Douglas Tilden

Douglas Tilden (ur. 1 maja 1860 w Chico, zm. 5 sierpnia 1935 w Berkeley) – amerykański rzeźbiarz. Ogłuchł w wieku czterech lat w następstwie przebytej szkarlatyny i uczęszczał do California School for the Deaf w Berkeley. Jest twórcą wielu rzeźb znajdujących się dziś w San Francisco, Berkeley i na obszarze San Francisco Bay Area.

Wczesne życie Douglas Tilden urodził się 1 maja 1860 roku jako syn doktora Williama Peregrine’a Tildena i Catherine Marii Hecox Tilden w Chico w Kalifornii. Gdy miał cztery lata, utracił słuch i mowę po ciężkim przebiegu szkarlatyny. Jego dziadek, Adna Hecox, oraz matka Catherine należeli do wyprawy Donner Party, jednak odłączyli się od grupy Donnerów, zanim ci zostali uwięzieni przez śniegi.

25 stycznia 1866 roku Tilden rozpoczął naukę w California School for the Deaf, mieszczącej się wówczas w San Francisco, gdzie uczył się pod kierunkiem Theophilusa d’Estrelli. W 1869 roku wraz ze szkołą przeniósł się do nowej siedziby w pobliżu kampusu Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, na teren dzisiejszego Clark Kerr Campus, a szkołę ukończył w 1879 roku. Po ukończeniu szkoły studiował i uczył na UC Berkeley, gdzie był uczniem Francisa Mariona Wellsa. Rzeźbą zajął się w 1883 roku; w 1885 roku wykonał niewielką statuę zatytułowaną Tired Wrestler, która zwróciła uwagę zarządu California School for the Deaf. Władze szkoły zaproponowały mu wówczas możliwość dalszych studiów rzeźbiarskich i w 1887 roku opuścił Berkeley, by studiować w Academy of Design w Nowym Jorku, a następnie wyjechał do Paryża. Po przybyciu do Paryża w 1888 roku studiował pod kierunkiem Paula-François Choppina, również głuchego rzeźbiarza. W 1889 roku uczestniczył w rozpoczęciu Międzynarodowego Kongresu Głuchych (International Congress of the Deaf), który odbywał się w Paryżu pomiędzy 11-17 lipca. 25 listopada 1893 roku jego przyjaciel Granville Seymour Redmond przyjechał studiować do Paryża i zamieszkał z Tildenem.

mały|upright|lewo|The Football Players (1900), stan z 2013 roku Po kilku udanych latach w Paryżu, podczas których stworzył m.in. Ball Player (znane też jako Our National Game), The Tired Boxer, Young Acrobat, Indian Bear Hunt i Football Players, Tilden wrócił w 1894 roku do California School for the Deaf. Jednak po zawarciu małżeństwa w 1896 roku odszedł ze szkoły, by poświęcić się rzeźbie zawodowo, co odbyło się ponoć w atmosferze konfliktu. Ponieważ jego pobyt studyjny w Paryżu został sfinansowany przez szkołę, jej władze uważały, że powinien nadal pracować jako nauczyciel, podczas gdy Tilden traktował tę pomoc jako dar. W ramach rozliczenia szkoła zatrzymała jedno z jego wczesnych dzieł, The Bear Hunt, jako zapłatę. Bear Hunt wystawiono na World’s Columbian Exposition w Chicago w 1893 roku, a po wystawie California School for the Deaf zapłaciła 179 dolarów za przewiezienie rzeźby do San Francisco i próbowała odzyskać tę kwotę od Tildena, który odpowiedział propozycją przetopienia rzeźby i pokrycia kosztów z uzyskanego metalu.

Kariera mały|upright|Ilustracja przedstawiająca Tildena z 1901 roku Tilden po raz pierwszy zdobył uznanie jako rzeźbiarz w Paryżu. Jego pierwsze wystawione dzieło, zatytułowane The National Game, znane także jako The Baseball Player albo The Ball Player, przedstawiało miotacza baseballowego w chwili przygotowania do rzutu. Rzeźba została przyjęta na prestiżowy paryski Salon w 1889 roku, gdzie otrzymała medal. Następnie wystawił The Tired Boxer (na Salonie w 1890 roku), The Young Acrobat (Salon 1891), The Bear Hunt (Salon 1892) i The Football Players (Salon 1893).

