Wacław Antoni Hryniewicz OMI (ur. 23 lipca 1936 w Łomazach, zm. 26 maja 2020 w Lublińcu) – polski duchowny rzymskokatolicki, członek Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej (OMI), teolog i ekumenista, znany jako ekspert w dziedzinie teologii prawosławnej oraz głosiciel nadziei powszechnego zbawienia.

Życiorys

Formacja zakonna i kapłańska Śluby wieczyste - 1957 Święcenia prezbiteratu - 26 czerwca 1960

Wykształcenie 1960-1966 - studia w zakresie teologii dogmatycznej na KUL 1963 - magister teologii 1966 - doktor teologii 1974 - doktor habilitowany 1975 - docent 1984 - profesor nadzwyczajny 1992 - profesor zwyczajny

Działalność naukowa Po studiach teologicznych w latach 1968–1970 przebywał na stypendium badawczym w Louvain/Leuven, Paryżu, Londynie i Rzymie. Wacław Hryniewicz był kierownikiem Katedry Teologii Prawosławnej i wykładowcą KUL. Współtwórca Instytutu Ekumenicznego KUL (1983); 1983-1997 zastępca kierownika tegoż Instytutu, a od 1997 do 2005 dyrektor Instytutu. W 2008 przeszedł na emeryturę. Należał w latach 1980-2005 do Międzynarodowej Komisji Mieszanej ds. Dialogu Teologicznego między Kościołem rzymskokatolickim i Kościołem prawosławnym. Był stałym współpracownikiem Tygodnika Powszechnego i miesięcznika Znak.

W swoich publikacjach i wystąpieniach skłaniał się ku teorii o tzw. "pustym piekle", a co za tym idzie nadziei powszechnego zbawienia.

Poglądy teologiczne Obecnie toczą się dyskusje nad ortodoksyjnością niektórych tez Wacława Hryniewicza, zwłaszcza w zakresie poglądów na istnienie piekła oraz nadziei powszechnego zbawienia. Wielu katolickich teologów odrzuca je uznając, iż wchodzą one w obszar idei tzw. apokatastazy, będącej nie do pogodzenia z duchem nauki chrześcijańskiej. Z drugiej strony, Hryniewicz problem postawił wprost we wstępie do jednej ze swoich książek:

Wątpliwości w niektórych kręgach wzbudziło zakwestionowanie przez lubelskiego teologa wieczności piekła. W jego książkach refleksja ta pozostaje jednak w sferze pytań, przejętych od niektórych ze wschodnich ojców Kościoła, np. św. Izaaka Syryjczyka.

Kontrowersje Szerokie dyskusje w środowisku teologów katolickich wzbudził cykl jego książek poświęconych apokatastazie m.in. Nadzieja zbawienia dla wszystkich (1989), Dramat nadziei zbawienia (1996), Nad przepaściami wiary (2001), Chrześcijaństwo nadziei (2002), Nadzieja uczy inaczej (2003), Dlaczego głoszę nadzieję (2004),Bóg wszystkim we wszystkich. Ku eschatologii bez dualizmu (2005). Kroniką sporu wywołanego tezami ks. Hryniewicza jest książka Puste piekło? Spór wokół ks. Wacława Hryniewicza nadziei zbawienia dla wszystkich (2000, red. Józef Majewski), a także Nadzieja - możliwość czy pewność powszechnego zbawienia? (1992, red. S.C. Napiórkowski i K. Klauza).

W 2008 opublikował na stronie internetowego czasopisma teologicznego Open Theology artykuł zatytułowany: „Zbawiciel jest polifoniczny” (tytuł zaczerpnięty od Klemensa Aleksandryjskiego) – o nadużyciach języka religijnego w ostatnim dokumencie Kongregacji Nauki Wiary. W artykule tym „zarzucił Kongregacji m.in., że jej rozumienie prawdy odbiega od koncepcji biblijnej; że interpretuje Sobór Watykański II „w duchu nauki przedsoborowej”; że posługuje się zbyt wąską koncepcją sukcesji apostolskiej; że – wbrew niektórym intuicjom Soboru – nie uznaje kościelności wyznań protestanckich; że ujawnia tendencje „doktrynerskie” i absolutyzuje stanowisko katolickie”Józef Majewski - Historia pewnej ingerencji, „Tygodnik Powszechny” 23.09.2008, . Zbulwersował on niektórych polskich katolików, którzy poinformowali o jego treści watykańską Kongregację Nauki Wiary, ta zaś zwróciła się z prośbą do generała zakonu oblatów ks. Wilhelma Stecklinga, aby ten uzyskał od W. Hryniewicza wyjaśnienie użytych sformułowań. Przełożony zakonu poprosił również o niekomentowanie kolejnych dokumentów Kongregacji, na co prof. Hryniewicz wyraził zgodę.

