Zheng Yuxiu (; ur. 20 marca 1891 w Bao’an, zm. 16 grudnia 1959 w Los Angeles) – chińska prawniczka i polityczka. Członkini chińskiej delegacji na konferencję pokojową w Paryżu w latach 1919–1920, jedna z dwóch pierwszych kobiet (wspólnie z Song Meiling) mianowanych do Izby Ustawodawczej Chin, w której zasiadała od jej powołania w 1928 roku oraz pierwsza kobieta na stanowisku sędziowskim w historii współczesnej Chin.

Życiorys Młodość, edukacja oraz kariera zawodowa i polityczna Zheng urodziła się 20 marca 1891 w Bao’an w prowincji Guangdong. Jej ojciec był urzędnikiem skarbowym w administracji państwowej, a dziadek właścicielem ziemskim w okolicy Hongkongu.

Wczesne lata dzieciństwa spędziła w Kantonie, gdzie otrzymywała tradycyjne nauki od guwernanta. Później wraz z matką przeprowadziła się do Pekinu, gdzie pracował jej ojciec, a ona sama rozpoczęła formalną edukację. W dzieciństwie była znana ze swojego temperamentu, sprzeciwiła się tradycyjnemu krępowaniu stóp oraz zerwała zaręczyny zaaranżowane przez jej babkę. Jej rodzina odesłała ją do Tiencinu, gdzie uczęszczała do szkoły dla dziewcząt, prowadzonej przez dwie amerykańskie misjonarki. W szkole spędziła tylko kilka miesięcy, nieprzekonana do religijnego wychowania oraz nauk prowadzących kobiety do ról domowych. W 1907 uczyła się w Japonii.

W grudniu 1912, po kilku miesiącach nauki francuskiego i angielskiego, grupa dziewcząt ze szkoły, do której uczęszczała, wyjechała do Paryża, przez Syberię, jednak niepewne jest czy Zheng podróżowała razem z nimi. Według źródeł była w Paryżu od co najmniej wiosny 1914. Przyjęła pseudonim Soymay Tcheng i rozpoczęła naukę francuskiego na Sorbonie. Pozostała w Europie w czasie I wojny światowej. Ze względu na znajomość języka francuskiego, w 1919 została mianowana na stanowisko attaché chińskiej delegacji na konferencję pokojową w Paryżu w latach 1919–1920, podczas której była łącznikiem z prasą. W 1925 roku uzyskała doktorat z prawa na Uniwersytecie Paryskim, gdzie obroniła pracę pod tytułem Le Mouvement constitutionnel en Chine (pol. Ruch konstytucyjny w Chinach). W tym czasie poznała swojego przyszłego męża – , który ukończył studia na tej samej uczelni w 1926.

Po powrocie do Chin rozpoczęła karierę prawniczą, otwierając wspólnie z Wei Daomingiem kancelarię prawną we francuskiej dzielnicy Szanghaju. Dzięki doświadczeniu z prawem europejskim szybko zdobyła renomę w lokalnych strukturach prawnych. W 1927 Wang Chonghui, którego poznała w trakcie studiów w Paryżu, mianował ją zastępczynią sędziego Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej w Hadze. Później została również mianowana przewodniczącą jednego z sądów w Koncesji Francuskiej (dzielnicy francuskiej) w Szanghaju. Gdy w maju 1927 Wei Daoming został powołany na stanowisko sekretarza generalnego ministerstwa sprawiedliwości, zostali zmuszeni do zamknięcia swojej wspólnej kancelarii prawnej. Pobrali się w sierpniu 1927.

W 1928 została wysłana jako przedstawicielka władz z Nankinu do Francji, gdzie miała za zadanie uzyskać pomoc francuskich władz w związku z szybko zmieniającą się sytuacją w Chinach. W trakcie podróży towarzyszył jej mąż, ponieważ Zheng była w ciąży (jej syn urodził się w maju 1928 w Paryżu). Po narodzinach syna powróciła do Chin przez Stany Zjednoczone. W listopadzie 1928 Hu Hanmin mianował ją członkinią Izby Ustawodawczej. Wspólnie z Song Meiling, żoną Czang Kaj-szeka, były jedynymi kobietami w tym organie. W Izbie zasiadała do 1931. W tym czasie jej mąż był ministrem sprawiedliwości (w latach 1928–1929) oraz burmistrzem Nankinu (w latach 1930–1931). Została wybrana do pięcioosobowej komisji (w której była jedyną kobietą), która miała za zadanie przygotować tekst nowego kodeksu cywilnego. Zaproponowany przez komisję projekt został przyjęty przez rząd w 1931.

Po 1931 powróciła do praktyki prawniczej w Szanghaju. Od 1931 do 1937 była dziekanem wydziału prawa Szanghajskiego Uniwersytetu Jiao Tong. W czerwcu 1941 Zheng wyruszyła wspólnie mężem do Francji, gdy ten został mianowany ambasadorem Chin do tego kraju (w kwietniu tego samego roku). Na pokładzie dotarli do San Francisco, gdzie zdecydowali się zaczekać na dalsze instrukcje z kraju. W zimie 1941–1942 jej mąż pracował jako urzędnik w chińskiej ambasadzie w Waszyngtonie. We wrześniu 1942 zajął on stanowisko ambasadora (funkcję tę sprawował do 1945). W tym czasie Zheng angażowała się w działania pomocowe. Była jedną z głównych organizatorek wizyty żony Czang Kaj-szeka w Stanach Zjednoczonych w 1943.

Po zakończeniu II wojny światowej wraz z mężem powróciła do Chin, gdzie został on powołany na wiceprzewodniczącego parlamentu w 1946. W 1947 została wybrana członkinią parlamentu, uzyskując drugi wynik spośród wszystkich kandydatów startujących z okręgu wyborczego obejmującego Szanghaj. Wiosną 1947 jej mąż został pierwszym cywilnym gubernatorem prowincji Tajwan, stanowisko to zajmował do maja 1948, kiedy został zastąpiony przez przedstawiciela wojska. Gdy rząd Republiki Chińskiej ewakuował się na Tajwan, Zheng wspólnie z mężem wyjechali do Stanów Zjednoczonych, po drodze odwiedzając Brazylię. Zamieszkali w Nowym Jorku, a później w południowej Kalifornii.

Życie prywatne, pozostała działalność i śmierć W 1921 wydała w Paryżu autobiografię pod tytułem Souvenirs d'enfance et de revolution, która opowiadała o jej wczesnej młodości. W 1943 w Stanach Zjednoczonych ukazała się jej druga autobiografia, zatytułowana My Revolutionary Years.

Zmarła 16 grudnia 1959 na raka.

Przypisy

Kategoria:Chińscy politycy Kategoria:Parlamentarzyści Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1959