Klasztor św. Trójcy w Litwinowie () – ruiny bazyliańskiego klasztoru Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej; w lesie na górze nad wsią Litwinów (obecnie hromada Podhajce, rejon tarnopolski, obwód tarnopolski).
Historia Klasztor po raz pierwszy wzmiankowany w księgach grodzkich halickich w 1586 r. Informacje o fundatorach (ktitorach) oraz oryginalne dokumenty fundacyjne zostały utracone podczas najazdów tatarskich w połowie XVII w.Слободян В. Василиянський монастир в Завалові у світлі джерел // Дрогобицький краєзнавчий збірник / Ред. кол. Л. Тимошенко (голов. ред.), Л. Винар, Л. Войтович, Г. Гмітерек та ін. – Вип. ХІХ-XX. – Дрогобич: Коло, 2017 – С. 385–403.
Według wizytacji z 1764 r., kompleks klasztorny składał się z murowanej z kamienia trójnawowej cerkwi św. Trójcy z trzema murowanymi kopułami, która w tym czasie wymagała naprawy dachu i murów, uszkodzonych przez wilgoć. Wewnątrz cerkwi znajdował się ołtarz główny oraz dwa ołtarze boczne: Trójcy Świętej, Ścięcia Głowy Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Onufrego. Obok cerkwi stała drewniana dzwonnica na podmurówce z czterema dzwonami. Cele mieszkalne, w których w 1724 r. mieszkało pięciu mnichów, były zbudowane z gliny, pobielone i kryte słomianym dachem; w sumie było pięć cel, z których trzy były zamieszkane.
Gospodarka Gospodarka klasztoru była dość skromna. Inwentarz sporządzony przez ihumena o. Hieronima Dunajewskiego w języku ruskim w 1729 r. poświadczył, że opactwo posiadało jedynie niewielkie grunty: pole orne, sady, ogrody warzywne i łąki. Równie proste były budynki gospodarcze: dwie małe stodoły, spichlerz oraz stajnia z wozownią. Wszystkie te budynki zostały wzniesione z chrustu i kryte słomą. Klasztor utrzymywał również pasiekę, która liczyła trzydzieści trzy ule. Pod samym klasztorem osiedliło się sześć rodzin komorników.
W grudniu 1764 roku klasztor litwinowski został podporządkowany klasztorowi w Zawałowie, co w zasadzie stało się początkiem jego upadku.
Likwidacja Zgodnie z „Rewizją ihumenów” z 1724 r., klasztor „istniał bez żadnych praw”, licząc pięciu mnichów pod przewodnictwem ihumena o. Izaaka Dunajewskiego. Z powodu niemożności udokumentowania praw do posiadania ziemi, klasztor w Litwinowie został ostatecznie zlikwidowany 12 kwietnia 1774 w.
Po likwidacji jego majątek został rozdzielony pomiędzy inne opactwa. W szczególności, część mienia – ołtarz wielki (bez dekoracji malarskiej), drewniana złocona ikona „Ścięcie głowy świętego Jana Chrzciciela”, niewielki Deesis, piętnaście okien oraz inwentarz z 1729 r. – zostały przeniesione do klasztoru w Zawałowie. Trzy dzwony klasztorne przekazano klasztorowi Lubarskiemu, a cudowną ikonę Świętego Onufrego – klasztorowi Wicyńskiemu.
Murowana cerkiew pozostawała na miejscu jeszcze w połowie XIX w. Do naszych czasów zachowały się jedynie jej ruiny (północna ściana nawy i fragment babińca) oraz jeden kamienny krzyż z XVIII w. na dawnym cmentarzu klasztornym, które służą jako świadectwo istnienia dawnego opactwa.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Klasztory greckokatolickie w obwodzie tarnopolskim