A gdyby…? (oryg. What If…?) – amerykański antologiczny, serial animowany inspirowany serią komiksów wydawnictwa Marvel Comics. Przedstawia on alternatywne wersje zdarzeń pokazanych wcześniej w filmach Filmowego Uniwersum Marvela. Twórczynią serialu i główną scenarzystką została , a reżyserią zajął się . W serialu głosu użyczył Jeffrey Wright oraz aktorzy, którzy zagrali w produkcjach franczyzy.
Pierwszy sezon A gdyby…? wchodzi w skład IV Fazy franczyzy Filmowego Uniwersum Marvela, natomiast drugi – V Fazy. Stanowią one część jej drugiego rozdziału zatytułowanego Saga multiwersum. Serial zadebiutował 11 sierpnia 2021 roku w serwisie Disney+. W Polsce pojawił się 14 czerwca 2022 roku, wraz z uruchomieniem serwisu. W grudniu 2019 roku zapowiedziano drugi sezon serialu, który zadebiutował 22 grudnia 2023 roku. W listopadzie 2021 roku zapowiedziany został serialowy spin-off odcinka „A gdyby… zombie!?” zatytułowany Marvel Zombi, a w lipcu 2022 roku zapowiedziano trzeci sezon A gdyby…?. Pierwszy sezon spotkał się z pozytywną reakcją krytyków, ponadto został nagrodzony w 2022 roku na ceremoniach Annie i Emmy.
Obsada mały|upright|Jeffrey Wright(Obserwator)
Narratorem serialu jest Jeffrey Wright jako Obserwator, który należy do rasy obserwującej multiwersum. Każdy z odcinków pokazuje inne wariant postaci, które pojawiły się w produkcjach Filmowego Uniwersum Marvela, gdzie prawie siedemdziesięciu aktorów powtórzyło swoje role z filmów franczyzy.
W pierwszym sezonie byli to: Hayley Atwell, Samuel L. Jackson, Jeremy Renner, Stanley Tucci, Dominic Cooper, Bradley Whitford, Ross Marquand, Neal McDonough, Sebastian Stan, Toby Jones, Chadwick Boseman, Michael Rooker, Josh Brolin, Benicio del Toro, Kurt Russell, Ophelia Lovibond, Carrie Coon, , Karen Gillan, Djimon Hounsou, , , , Seth Green, Danai Gurira, Mark Ruffalo, Tom Hiddleston, Clark Gregg, Jaimie Alexander, Frank Grillo, Michael Douglas, Benedict Cumberbatch, Rachel McAdams, Benedict Wong, Tilda Swinton, Leslie Bibb, Paul Rudd, Evangeline Lilly, Paul Bettany, Jon Favreau, Emily VanCamp, David Dastmalchian, Michael B. Jordan, Angela Bassett, Andy Serkis, Don Cheadle, Chris Hemsworth, Natalie Portman, Kat Dennings, Jeff Goldblum, Cobie Smulders, Taika Waititi, Rachel House, Clancy Brown, Georges St-Pierre.
W drugim sezonie swoje z poprzednich produkcji role powtórzyli: Atwell, Favreau, Brown, Brolin, Cumberbatch, Dennings, Douglas, Tucci, Waititi, Gillan, Green, Grillo, Goldblum, Hemsworth, Hiddleston, House, Jackson, Renner, Rudd, Ruffalo, Rooker, Russell, Smulders, Stan, Idris Elba, Peter Serafinowicz, Jude Law, Sam Rockwell, Elizabeth Olsen, John Slattery, Tessa Thompson, Cate Blanchett, Laurence Fishburne, Rachel Weisz, , i .
Natomiast przeszło dwudziestu aktorów zastąpiło tych, którzy pojawili się w poprzednich produkcjach MCU: jako Steve Rogers, Brian T. Delaney i Mace Montgomery Miskel jako Peter Quill, Fred Tatasciore jako Drax, Corvus Glaive, Volstagg i Groot, Lake Bell jako Natasha Romanoff, Mick Wingert jako Tony Stark, Alexandra Daniels jako Carol Danvers, Mike McGill jako Thaddeus Ross, jako Betty Ross, Hudson Thames jako Peter Parker / Spider-Man, jako Obadiah Stane, Beth Hoyt jako Virginia „Pepper” Potts, jako Shuri, Josette Eales jako Frigga, David Chen jako Hogun, jako Fandral, jako Gamora, jako Irani Rael, Keri Tombazian jako Mar-Vell / Wendy Lawson, Jeff Bergman jako Odyn oraz jako Xu Wenwu. Ponadto Marquand użyczył również głosu Ultronowi.
Emisja Pierwszy sezon A gdyby…?, składający się z 9 odcinków, zadebiutował 11 sierpnia 2021 roku w serwisie Disney+. W Polsce całość sezonu została udostępniona 14 czerwca 2022 roku, wraz z uruchomieniem serwisu. Drugi sezon składający się również z 9 odcinków, zadebiutował 22 grudnia 2023 roku w Stanach Zjednoczonych i w Polsce. Kolejne odcinki były udostępniane kolejno do 30 grudnia tego samego roku.