Poza oficjalnym biegiem sprawy niektórzy publicyści katoliccy np. na łamach czasopisma Fronda w oparciu o powyższy artykuł zarzucili o. Hryniewiczowi:

wątpienie w możliwość istnienia i poznania prawdy, podważanie autorytetu Kościoła katolickiego i niezmienności dogmatów wiary, postrzeganie jedności Kościoła jako wspólnoty kościołów różnych wyznań, mylną interpretację tekstów Soboru Watykańskiego II, stawianie interpretacji teologa w sprawach wiary nad interpretację Kościoła, dążenie do ekumenizmu drogą ustępstwT. Terlikowski, Sylabus błędów Hryniewicza. „Fronda”, nr 49/2008CNS: Kontrowersje wokół artykułu ks. prof. Wacława Hryniewicza, depesza KAI, 18 września 2008.

20 września 2008 EAI poinformowała, że ks. prof. Wacław Hryniewicz odrzucił żądanie watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary nakazującej mu wycofanie z krytyki stosunku Stolicy Apostolskiej do innych wyznań chrześcijańskich. Jak się okazało, informacja ta była częściowo nieprawdziwa, gdyż dokonano w niej skrótów myślowych sugerujących, jakoby Kongregacja kontaktowała się bezpośrednio z prof. Hryniewiczem. Błędne było również twierdzenie, iż odmówił on pracy nad usunięciem nieporozumień.

Bp Józef Życiński ordynariusz archidiecezji lubelskiej stwierdził, że spór częściowo wynikł z powodu podtytułu dodanego przez redakcję kwartalnika „Open Theology” oraz nietrafnego tłumaczenia tekstu na język angielski.

Linki do tekstów o kulisach sporu Józef Majewski - Historia pewnej ingerencji, Tygodnik Powszechny 23.09.2008, Artykuł dotyczący mylnej interpretacji działań Kongregacji Czy KAI manipuluje informacjami ws. Hryniewicza? Blog prywatny z szeregiem informacji Z „Tygodnika Powszechnego” usunięto artykuł o buncie ks. Hryniewicza Treść usuniętego artykułu „Tygodnik Powszechny” zdjął tekst Opis starań o przywrócenie tekstu i wyjaśnienia

Publikacje książkowe

Członkostwo w korporacjach naukowych Towarzystwo Naukowe KUL (od 1983) European Society for Ecumenical Research Societas Oecumenica (od 1988) Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie (od 1992)

Doktoraty honoris causa Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie (2009)Informacja o doktoracie honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie dla ks. prof. W. Hryniewicza na witrynie KAI (dostęp: 31-10-2014). Uniwersytet Opolski (2014)Informacja o doktoracie honoris causa dla ks. prof. W. Hryniewicza na witrynie Uniwersytetu Opolskiego (dostęp: 31-10-2014).

Ordery i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2004, za wybitne zasługi w pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnejPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 2004 r. o nadaniu orderów ().), Nagroda im. Jana Długosza (2004) Nagrody im. ks. Józefa Tischnera (2005) Medal świętego JerzegoKs. Wacław Hryniewicz i Aleksander Gurjanow otrzymali Medale św. Jerzego na gazeta.pl [opublikowano: 2010-06-25] (2010) Medal „Zasłużony dla Tolerancji” nadany przez Fundację Ekumeniczną „Tolerancja” (2016)

Przypisy

Bibliografia

Kto jest kim w Kościele, KAI, Warszawa (1996) Zbawiciel jest polifoniczny" - o nadużyciach języka religijnego w ostatnim dokumencie Kongregacji Nauki Wiary - Treść artykułu w Open Theology 2008

Linki zewnętrzne Henryk Paprocki, Pontifex nadziei – wspomnienie śp. o. Wacława Hryniewicza „Ekumenizm.pl” 29/05/2020

Kategoria:Absolwenci Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Doktorzy honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Laureaci Medalu Świętego Jerzego Kategoria:Polscy teolodzy katoliccy Kategoria:Polscy ekumeniści katoliccy Kategoria:Polscy prezbiterzy oblaccy Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Laureaci Nagrody im. księdza Józefa Tischnera Kategoria:Ludzie urodzeni w Łomazach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)