Wira Pawliwna Ahejewa (ukr.: Агеєва Віра Павлівна; ur. 30 lipca 1958 w Bachmaczu) – ukraińska doktor nauk filologicznych, literaturoznawczyni, krytyczka literacka, feministka, jedna z czołowych przedstawicielek gender studies w humanistyce ukraińskiej.
Życiorys Urodziła się w 1958 r. w Bachmaczu, w obwodzie czernihowskim na terenie ówczesnej Ukraińskiej SRR. Jej rodzice byli nauczycielami. W 1980 r. ukończyła filologię na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. Tarasa Szewczenki. W latach 1985–1996 pracowała w Instytucie Literatury Akademii Nauk Ukrainy. W latach 1995–97 była zastępcą redaktora naczelnego czasopisma „Słowo i Czas”. W 1995 r. obroniła rozprawę doktorską o modernizmie w prozie ukraińskiej pierwszej połowy XX w. Od 1996 jest profesorem Uniwersytetu Narodowego „Akademii Kijowsko-Mohylańskiej”. W latach 2006–2007 była stypendystką programu Chopivsky Fellow na Uniwersytecie Stanforda.
Zainteresowania badawcze Ahejewa należy do ważniejszych współczesnych ukraińskich badaczek literatury. Jej badania koncentrują się na literaturze ukraińskiej XX w., zwłaszcza w okresie modernizmu i w tzw. „rozstrzelanym odrodzeniu”, a także na problematyce tożsamości płciowej i relacji genderowych w literaturze. W swoich pracach wykorzystuje m.in. perspektywę psychoanalityczną i feministyczną, analizując przemiany kanonu literackiego oraz miejsce autorek w historii literatury.
Odegrała istotną rolę w instytucjonalizacji studiów genderowych na Ukrainie oraz w reinterpretacji literatury modernistycznej i kanonu narodowego z perspektywy feministycznej. W 1988 r. Jest współzałożycielką Kijowskiego Instytutu Gender Studies, który powstał w 1988 r. W 1990 r., wraz Sołomiją Pawłyczko, Tamarą Hundorową i Natalią Szumyło, zainicjowała utworzenie „Seminarium feministyczne” w Instytucie Literatury Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, wprowadzając metodologię krytyki feministycznej do badań nad literaturą. W 1991 r. badaczki utworzyły także specjalną rubrykę „Seminarium feministyczne” w czasopiśmie „Słowo i czas”.
W 1996 r. została uhonorowana Narodową Nagrodą im. Szewczenki za współautorstwo podrzędnika historii literatury ukraińskiej XX w. W 2008 r. otrzymała Nagrodę im. Petra Mohyły, przyznawaną przez Radę Naukową Uniwersytetu Narodowego „Akademii Kijowsko-Mohylańskiej”.
Nagrody i wyróżnienia Narodowa Nagroda im. Tarasa Szewczenki, 1996 Nagroda im. Piotra Mohyły, 2008
Wybrane dzieła Autorka licznych monografii i artykułów naukowych. Do jej ważniejszych książek należą m.in.: , 1989 , 2006 , 2008 , 2011 , 2016 , 2018 W cieniu imperium. Kulisy ukraińsko-rosyjskiej wojny kulturowej, 2021 , 2023 , 2023 , 2025
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Ukraińscy literaturoznawcy Kategoria:Ukraińscy pisarze XX wieku Kategoria:Ukraińskie feministki i feminiści Kategoria:Ukraińscy publicyści Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kijowskiego Kategoria:Urodzeni w 1958