Przegląd sezonów Sezon Odcinki Oryginalna emisja(Stany Zjednoczone) Oryginalna emisja(Polska) Premiera sezonu Finał sezonu Premiera sezonu Finał sezonu1911 sierpnia 20216 października 2021 14 czerwca 20222922 grudnia 202330 grudnia 202322 grudnia 202330 grudnia 20233822 grudnia 202429 grudnia 202422 grudnia 202429 grudnia 2024
Lista odcinków Sezon 1 (2021)
Sezon 2 (2023)
Produkcja Rozwój projektu We wrześniu 2018 roku ujawniono, że Marvel Studios pracuje nad serialami na potrzebę serwisu Disney+. Aktorzy z filmów mieli powtórzyć swoje role w tych serialach. Kevin Feige miał odpowiadać za te seriale podobnie jak w przypadku filmów, których jest producentem. W marcu 2019 roku poinformowano o planowanej produkcji pierwszej animowanej produkcji studia na podstawie serii komiksów , który jako antologia ma przedstawiać alternatywne wersje wydarzeń ukazanych w filmach Filmowego Uniwersum Marvela. Marvel Studios i The Walt Disney Company oficjalnie zapowiedzieli serial miesiąc później. Wytwórnia rozważała już wcześniej adaptację tej serii komiksów, jednak podjęto decyzję, że nie nastąpi to wcześniej niż po zakończeniu Sagi nieskończoności, tak aby pojawiła się wystarczająca ilość alternatywnych historii do opowiedzenia. W sierpniu ujawniono, że została główną scenarzystką serialu, a będzie odpowiadał za reżyserię.
Bradley zasugerował jeden z dyrektorów studia, . Zabiegała ona o stanowisko scenarzystki filmu Kapitan Marvel (2019). Bradley chciała napisać scenariusz do filmu na podstawie publikacji Marvel Comics i uznała, że A gdyby…? jest jej szansą na stworzenie wielu historii. Marvel Studios spodobały się jej pomysły i dołączyła do projektu w październiku 2018 roku. Andrews natomiast pracował wcześniej jako storyboardzista przy wielu głównych sekwencjach akcji filmów MCU. Spotkał się on z w 2018 roku w sprawie zajęcia się reżyserią serialu.
Producentami wykonawczymi zostali: Bradley, Andrews, Feige, Winderbaum, i , natomiast Carrie Wassenaar była producentką. W grudniu 2019 roku Feige wyjawił, że pierwszy sezon ma mieć 10 odcinków oraz że rozpoczęto już prace nad drugim sezonem. Na początku sierpnia 2021 roku ujawniono, że oba sezony będę liczyły 9 odcinków. Zmniejszenie ilości odcinków wynikało z opóźnieniami w produkcji spowodowanymi pandemią COVID-19. Jeden z odcinków nie został ukończony na czas i pozostawiono go na drugi sezon. W lipcu 2022 roku poinformowano, że w przygotowaniu jest również trzeci sezon serialu. Wyjawiono również, że serial wchodzi w skład Sagi multiwersum. W listopadzie potwierdzono, że Bradley i Andrews będą również pracować nad drugim sezonem.
Winderbaum wyjawił, że nie był to przypadek, że premiera serialu została zaplanowana tak szybko po finale pierwszego sezonu Lokiego, który wprowadził multiwersum, ponieważ A gdyby…? bada aspekty tego multiwersum. Bradley potwierdziła, że wszystkie odcinki sezonu są kanoniczne dla MCU, przy czym większość odcinków ma miejsce w ich własnych uniwersach. Ze względu na fakt, że prace nad serialem rozpoczęto przed powstaniem Lokiego i filmu Doktor Strange w multiwersum obłędu (2022) nie była ona pewna, w jaki sposób te produkcje będą ukazywać i wyjaśniać multiwersum MCU. Skupiła się na możliwościach w alternatywnych liniach czasu, które określiła jako „próbkę różnorodnych czekoladek”, pozostawiając elementy takie jak Agencję Ochrony Chronostruktury do pokazania w innych produkcjach. Zespół kreatywny serialu spotkał się z producentami wykonawczymi Lokiego, i Kevinem Wrightem, a także współproducentką wykonawczą WandaVision (2021), Mary Livanos, by ustalić „zbiór zasad” dotyczących multiwersum, rozgałęzień linii czasowych i wydarzeń w ramach ich powiązań.
