Agnyphantes expunctus – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych. Zamieszkuje palearktyczną Eurazję.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1873 roku przez Octaviusa Pickarda-Cambridge’a na łamach „Journal of the Linnean Society of London” pod nazwą Linyphia lepida. Nazwa ta okazała się jednak młodszym homonimem, w związku z czym Pickard-Cambridge wprowadził w 1875 roku na łamach „Annals and Magazine of Natural History” nową nazwę Linyphia expuncta . Oryginalnego opisu dokonano na podstawie samicy złowionej w szkockim Dunkeld, natomiast samca opisał ten sam autor w 1881 roku na łamach „Proceedings of the Dorset Natural History and Antiquarian Field Club”.
Eugène Simon w 1884 roku przeniósł omawiany takson do rodzaju Lepthyphantes, a John Edward Hull w 1909 roku do rodzaju Bolyphantes. W 1933 roku za sprawą Hulla został gatunkiem typowym nowego rodzaju Agnyphantes, który jednak wkrótce zsynonimizowany został z Lepthyphantes. Do klasyfikacji przywrócili Agnyphantes Michael I. Saaristo i Andriej Tanasiewicz w 1996 roku, nową diagnozę podając w 2000 roku.
Morfologia Pająk osiągający od 1,8 do 2,5 mm długości ciała.
Karapaks jest żółty do żółtobrązowego, na brzegach czarniawo przydymiony, za oczami z klinowatym, brązowym znakiem, czasem też z brązowo podbarwionymi liniami tułowiowymi. Oczy tylno-środkowe są tak samo odległe od siebie, od oczu tylno-bocznych i od oczu przednio-środkowych. Oczy tylno-boczne i przednio-boczne stykają się ze sobą, leżąc na wspólnych wzgórkach. Żółte szczękoczułki uzbrojone są w dwa lub trzy drobne, czerwonobrązowe ząbki. Ząbki wewnętrzne są tęgie i odseparowane od siebie. Półkolista warga dolna jest bardzo krótka. Sercowate sternum ma kolor żółty z czarnym przydymieniem. Odnóża są smukłe, żółte do żółtobrązowych, na stawach przyczernione. Kolejność ich par od najdłuższej do najkrótszej to I, II, IV, III. Zaopatrzone są we włoski i delikatne, czarne kolce (szczecinki makroskopowe). Na nadstopiach występuje tylko jedna, grzbietowa szczecinka.
Opistosoma (odwłok) jest duża, owalna, przynajmniej u samicy nawisająca ku przodowi nad tyłem karapaksu. Barwę ma białawą do żółtobrązowej z czarnymi kropkami i paskami.
Nogogłaszczki samca odznaczają się paracymbium o gałęzi końcowej zaopatrzonej w mały płat boczny oraz o tęgim zębie leżącym między tą gałęzią a gałęzią poprzeczną.
Genitalia samicy mają epigyne z trzonkiem silnie z tyłu wciętym.
Ekologia i występowanie Zwierzę to preferuje tereny górskie, położone powyżej 800 m n.p.m., ale przynajmniej na północy zasięgu występuje również niżej. Zasiedla lasy, zadrzewienia i ich pobrzeża. Bytuje głównie na gałęziach i pniach drzew, w tym świerków, sosen, modrzewi, jałowców i brzóz. Aktywne dorosłe samice obserwuje się od marca do października, samce zaś od lipca do września.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Słowenii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Serbii, Albanii oraz europejskiej części Rosji. W Azji notowany jest z syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, Kazachstanu i Chin.
Przypisy
Kategoria:Osnuwikowate Kategoria:Pająki Azji Kategoria:Pająki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1875 roku