Chorągiew husarska koronna Feliksa (Szczęsnego) Potockiego – oddział ciężkiej jazdy koronnej wojska I Rzeczypospolitej autoramentu narodowego drugiej połowy XVII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1672–1676 i wojny polsko-tureckiej 1683–1699).
Charakterystyka Chorągwie husarskie były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 100–200 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z dwu-trzy konnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Broń ofensywną husarii stanowiła kopia długości około 5,5 m, a uzbrojenie ochronne to półzbroja złożona z folg, często kombinowana z kolczugą, później półzbroja łuskowa. Wraz z towarzyszami do boju stawali pocztowi (zwani pacholikami, czeladnikami lub osiadaczami). Oprócz nich husarz dysponował ciurami (sługami obozowymi). Ci ostatni rzadko brali udział w walkach, co najwyżej w obronie taboru lub obozu.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Szefem chorągwi do 1661 był wojewoda krakowski i hetman wielki koronny Stanisław Potocki (faktycznym dowódcą był między innymi Sebastian Muchowski). Po nim szefostwo przyjął Gabriel Silnicki, a od 1 sierpnia 1667 był nim podstoli koronny Szczęsny Potocki.
W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych, jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew husarska koronna wojewody sieradzkiego Szczęsnego Potockiego pod dowództwem starosty lityńskiego Remigiana Strzałkowskiego. W czasie bitwy chorągiew liczyła 127 koni.
Żołnierze chorągwi znaleźli się w kompucie wojsk koronnych z 1683 (120 koni) i wzięli udział w wojnie polsko-tureckiej 1683-1699. Pod Wiedniem chorągiew walczyła w składzie pułku Szczęsnego Potockiego.
W 1686 król Jan Sobieski zorganizował kolejne uderzenie na Mołdawię. Armia była gotowa do działań z początkiem lipca. W tym czasie, będąca w składzie pułku wojewody krakowskiego, chorągiew husarska wojewody krakowskiego liczyła 150 koni.
Etat chorągwi Feliksa (Szczęsnego) Potockiego z 1690 przewidywał 100 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie husarskie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Chocimiem (1673) Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1683–1699) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie na Mołdawię (1686) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Wiedniem Kategoria:Oddziały wojskowe Potockich herbu Pilawa