Adam Biedrzyński (ur. 7 grudnia 1895 w Wągrowcu, zm. wiosną 1940 w USRR) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, komisarz Straży Granicznej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Marcina i Elżbiety ze Szudzińskich urodzony 7 grudnia 1895 w w Wągrowcu, ówczesnym mieście powiatowym rejencji bydgoskiej. W rodzinnym mieście ukończył szkołę powszechną i gimnazjum. W 1909 został członkiem Towarzystwa Tomasza Zana. 9 maja 1915 został wcielony do armii niemieckiej. Przeszkolenie rekruckie przeszedł w 2 rezerwowym pułku piechoty. Od 1 października do 4 listopada przebywał na kursie sanitarnym w Szczecinie, a po jego ukończeniu został sanitariuszem w szpitalu garnizonowym w Gnieźnie. Od 1 lutego do 4 kwietnia 1917 walczył na froncie zachodnim jako sanitariusz 49 pułku piechoty, po czym do 11 listopada 1918 pełnił służbę w szpitalu polowym nr 17 jako sanitariusz. Awansował na kaprala.
Od 30 grudnia 1918 dowodził 1 kompanią 4 pułku strzelców wielkopolskich (późniejszego 58 pułku piechoty) w czasie powstania wielkopolskiego i na wojnie z bolszewikami. 21 lutego 1919 jako podoficer byłej armii niemieckiej został przyjęty do Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim i mianowany podporucznikiem w piechocie ze starszeństwem z 21 stycznia 1919. Wyróżnił się w walkach z bolszewikami 8 sierpnia 1919, następnie pod Osipowiczami i Bobrujskiem oraz 21 października 1919, kiedy „w brawurowym ataku rzucił się na artylerię bolszewicką zdobywając jedno działo i 14 wozów bagażowych”, a także w „wyprawach zimowych przez Berezynę miał dużo sukcesów, biorąc zawsze jeńców i karabiny”. W październiku 1920 został ranny w bitwie pod Kojdanowem.
31 marca 1921 został odkomenderowany na studia prawno-ekonomiczne, których nie ukończył. Na początku 1922 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 58 pp w Poznaniu. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1767. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. 1 maja 1924 został zatrudniony w Oddziale II Sztabu Generalnego. Początkowo wykonywał zadania wywiadowcze na terytorium Wolnego Miasta Gdańska, a od 1 stycznia 1927 do kwietnia 1928 był pierwszym rezydentem polskiego wywiadu w Szczecinie, występując oficjalnie jako pracownik referatu prasowego tamtejszego Konsulatu RP. 1 czerwca 1928 został przyjęty do służby w Straży Granicznej i wyznaczony na stanowisko oficera informacyjnego Inspektoratu Graniczny nr 4 w Tczewie.
W nocy z 24 na 25 maja 1930 realizując wspólnie z komisarzem SG Stanisławem Liśkiewiczem zadania wywiadowcze na granicy polsko-niemieckiej pod Opaleniem dostał się w niemiecką zasadzkę. W czasie zatrzymania polskich oficerów doszło do wymiany ognia, w następstwie którego komisarz SG Liskiewicz został śmiertelnie ranny, a komisarz SG Biedrzyński zatrzymany i osadzony w więzieniu w Elblągu. z 12 stycznia 1931 wyrokiem Trybunału Rzeszy w Lipsku został skazany na karę 10 lat ciężkiego więzienia. 18 maja 1932 został wymieniony na niemieckich agentów zatrzymanych w Polsce.
Od 1 sierpnia 1932 pełnił służbę w Wielkopolskim Inspektoracie Okręgowym SG w Poznaniu na stanowisku oficera informacyjnego. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII. Był wówczas w grupie oficerów „pełniących służbę w Straży Granicznej”. W tym samym roku kierował Posterunkiem Oficerskim Nr 5 w Poznaniu, podporządkowanym szefowi Ekspozytury Nr 4 Oddziału II Sztabu Głównego. 31 lipca 1936 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddelegowany na staż do Izby Skarbowej w Kielcach. 31 marca 1937 został zwolniony ze służby w SG. Pracował jako inspektor Izby Skarbowej w Kielcach. Mieszkał w Kielcach przy ul. Żytniej 12. Na kapitana rezerwy awansował ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 31. lokatą w korpusie oficerów piechoty.
Jesienią 1939 we Lwowie, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), został aresztowany przez NKWD i osadzony w więzieniu. Wywieziony na podstawie listy nr 055/3 z 5-9 maja 1940, wkrótce potem zamordowany na terytorium ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, zapewne w Kijowie.
26 grudnia 1925 ożenił się z Zofią Bunt.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1996 – 13 kwietnia 1921 Krzyż Niepodległości – 16 marca 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 4 lutego 1929 Krzyż Żelazny II klasy
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Tomasza Zana Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Komisarze Straży Granicznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Wągrowcu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 58 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni niemieckim Krzyżem Żelaznym Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Armii Wielkopolskiej