Dom Żołnierza w Lublinie – neoklasycystyczny gmach położony w Lublinie, w dzielnicy Śródmieście, przy ul. Żwirki i Wigury 6. Obiekt stanowi własność Sił Zbrojnych RP.
Historia Idea budowy Domu Żołnierza w Lublinie powstała w 1924 roku. Powołano wówczas Komitet Budowy Domu Żołnierza, w skład którego weszli m.in. dowódca Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie gen. Jan Romer, biskup lubelski Marian Fulman, wojewoda lubelski Stanisław Moskalewski, przewodniczący Rady Miasta Jan Turczyński oraz prezydent miasta Czesław Szczepański. Środki na budowę miały pochodzić ze sprzedaży cegiełek o nominale 25, 50 i 100 zł, a także z darowizn oraz datków zbieranych podczas bali dobroczynnych, loterii i kwest.
mały|left|Pamiątkowe wydawnictwo z 1926 roku, wydane w drugą rocznicę powstania Komitetu Budowy Domu Żołnierza Działkę pod budowę przekazało Ministerstwo Spraw Wojskowych. 24 września 1924 roku biskup Marian Fulman dokonał wmurowania kamienia węgielnego. Materiał budowlany pochodził z rozbiórki Soboru Podwyższenia Krzyża Pańskiego na placu Litewskim, a gmach wznoszono według projektu kpt. inż. arch. Mieczysława Dobrzańskiego. Zgodnie z projektem na parterze miały znajdować się hol z dwoma westybulami, sala teatralna, świetlica z jadalnią i kuchnią, biblioteka z czytelnią oraz kilka pomieszczeń dla Związku Legionistów Polskich. Na pierwszym piętrze planowano ulokowanie Ośrodka Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego z salą gimnastyczną, natomiast na drugim piętrze miały znaleźć się pokoje harcerskie i gościnne. W otoczeniu budynku zamierzano urządzić ogród owocowy, boiska oraz strzelnicę. Dach nad salą widowiskową zaprojektowano w taki sposób, aby mogły się na nim odbywać zabawy taneczne.
Z uwagi na trudności finansowe budowa trwała do 1933 roku. Ostatecznie obiekt otwarto 1 października 1933 roku, a dom otrzymał imię Marszałka Józefa Piłsudskiego. W uroczystości otwarcia – według wcześniejszych zapowiedzi – miał uczestniczyć prezydent RP Ignacy Mościcki, który ostatecznie nie przybył do Lublina. Do 1939 roku obiekt służył wojsku oraz mieszkańcom miasta. Mieściły się w nim m.in. Teatr Domu Żołnierza, gospoda, kasyno i kino. Siedzibę miały tam również – obok Związku Legionistów – oddziały Polskiej Organizacji Wojskowej oraz Polskiego Białego Krzyża.
W latach II wojny światowej gmach stał się lubelską siedzibą NSDAP. Po zajęciu Lublina przez Armię Czerwoną otrzymał nazwę Centralny Dom Żołnierza (1944), stając się siedzibą zespołu Teatru Muzycznego im. Żołnierza Polskiego (od 1945 roku), który dał początek Operze Lubelskiej. W budynku funkcjonowało również kino „Grunwald”. Obiekt przeszedł dwa większe remonty: w 1968 roku, kiedy zmieniono jego nazwę na Garnizonowy Klub Oficerski, oraz w 1987 roku.
Decyzją A/845 z 30 września 1982 roku gmach wpisano do rejestru zabytków województwa lubelskiego.
Według stanu na 2026 rok obiekt jest siedzibą Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Lublinie, Klubu 19. Brygady Zmechanizowanej oraz biblioteki.
Architektura Budynek posiada dziewięcioosiową fasadę z ryzalitem. W jego centralnej części znajduje się portyk wsparty na czterech kolumnach podtrzymujących belkowanie z silnie wysuniętym gzymsem. Na narożach umieszczono pilastry, natomiast w osiach elewacji znajdują się prostokątne okna. Główne wejście prowadzi przez portyk, nad którym umieszczono napis „Dom Żołnierza imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego”. Pozostałe elewacje ozdobiono pasami boniowania i zwieńczono gładką attyką. Wszystkie okna budynku mają prostokątny kształt.
Przypisy
Kategoria:Architektura neoklasycystyczna w Polsce Kategoria:Budynki niemieszkalne w Lublinie Lublin Kategoria:Wojsko Polskie w Lublinie