Włośnianka wypaleniskowa (Hebeloma pseudoamarescens (Kühner & Romagn.) P. Collin) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hebeloma, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 1947r. Robert Kühner i Henri Charles Louis Romagnesi, nadając mu nazwę Alnicola pseudoamarescens (bazonim). W 1987 r. P. Collin przeniósł go do rodzaju Hebeloma. Lektotyp wyznaczył Henry Joseph Beker i inni w 1987 r. Synonimy: Alnicola pseudoamarescens Kühner & Romagn. 1947 Hebeloma funariophilum M.M. Moser 1970 W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała nazwę włośnianka wypaleniskowa.
Morfologia Kapelusz O średnicy (5)11–21 (30) mm, zwykle wypukły, z garbkiem, zwykle higrofaniczny, sporadycznie z pozostałościami uniwersalnej osłony. Brzeg gładki, rzadko karbowany, podwinięty lub bruzdkowany. Powierzchnia w stanie wilgotnym lepka, żółtawobrązowa. Blaszki Zwykle przyrośnięte lub wykrojone, rzadko zbiegające ząbkiem, o szerokości 1–4 mm. Liczba kompletnych blaszek 26–40. Ostrza białe, strzępiaste, czasami słabo. Trzon O wysokości 20–120 mm, wewnątrz często pusty. Podstawa często maczugowata lub cylindryczna. Powierzchnia kłaczkowata, często oprószona na wierzchołku, sporadycznie włókienkowata lub gładka. Miąższ W trzonie wykazuje zmienne przebarwienie, często słabe. Zapachu brak lub słabo rzodkwiowy, smak często gorzki lub silnie gorzki. Cechy mikroskopowe Zarodniki migdałowate, 9–11,5 × 4,5–6,2 μm, bardzo drobno punktowane. Cheilocystydy jajowate z maczugowatą główką, rozszerzone ku górze. Skórka gruba, wyraźnie zżelowana, składająca się z nitkowatych strzępek. Sprzążki obecne. Gatunki podobne Dzięki małym, migdałowatym lub wrzecionowatym zarodnikom (średnio poniżej 10 μm długości) i niewielkiej liczbie kompletnych blaszek (co najwyżej 40), gatunek ten łatwo odróżnić od innych gatunków Hebeloma, które regularnie występują na wypalonej ziemi. Morfologicznie jednak jest nietypowy, na pierwszy rzut oka bardziej podobny do gatunków z rodzaju Naucoria (olszóweczka). Jednak Hebeloma pseudoamarescens ma typową dla Hebeloma skórkę typu ixocutisi lepki kapelusz, a także sprzążki na strzępkach.
Występowanie i siedlisko Najwięcej stanowisk podano w Europie, poza nią pojedyncze w Ameryce Północnej i Azji. W Polsce podano wiele stanowisk, aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną. .
Naziemny grzyb mykoryzowy. Grzyb wypaleniskowy preferujący lasy z wypaloną glebą. Stwierdzono jego występowanie podjodłami, topolami, wierzbami, brzozami, kasztanami, leszczynami i sosnami.
Przypisy
Kategoria:Grzyby wypaleniskowe Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate