Wąż ostrogłowy (Oxybelis fulgidus) – gatunek jadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Występuje w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej. Prowadzi dzienny, nadrzewny tryb życia.
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1803 roku francuski przyrodnik François Marie Daudin w szóstym tomie „Histoire Naturelle, Générale et Particulière des Reptiles”. Autor nadał wężowi nazwę Coluber fulgidus, a jako miejsce typowe podał Surinam. Holotyp to okaz o długości 1524 mm, przechowywany w Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu (MNHN), jednak według informacji z 2019 roku – nie został odnaleziony. Nie wyróżnia się podgatunków.
Etymologia Oxybelis: oxubelēs „ostro zakończony, ostry”. fulgidus – – „krótki”, – „błyszczący, lśniący”.
Morfologia Jest to średniej wielkości wąż o głowie z cienkim, ostro zakończonym pyskiem, który z góry przypomina kształt grotu strzały. Oczy duże, tęczówki w kolorze od jasnożółtego do złotego, które w częściach bocznych mają ciemne przebarwienia, źrenica okrągła. Tułów bardzo cienki i smukły. Grzbiet ma jednolity jasnozielony kolor. Brzuch od jasnozielonego do żółtozielonego z parą jasnożółtych cienkich pasków bocznych. Ogon długi. Występuje niewielki dymorfizm płciowy, samice mają większą głowę i krótszy ogon niż samce. Uzębienie typu Opisthoglypha.
Wymiary: +SamiecSamicaDługość całkowita (mm) 1610 2063Długość SVL (mm) 1305 1420Długość TL (mm) 305 643Łuski grzbietowe (rzędy) 17/17/13 17/17/13Tarczki brzuszne 198–217 198–217Tarczki podogonowe 139–186 139–186
Występowanie Wąż ostrogłowy występuje w Meksyku, Gwatemali, Salwadorze, Hondurasie, Belize, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, Kolumbii, Wenezueli, Trynidadzie i Tobago, Ekwadorze, Brazylii, Peru, Boliwii, Gujanie, Surinamie i Gujanie Francuskiej. W Ekwadorze gatunek ten odnotowano we wschodnich podnóżach Andów oraz w Amazonii w prowincjach Orellana, Sucumbíos, Morona Santiago i Napo na wysokości 117–1080 m n.p.m.
Ekologia i zachowanie Gatunek prowadzi dzienny, nadrzewny tryb życia. Występuje w pierwotnych nizinnych i podgórskich lasach deszczowych, zarówno lądowych, jak i okresowo zalewanych, w lasach wtórnych, na bagnach i obrzeżach lasu. Żeruje w ciągu dnia na niskiej roślinności lub na drzewach do 20 m wysokości nad ziemią. W nocy odpoczywa na niskiej roślinności i na drzewach. Dieta tego gatunku składa się z małych ptaków (np. tapiranga ciemna Ramphocelus carbo, drozdek rdzawy Catharus occidentalis czy gołąbeczek malutki Columbina passerina), jaszczurek (np. Ameiva ameiva, Gonatodes humeralis czy Thecadactylus solimoensis), a także małych gryzoni. Ofiary zjada od głowy, paraliżując je jadem, który składa się przede wszystkim z fulgimotoksyny, neurotoksyny specyficznej dla tego taksonu. Jest ona szczególnie toksyczna dla ptaków i gadów. U ludzi wywołuje łagodne miejscowe efekty, takie jak swędzenie, zaczerwienienie, obrzęk i lekkie drętwienie, ale nie powoduje żadnych długoterminowych konsekwencji.
Status W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN wąż ostrogłowy jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ). Opisywany jest jako niepospolity, ale systematycznie obserwowany, a populacja jest określana jako stabilna.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Połozowate Kategoria:Gady Ameryki Południowej Kategoria:Gady Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1803 roku Kategoria:Taksony opisane przez François Marie Daudina
Kategoria:Fauna Meksyku Kategoria:Fauna Gwatemali Kategoria:Fauna Salwadoru Kategoria:Fauna Hondurasu Kategoria:Fauna Kostaryki Kategoria:Fauna Panamy Kategoria:Fauna Wenezueli Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Gujany Kategoria:Fauna Gujany Francuskiej Kategoria:Fauna Surinamu Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Ekwadoru