Był członkiem National Sculpture Society. The Football Players zapoczątkowało jego współpracę z najważniejszym mecenasem, James D. Phelanem, który po powrocie Tildena do Bay Area zamówił jego kolejne duże dzieło – fontannę Admission Day, ustawioną przy Market Street w 1897 roku, znaną również jako The Native Son’s Fountain. Tilden przygotował dla Phelana dwanaście modeli; po odsłonięciu pomnika powiedział: „Bóg Wszechmogący dał mi pewną ilość szarych komórek i oczekiwano, że zwrócę je z procentem. Świadomość, że moja praca jest ceniona, jest jedyną nagrodą, jakiej potrzebuję”.

Kolejnym ważnym zamówieniem był pomnik upamiętniający Petera Donohue, zamówiony przez Jamesa Mervyna Donohue. Zlecenie na Mechanics Monument nastąpiło po odsłonięciu Native Son’s, a rzeźbiarz Lorado Taft pisał, że może odczuwać „jedynie podziw dla żarliwego i nieustraszonego rzeźbiarza, który dokonał tego cudu w [sześć] krótkich miesięcy”, mimo „skomplikowanej kompozycji i poszarpanego konturu” dzieła.

W 1901 roku Tilden został uznany za „gwałtownie obłąkanego” po incydencie w domu teścia, gdzie – jak donoszono – bez ostrzeżenia zaczął niszczyć meble w pokoju, w którym przebywała jego rodzina. Zdarzenie zostało jednak wyolbrzymione przez służącą/służącego. Tilden wrócił wcześniej do domu i nie mając klucza, wszedł przez otwarte okno. Służąca, nowo zatrudniona i uznająca to zachowanie za podejrzane, zamknęła go w pokoju, a on próbował zaalarmować domowników, stukając młotkiem w drzwi. Przerażona kobieta wezwała policję, która zabrała Tildena do szpitala psychiatrycznego.

W latach 1915–1925, od czasu gdy stworzył fryz Modern Civilization na Panama-Pacific International Exposition w 1915 roku do chwili rozpoczęcia pracy nad niedokończonym The Bridges w 1925 roku, Tilden stracił zainteresowanie tworzeniem sztuki. Po rozstaniu z żoną Bessie w 1918 roku zamieszkał w swojej pracowni i pracował dla Hal Roach Studios, rzeźbiąc zwierzęta do dekoracji filmowych. Po sfinalizowaniu rozwodu w 1926 roku stał się odludkiem, jadł niewiele i rzeźbił przy świetle świec, dopóki przyjaciele nie odkryli, w jak trudnych warunkach żyje, i nie wyjednali mu państwowej renty. The Bridges było alegorią sławiącą połączenie dwóch miast i miało upamiętniać ukończenie San Francisco–Oakland Bay Bridge, lecz Tilden zmarł, zanim je ukończył.

+ Wybrane rzeźby z brązu autorstwa Douglasa Tildena Tytuł Rok Miasto Miejsce Opis / uwagi Ilustracja Źródła The Ball Player 1889 San Francisco Golden Gate Park Pierwsze ważne dzieło Tildena. Znane również jako The National Game albo The Baseball Player. 50px The Tired Boxer 1890 San Francisco de Young Museum Mniejsza wersja wykonana przez Tiffany & Co. na podstawie naturalnej wielkości rzeźby zakupionej i wystawionej w Olympic Club, zniszczonej w trzęsieniu ziemi i pożarze San Francisco w 1906 roku. 50px The Young Acrobat 1891 Waszyngton Smithsonian American Art Museum Małe dziecko unoszone wysoko przez bezcielesne ramię. Wcześniej wystawiane w Golden Gate Park. 50px Bear Hunt 1892 Fremont California School for the Deaf Znane także jako The Bear Hunters. Rzeźba przedstawiająca niedźwiedzicę broniącą młodego i walczącą z dwoma rdzennymi Amerykanami. 50px The Football Players 1893 Berkeley Strawberry Creek Jedno z pierwszych stałych dzieł sztuki na kampusie University of California, Berkeley. Burmistrz San Francisco James D. Phelan zakupił odlew rzeźby i ogłosił, że zostanie on przekazany tej uczelni, która wygra Big Game przez dwa kolejne sezony. Po zwycięstwach drużyny Cal nad Stanfordem w 1898 i 1899 roku pomnik odsłonięto 12 maja 1900 roku. 50px Admission Day 1897 San Francisco Market Street (przy Post i Montgomery) Część pomnika upamiętniającego przyjęcie Kalifornii do Stanów Zjednoczonych. 50px Mechanics Monument 1901 San Francisco Market Street (przy Battery) Pomnik miał inspirować miasto do odbudowy. Fontanna została później usunięta, a grupa rzeźbiarska była kilkakrotnie nieznacznie przesuwana. 50px Junípero Serra 1906 San Francisco Golden Gate Park Również podarowana miastu przez Phelana. 50px Spanish–American War Soldier's Monument 1906 Portland Lownsdale Square Upamiętnia ochotników z Oregonu walczących w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej. 50px California Volunteers 1906 San Francisco Market Street (przy Dolores) Upamiętnia ochotników z Kalifornii walczących w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej. 50px Stephen M. White 1907 San Pedro Cabrillo Beach Pierwotnie ustawiona przed ratuszem w Los Angeles. Współcześnie krytykowano ją jako „zbyt ciężką u góry” i obciążoną „gwałtownym gestem”. 50px

