Powstanie Du Wenxiu (, znane też jako , czyli powstanie Hui z Junnanu) – powstanie w czasie dynastii Qing w południowo-zachodniej prowincji Junnan, którego główną siłą byli chińscy muzułmanie (Hui). Trwało od 1856 do 1873 roku zanim zostało stłumione przez siły rządowe.
Chińscy muzułmanie Hui stanowili znaczącą część (do ok. 30%) ludności prowincji Junnan i w XIX w. kilkukrotnie buntowali się przeciwko uciskowi ze strony cesarskich urzędników i dyskryminacji. Takie też były główne powody powstania z 1856 roku, konflikt religijny między muzułmanami a większością chińską (Hanami) był drugorzędny. Konflikty narastały od lat 40. XIX w. Jednym z nich był spór o własność kopalni srebra w środkowym Junnanie. W 1856 mandżurski urzędnik przyczynił się do wszczęcia zamieszek w Kunmingu, w których zginęło kilka tysięcy Hui, a lokalni chińscy właściciele ziemscy zaczęli zbierać milicje tuanlian do operacji przeciw muzułmanom.
Powstanie rozpoczęło się we wrześniu 1856 roku, kiedy , muzułmanin o korzeniach hanowskich, opanował ze swoimi poplecznikami Dali. Znaczna liczba Hanów dołączyła do powstańców, podobnie jak liczni przedstawiciele nie-chińskich ludów południowego zachodu, jak Hani i Bai. Wódz powstania ogłosił powstanie niezależnego sułtanatu, ze stolicą w Dali, pod nazwą królestwa Pingnan ().
Du usiłował nawiązać kontakt z tajpingami, ale bliższej kooperacji zapobiegły siły rządowe, choć części oddziałów Du udało się wesprzeć działania tajpingów w południowym Shaanxi w 1863 roku. W 1868 roku siły sułtanatu miały liczyć ok. 350 tys. żołnierzy i kontrolował on niemal połowę prowincji. Liczne kampanie wojsk qingowskich nie przynosiły rozstrzygających efektów wobec sprawnej obrony sił Du Wenxiu, opartej o 53 ufortyfikowane miasta. Głównym efektem działań sił rządowych było spustoszenie większości prowincji.
Nie powiodły się też próby nawiązania kontaktów z siłami europejskimi – pierwsze próby, w latach 60., Du odtrącił, a gdy ostatecznie wysłał delegację do Wielkiej Brytanii w 1872, było już za późno, by odwrócić los powstania. Rok wcześniej rząd cesarski mianował nowego gubernatora prowincji – Cen Duyinga, który rozpoczął reorganizację armii, uzbrajanie jej w zachodnią broń i szkolenie z wykorzystaniem francuskich doradców. Mandżurom jednak udało się też doprowadzić do rozbicia ruchu i przeciągnięcia części muzułmańskich właścicieli ziemskich na stronę dynastii rządzącej i podbić królestwo Pingnan. Najdłużej broniła się stolica Dali, która padła dopiero po oblężeniu w styczniu 1873, a jej ludność, wbrew wcześniejszym obietnicom, w większości wymordowano. Ogólnie ludność Junnanu zmniejszyła się z 8 do 3 milionów w następstwie działań wojsk qingowskich. Du i jego rodzina popełnili samobójstwo, by uniknąć pojmania.
Przypisy
Kategoria:Powstania w historii Chin Kategoria:Wojny w epoce Qing