Neshat Tozaj (ur. 1 stycznia 1943 we wsi Kallarat k. Wlory, zm. 29 listopada 2008 w Stanach Zjednoczonych) – albański pisarz, publicysta i scenarzysta.
Życiorys Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Tirańskim. Po studiach pracował w sekcji ekspertyz kryminalistycznych, działającym przy ministerstwie spraw wewnętrznych. W tym czasie pisał swoje pierwsze opowiadania i nowele. W 1980 doszło do otwartego konfliktu Tozaja z Feçorem Shehu, kierującym resortem spraw wewnętrznych. Tozaj odmówił podpisania sfałszowanej ekspertyzy, dotyczącej przypadków przebijania opon w samochodach zagranicznych dyplomatów, akredytowanych w Tiranie i został wyrzucony z pracy.
Po odejściu z MSW Tozaj znalazł pracę w Studiu Filmowym Nowa Albania jako redaktor i scenarzysta. Przygotowując kolejne scenariusze korzystał z wiedzy, którą zdobył w czasie pracy kryminalistycznej. W 1984 scenariusz Tozaja na podstawie powieści Dora e ngrohtë zdobył nagrodę na Festiwalu Filmów Albańskich. Oprócz scenariuszy napisał kilkanaście powieści, a także opowiadania i teksty publicystyczne. Wydana w 1989 powieść Noże (Thikat), przedstawiająca mechanizmy fałszowania dowodów przez policję prowadzące do aresztowania niewinnych ludzi uchodzi za jedną z pierwszych albańskich powieści rozliczeniowych. W 1990 był kojarzony ze środowiskiem reformatorskim w Albańskiej Partii Pracy, które przekonywało Ramiza Alię do przeprowadzenia reform w kraju. Był jednym z założycieli albańskiej sekcji Komitetu Helsińskiego. W 1995 opublikował w Zëri i Popullit artykuł, w którym stwierdził, że jednym z największych zagrożeń dla współczesnej Albanii i przeszkodą na drodze do integracji z Europą Zachodnią są rosnące wpływy religii muzułmańskiej i islamskiego fundamentalizmu.
W 2008 wyjechał na leczenie do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmarł w szpitalu.
Twórczość na podstawie Proza 1974: Dëshmi nga varri: tregime 1976: Takimi i fundit 1977: Rrëmbimi i arkivit 1979: Në gjurmë të të tretit 1981: Gëzhoja e vjetër 1983: Dora e ngrohtë 1984: Në emër të popullit 1986: Mes nesh 1988: Bisedë për një shok: novelë e tregime 1989: Thikat 1991: Goditja e burrit: tregime e novela 1994: Pragu i tjetërsimit 1994: Përdhosje: novelë 1994: Perversët: triptik 1994: Udhekryqet e fatit 1998: Turpi 1999: Shalom 2008: Pas përmbysjes
Scenariusze filmowe 1976: Fije që priten 1978: I treti 1980: Gëzhoja e vjetër 1983: Dora e ngrohtë 1983: Gracka 1984: Vendimi 1987: Vrasje në gjueti 1990: Vetmi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Tirańskiego Kategoria:Albańscy scenarzyści Kategoria:Albańscy prozaicy Kategoria:Specjaliści kryminalistyki Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Prozaicy XXI wieku Kategoria:Scenarzyści XX wieku Kategoria:Scenarzyści XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Zmarli w 2008