Życie prywatne mały|Bessie Cole (po lewej) i Douglas Tilden (po prawej), ilustracja z The San Francisco Call z 1896 roku 9 czerwca 1896 roku Tilden poślubił Elizabeth „Bessie” Cole, swoją byłą uczennicę, również osobę głuchą. Z tego związku urodziło się dwoje dzieci: córka Gladys (5 stycznia 1900) i syn Willoughby Lee (4 września 1903). Małżeństwo nie okazało się jednak szczęśliwe. Z biegiem lat pani Tilden cierpiała na napady „melancholii”, co w znacznym stopniu obciążało relację. Małżonkowie się rozstali, a Bessie, która przez lata zarządzała ich nieruchomościami, wynajęła jego pracownię grupie teatralnej, zmuszając Tildena do rzeźbienia w szopie.

W miarę jak oddalali się od siebie, adwokat Tildena pisał: „Ponadto żona (Bessie) posiada wiedzę o niedyskrecjach w osobistym postępowaniu pana Tildena, które pozbawiłyby go zdolności do stawania przed sądem, jak mówimy, «z czystymi rękami». Pan Tilden twierdzi, że pani Tilden także była niedyskretna ”. Para rozstała się w 1918 roku, a Bessie wniosła pozew rozwodowy w 1924 roku; rozwód został sfinalizowany w 1926 roku.

Tilden został znaleziony martwy w swojej pracowni w Berkeley 6 sierpnia 1935 roku; zmarł na zawał serca podczas próby podgrzania wody. Został pochowany w rodzinnym grobie rodziny Cole na cmentarzu Mountain View Cemetery w Oakland, wraz ze swoją byłą żoną Bessie (zm. 1949) i synem Willoughbym (zm. 1931). Pozostawił córkę, Gladys Tilden, która przed II wojną światową zrobiła znaczącą karierę w przemyśle modowym. Prowadziła badania nad życiem swojego ojca oraz Elizy Farnham, pierwszej naczelnej matrony więzienia Sing Sing. W 1988 roku, cierpiąc na chorobę Alzheimera, została objęta opieką prawną hrabstwa Alameda, a zmarła w 1989 roku. Jej archiwum przechowywane jest w Bancroft Library.

W 2017 roku hotel Tilden przy Taylor i O’Farrell w San Francisco został przemianowany na cześć Douglasa Tildena; pierwotnie otwarto go jako Linden Hotel w 1928 roku, po czym niemal od razu przemianowano go na Hotel Mark Twain.

Zobacz też Granville Redmond – artysta, który również uczył się u Theophilusa d’Estrelli w California School for the Deaf i dzielił z Tildenem pokój w Paryżu Melvin Earl Cummings – rzeźbiarz kształcony przez Tildena

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Przewodnik po Douglas Tilden Papers w The Bancroft Library Historia Mechanics Monument autorstwa R. Christiana Andersona

Kategoria:Amerykańscy rzeźbiarze Kategoria:Urodzeni w 1860 Kategoria:Zmarli w 1935 Kategoria:Ludzie związani z Berkeley Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley