Hugon Karwowski (ur. 28 grudnia 1894 w Secyminie Polskim, zm. 17 kwietnia 1941 w Zakopanem) – major lekarz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari, doktor wszech nauk lekarskich, rentgenolog.
Życiorys Urodził się 28 grudnia 1894 w Secyminie Polskim, w ówczesnym powiecie sochaczewskim guberni warszawskiej, w rodzinie Andrzeja i Marii ze Skibniewskich. W 1913 ukończył naukę i zdał maturę w gimnazjum w Warszawie.
W 1915 jako student medycyny wstąpił ochotniczo do armii rosyjskiej. Służył jako medyk w rosyjskiej 2 Armii, a następnie na froncie, w szpitalu w Baranowiczach. W 1917 ukończył studia na Fakultecie Medycznym Cesarskiego Uniwersytetu Kazańskiego i otrzymał dyplom lekarza. Następnie został przydzielony do szpitala wojskowego w Izmaile na stanowisko ordynatora. Tam założył Związek Wojskowych Polaków i został jego pierwszym prezesem. Później został przeniesiony do 444 pułku piechoty na froncie rumuńskim. Kolejnym przydziałem służbowym było stanowisko komendanta oddziału opatrunkowego (ros. Перевязочный отряд) 112 Dywizji Piechoty.
Po rewolucji październikowej na czele Polaków – żołnierzy swojego oddziału, zabrawszy najcenniejszy materiał opatrunkowy i apteczny, udał się do Sorok w Besarabii, gdzie wstąpił do II Korpusu Polskiego w Rosji. Pełnił służbę jako lekarz dywizjonu artylerii. 11 maja 1918 wziął udział w bitwie pod Kaniowem, w której dostał się do niemieckiej niewoli. Po ucieczce z niewoli przedostał się do Murmańska, gdzie został naczelnym lekarzem Dowództwa Wojsk Polskich w północnej Rosji. 11 kwietnia 1922 kapitan Jan Radoliński, w zastępstwie byłego dowódcy Samodzielnego Oddziału Murmańskiego, sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:
Wniosek został poparty przez pułkownika Stanisława Dowoyno-Sołłohuba i generała Józefa Hallera, a następnie zatwierdzony przez Naczelnego Wodza, marszałka Polski Józefa Piłsudskiego.
Po powrocie do kraju został naczelnym lekarzem 64 pułku piechoty i w jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 64 pp, a jego oddziałem macierzystym była kompania zapasowa sanitarna nr 3. Następnie został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu oraz ukończył kurs aplikacyjny dla oficerów sanitarnych w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 90. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy. Później został przeniesiony do 6 batalionu sanitarnego i przydzielony do 6 Szpitala Okręgowego we Lwowie. W 1924 został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Nowy Targ i posiadał przydział do Kadry Zapasowej 5 Szpitala Okręgowego w Krakowie.
Po zwolnieniu z wojska mieszkał w Zakopanem i prowadził „Zakład Roentgenologiczny” w willi „Marilor” przy ul. Kościuszki. Wspólnie z Olgierdem Sokołowskim wykonywał pierwsze zdjęcia kimograficzne płuc. Wybuch wojny uniemożliwił im zrealizowanie planów leczenia gruźlicy płuc odmą na Kasprowym Wierchu (około 2000 m npm). Praktykę lekarską łączył z działalnością społeczną w Związku Strzeleckim, Sokole, Związku Oficerów Rezerwy RP i Związku Lekarzy Państwa Polskiego.
W czasie II wojny światowej byl lekarzem Tajnej Organizacji Wojskowej „Związek Orła Białego”, a następnie szefem placówki ZWZ w Zakopanem. Aresztowany przez Niemców, został 17 kwietnia 1941 zamordowany w siedzibie zakopiańskiego Gestapo. Pochowany prawdopodobnie we wspólnej mogile w Chochołowie wraz z innymi aresztowanymi członkami walki podziemnej.
Był kawalerem, dzieci nie miał. thumb|160px|Portret Hugona Karwowskiego autorstwa Witkacego. Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6935 – 10 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 13 września 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych Krzyż Kaniowski Odznaka pamiątkowa „Krzyż Północy” Medal Zwycięstwa
Twórczość Jamy płucne nieme, Stosunek obrazu rentgenologicznego do obrazu klinicznego w gruźlicy płuc, Jamy płucne niegruźlicze, Rentgenodiagnostyka w gruźlicy krtani, Ujednostajnienie znakowania wyników badania roentgenologicznego klatki piersiowej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Cesarskiego Uniwersytetu Kazańskiego Kategoria:Członkowie Organizacji Orła Białego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Członkowie Związku Wojskowych Polaków Kategoria:Ludzie związani z Zakopanem Kategoria:Majorowie lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Więźniów Ideowych Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 6 Batalionu Sanitarnego Kategoria:Oficerowie 64 Pomorskiego Pułku Strzelców Murmańskich Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie w dystrykcie krakowskim Generalnego Gubernatorstwa Kategoria:Polscy radiolodzy Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Więźniowie Palace Kategoria:Zmarli w 1941