèt lo negociator britanic deis Acòrdis de Bretton Woods que permetèron la restauracion rapida de l'economia occidentala sota l'egida deis Estats Units. Aqueu quadre permetèt una creissença economica excepcionala durant una generacion (Trenta Gloriosas) avans de conóisser una crisi durant leis ans 1970 qu'entraïnèt son remplaçament per de politicas d'insipiracion neoliberalas.
Maugrat aqueu declin, lo keynesianisme demòra una referéncia economica totjorn presenta dins lo debat politic modèrne. D'efiech, amb la crisi actuala dau neoliberalisme (crisis economicas recurrentas, caumatge de massa, crisi environamentala...), una partida de sei precèptes son regularament considerats coma de solucions possiblas per la definicion d'una politica economica novèla. Ansin, divèrsei corrents economics se reclamant dau keynesianisme fòrman una partida importanta de la reflexion economica modèrna (neokeynesianisme, economia keynesiana novèla, postkeynesianisme...).
Biografia
Jovença e formacion
John Maynard Keynes nasquèt lo 5 de junh de 1883 dins una familha d'universitaris que fasián partida de la borgesiá victoriana. Son paire, John Neville Keynes (1852-1949), èra professor d'economia de Cambridge. Publiquèt en 1890 un obratge de metodologia economica (The Scope and Method of Political Economy) que conoguèt un certan succès. Sa maire, Florence Ada Brown (1861-1958), èra autritz. Participèt a de luchas per de reformas socialas e foguèt elegida premiera cònsa de Cambridge en 1932(en) Rita McWilliams Tullberg, « Keynes, Florence Ada (1861–1958) », dins Oxford Dictionary of National Biography, 2007.. Lo pareu aguèt tanben una filha, Margaret (1885-1970) que seguiguèt l'exemple de sa maire, e un autre fiu, Geoffroy (1887-1982) que foguèt cirurgian dins la Royal Air Force e acabèt la Segonda Guèrra Mondiala amb lo grade de generau(en) Geoffrey Keynes, The gates of memory, Oxford University Press, 1981..
John Maynard Keynes intrèt a l'escòla a 7 ans e se destrièt rapidament gràcias a son intelligéncia. Aquò li permetèt de seguir un cursus brilhant que lo menèt au King's College de Cambridge. I rescontrèt plusors intellectuaus importants coma lo filosòf Henry Sidgwick (1838-1900), lo scientific e òme politic Bertrand Russell (1872-1970), l'istorian Lowes Dickinson (1862-1932), lo filosòf e matematician Ludwig Wittgenstein (1889-1951) e lo filosòf George Edward Moore (1873-1958). De mai, foguèt introduch dins mai d'una societat secrèta de l'universitat coma lei Cambridge Apostles ò lo grop de Bloomsbury.
En 1905, Keynes foguèt diplomat de matematicas e preparèt lei concors per intrar dins la foncion publica superiora de l'Estat britanic. Dos ans pus tard, venguèt foncionari a l'Indian Office mai lo trabalh li interessèt gaire. Ansin, comencèt de menar lei sieunas recèrcas (sus lei probabilitats) e d'estudiar l'economia sota la direccion d'Alfred Marshall (1842-1924), considerat coma un dei fondators de la pensada economica neoclassica. Keynes s'investiguèt fòrça dins lo subjècte e, gràcias a sei relacions, foguèt nomat a un pòste de mèstre de conferéncia en economia. Puei, en 1913, publiquèt son premier obratge economic (Indian Currency and Finance) que li permetèt d'aquistar una fama d'economista au sen de l'elèit britanic.
De la Premiera Guèrra Mondiala au Tractat de Versalhas
thumb|right|Fac-simile de l'edicion estatunidenca Consequéncias economicas de la patz.
Lo 6 de genier de 1915, Keynes foguèt engatjat per lo Tesaur britanic per la durada de la guèrra. Puei, en mai de la meteissa annada, quand Reginald McKenna remplacèt David Lloyd George coma cancelier de l'Escaquier – es a dire ministre dei finanças dau govèrn britanic – Keynes venguèt son conselhier principau(en) Robert Skidelsky, John Maynard Keynes, Macmillan, 2003, p. 189.. Participèt ansin a la definicion de la politica permetent lo finançament de la guèrra e ai debats liats a la perseguida dei combats(en) Robert Skidelsky, John Maynard Keynes, Macmillan, 2003, p. 184.. S'i opausèt a la conscripcion e a la guèrra totala que laissavan Londres dins una situacion de dependéncia financiera a respècte de Washington. Keynes considerèt de demissionar. Pasmens, demorèt finalament a son pòste e foguèt nomat en mai de 1917 cap de la division cargada dei finançaments exteriors. Recebèt tanben l'Òrdre dau Banh.
Keynes participèt a divèrsei reünions destinadas a preparar l'aspècte economic dau Tractat de Versalhas. Se prononcièt en favor de reparacions feblas e d'una anullacion dei deutes de guèrra francés e britanic. Pas escotat, demissionèt e exprimiguèt sei resèrvas e sei criticas dins Lei consequéncias economicas de la patz paregut en 1919. Lo libre foguèt un important succès que permetèt a Keynes d'assegurar son aisança financiera e sa reputacion internacionala.
L'oposicion au govèrn britanic
Dins lo corrent deis ans 1920-1930, Keynes participèt ai debats economics dau periòde. Aquò li permetèt pauc a pauc d'aprefondar sa vision economica. En parallèl, se maridèt en 1925 amb la balarina russa Lydia Lopokova (1892-1981). Lo pareu aguèt ges d'enfant. Pauc atirada per lo racionalisme dau grop de Bloomsbury, Lopokova auriá favorizat lo raprochament de son marit amb lei ceucles politics pròches dau poder. Pasmens, durant aqueu periòde, Keynes èra generalament opausat ai politicas economicas britanicas e tornèt pas integrar l'administracion dau país. En plaça, contunièt de publicar d'articles ò de libres, activitat que venguèt sa fònt principala de revenguts.
Tre lo començament deis ans 1920, contunièt de criticar la politica monetària britanica e europèa. En 1922, amb d'amics, crompèt lo jornau The Nation per dispausar d'una tribuna li permetent de difusar sei tèsis. Un an pus tard, dins un libre dich Tractat sus la Reforma Monetària, avancèt l'idèa que l'inflacion pòsque menar a la revolucion e qu'una reforma monetària d'amplor èra necessària per permetre la reconstruccion de l'economia dau continent. Keynes s'opausèt donc au restabliment de l'escandau aur per Winston Churchill en 1925 car aquela decision anava entraïnar de crisis dins mai d'un país. Amb d'amics, crompèt tanben lo jornau The Nation per dispausar d'una tribuna e trabalhèt amb lo Partit Liberau britanic de 1924 à 1929(en) Robert Skidelsky, John Maynard Keynes, Macmillan, 2003, p. 318.. Pasmens, coma per l'escandau aur, Keynes foguèt pas seguit per lo poder politic que contunièt de seguir de precèptes eissits dei concepcions classicas de l'economia (deflacion...) qu'agravèron leis efiechs de la crisi de 1929.
De la crisi deis ans 1930 ais Acòrdis de Bretton Woods
L'estructuracion de la pensada keynesiana
A partir de 1929, lei rets politics de Keynes (Partit Liberau, The Nation...) veguèron lor influéncia demenir. Ansin, fins a 1939, Keynes s'alunchèt de l'accion per s'interessar a la teoria, çò que menèt a la premiera estructuracion dau keynesianisme. Doas etapas principalas jalonèron aqueu trabalh. La premiera foguèt la redaccion de la Teoria de la moneda paregut en 1930. Format de dos tòmes, aquel obratge aviá per objectiu de presentar un estudi teoric de la moneda e de presentar lei trachs dei politicas monetàrias principalas. Segon sei conclusions, lo mejan d'estabilizar l'economia èra d'estabilizar lei pretz, resultat ja trobat per Irving Fisher (1867-1947) ò Arthur Cecil Pigou (1877-1959).
Keynes foguèt pas satisfach de la Teoria de la moneda car son trabalh li permetèt pas d'establir lei causas de la variacion de la produccion. A partir de 1932, se raprochèt deis economistas de Cambridge e s'interessèt mai a l'economia estatsunidenca. Aquò li permetèt de s'interessar a de cas pus generaus e de començar la redaccion de la Teoria generala de l'emplec, de l'interès e de la moneda. Acabat en 1936, aqueu libre es considerat coma una òbra majora de l'economia car definís plusors concèptes novèus que fondèron la macroeconomia e lo keynesianisme.
Lo retorn au Tesaur
thumb|right|Fotografia de Keynes (a drecha) amb Harry Dexter White durant lei negociacions deis Acòrdis de Bretton Woods.
En mai de 1937, Keynes foguèt victima d'un malaise cardiac que l'alunchèt de l'esfèra politica fins a 1939. Au contrari d'una opinion frequenta, participèt ansin pauc a l'establiment de la premiera partida dau New Deal per lo president Franklin Delano RooseveltUn rescòntre entre lei dos òmes se debanèt lo 28 de mai de 1934 mai son resultat foguèt negatiu : Roosevelt trobèt Keynes pauc clar dins seis explicacions e Keynes estimèt que son interlocutor compreniá ren a l'economia. De mai, la Teoria generala foguèt publicada en 1936 siá tres ans après lo començament dau premier mandat de Roosevelt.. Pasmens, aguèt una certana influéncia sus lo procès car d'economistas partisans de seis idèas conselhèron lo govèrn estatsunidenc durant la segonda partida dau New Deal de 1935 a 1938.
Au començament de la Segonda Guèrra Mondiala, Keynes recebèt tornarmai de missions per lo Reiaume Unit e tornèt venir foncionari dau Tesaur en aost de 1940. O demorèt fins a sa mòrt e participèt ai debats sus lo finançament de l'esfòrç de guèrra britanic. Per exemple, obtenguèt la formacion d'un grop de reflexion per finançar lo projècte de Seguretat Sociala prepausat en 1942 per William Beveridge. Pasmens, lo trabalh pus important de Keynes durant aqueu periòde foguèt sa participacion ai negociacions destinadas a definir lo quadre economic de l'après guèrra. En causa de l'abséncia de vision de Churchill sus lo subjècte, foguèt obligat de prendre mai d'un còp de decisions importantas e aguèt una influéncia majora dins la signatura deis Acòrdis de Bretton Woods que permetèron la restauracion de l'economia durant lei Trenta Gloriosas.
John Maynard Keynes moriguèt lo 21 d'abriu de 1946 en causa d'una crisi cardiaca(fr) Mort de Lord Keynes, directeur de la banque d'Angleterre, Le Monde, 23 d'abriu de 1946.. Durant lei darriereis annadas de sa vida, aviá recebut d'onors importants coma un pòste de director de la Banca d'Anglatèrra, un autre d'administrator dau collègi d'Eton ò un títol de noblesa. Sei cendres foguèron dispersats per son fraire dins sa proprietat de Tilton.
Òbra
Lo concèpte d'equilibri keynesian