Scenariusz Kevin Feige wyjawił, że serial ukaże „kluczowe momenty” z całego Filmowego Uniwersum Marvela w zmieniony sposób. dodał, że praca w ramach koncepcji multiwersum była wyzwalająca, ponieważ serial mógł wiązać się z większym ryzykiem i większymi możliwościami, jakich nie dają inne projekty MCU. stwierdziła, że serial stał się okazją do wprowadzenia większej różnorodności do MCU i wykorzystania większej liczby z 6000 postaci, do których Marvel Studios miało dostęp. Postacie z Marvel Comics, które jeszcze nie pojawiły się w produkcjach franczyzy, nie zostały wprowadzone w serialu, ale scenarzyści mieli możliwość stworzenia nowych postaci, jeśli pomogłoby historii. Przed rozważeniem scenariuszy „co by było, gdyby” scenarzyści sprawdzili wszystkich bohaterów MCU, by określić, „co ich motywuje”. Chcieli mieć pewność, że poza zmianą każdego odcinka w stylu „co by było, gdyby” istniał potencjał fabularny ponadto. Każdy odcinek i jego alternatywna historia jest wprowadzana i zakończona przez postać Obserwatora, ukazując go jako „przestrogę w duchu Strefy mroku”. Odcinki posługują się różnymi gatunkami filmowymi i mają różną tonację, niektóre są mroczniejsze, a inne lżejsze.
, , Winderbaum, . Matthew Chauncey i Ryan Little napisali scenariusz do 30 potencjalnych odcinków. Seria dostarczyła im inspiracji dla potencjalnych rozwiązań fabularnych. Pomimo formatu serialu jako antologii, scenarzyści opracowali dla pierwszego sezonu narzędzia, które umożliwiły im pewne powiązania między odcinkami. Zaczęło się to ujawniać w odcinku ósmym sezonu. Podczas opracowywania scenariuszy scenarzyści zdali sobie sprawę, że Kapitan Carter „rozkwitnie i stanie się ważniejsza” wraz z Obserwatorem, i postanowili wracać do jej historii w kolejnych sezonach. Z pozostałych 20 propozycji z 30 przygotowanych dla pierwszego sezonu, kilka zostało wybranych dla sezonu drugiego. Ponadto postacie, jak i nawiązania do produkcji z Fazy IV zaplanowane zostały na drugi sezon. W październiku 2021 roku Bradley poinformowała, że drugi sezon będzie bardziej skupiał się na odkrywaniu nowych stron postaci z MCU.
Casting Plan Marvel Studios zakładał, że aktorzy odgrywający role w produkcjach Filmowego Uniwersum Marvela użyczą głosów odgrywanym przez siebie postaciom w A gdyby…?. Ponad pięćdziesięciu aktorów powtórzyło swoje role w sezonie pierwszym. O połowie z nich poinformowano podczas San Diego Comic-Conu w lipcu 2019 roku. Ujawniono również, że Jeffrey Wright obsadzony został jako głos Obserwatora, który będzie narratorem serialu. Na początku sierpnia 2021 roku wyjawiono pozostałych aktorów z MCU, którzy powrócą w rolach głosowych w pierwszym sezonie serialu.
wyjawił, że część obsady została zastąpiona innymi aktorami z powodu konfliktów w harmonogramie oryginalnych aktorów.
Prace nad animacją był głównym animatorem sezonu. z Marvel Studios pracował razem z nad znalezieniem odpowiedniego stylu animacji, który był spójny we wszystkich odcinkach. Wykorzystano styl animacji cel-shading oraz wygląd postaci zbliżony do wyglądu aktorów z filmów. Początkowo rozważali zastosowanie różnych stylów w każdym odcinku lub oparcie wyglądu na komiksach Jacka Kirby’ego i Steve’a Ditko, zanim zdecydowali się na jeden styl inspirowany klasycznymi amerykańskimi ilustratorami, takimi jak , Norman Rockwell, i . Andrews uznał, że zaowocowało to „rodzajem heroicznego, hiperrealistycznego, superwyidealizowanego wyglądu, który wydaje się ikoniczny”, a jednocześnie nie jest „kreskówkowy”. Inspiracją był również Zakochany kundel (1955) ze względu na brak „surowej grafiki” i ponieważ uznali, że był „pięknie namalowany”.
Nad pierwszym sezonem pracowały studia animacyjne: Squeeze, , i Stellar Creative Lab. Scenograf Paul Lasaine i jego zespół namalowali wszystkie tła na sezon, opierając je na klatkach z filmów, grafikach koncepcyjnych i planach scenograficznych z tych produkcji. Graham Fisher i Joel Fisher odpowiadali za montaż odcinków pierwszego sezonu.
Sekwencja tytułowa została zaprojektowana przez firmę Perception, która starała się podkreślić tematykę serialu, ukazując „piękno i ideę przestrzeni”. Czerpie ona inspirację z twórczości , twórcy plakatów filmowych, między innym do Star Treka (1979) i Excalibura (1981). Ponadto wykorzystano obrazy tłuczonego szkła, by symbolizować rozgałęzienia „Świętej Chronologii”.
Muzyka