Bojkij () – rosyjska korweta rakietowa projektu 20380 (typu Stierieguszczij), pozostająca w służbie Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej od 2013 roku. Wchodzi w skład Floty Bałtyckiej. Nosi numer burtowy 532. Poważnie uszkodzona przez ukraińskie bezpilotowce uderzeniowe w Kronsztadzie 3 czerwca 2026 roku.

Wyporność okrętu wynosi ponad 2000 ton, długość 104,5 m. Napędzają go silniki wysokoprężne w układzie CODAD. Zasadnicze uzbrojenie stanowi armata uniwersalna kalibru 100 mm, osiem wyrzutni pocisków przeciwokrętowych Uran, 12-komorowy system pionowego startu pocisków przeciwlotniczych średniego zasięgu Polimient-Riedut i wyrzutnie torped przeciw okrętom podwodnym.

Budowa

„Bojkij” jest trzecią zbudowaną jednostką z serii korwet rakietowych projektu 20380, będących pierwszymi większymi okrętami nowo zaprojektowanymi dla marynarki Rosji po rozpadzie ZSRR. Ich projekt zatwierdzono i prototypowy okręt zamówiono w 2001 roku. W lutym 2005 roku zamówiono budowę trzeciego okrętu – drugiego seryjnego, który otrzymał nazwę „Bojkij”Pol. bitny, dziarski, sprytny, żwawy, roztropny, ruchliwy., noszoną już wcześniej przez inne okręty wielkości niszczycieli. Budowę okrętów prowadziła Stocznia Północna (Siewiernaja wierf) z Petersburga. Dla okrętów seryjnych spotykane jest też oznaczenie projektu 20381. Klasyfikowane były w Rosji jako korwety (ros. korwiet).

Budowę prowadzono pod numerem stoczniowym 1003, a stępkę pod budowę położono 27 maja 2005 roku. Budowa przeciągała się i dopiero w marcu 2010 roku dostarczono pierwsze silniki główne, wyprodukowane przez Fabrykę Kołomienską w Kołomnie. Okręt wodowano 15 kwietnia 2011 roku. Wyposażanie i próby trwały dalsze dwa lata. 25 września 2012 roku okręt rozpoczął , jeszcze bez działa A-190. „Bojkij” wszedł do służby 16 maja 2013 roku.

Skrócony opis

thumb|„Bojkij” od rufy Okręty projektu 20380 mają stalowy kadłub gładkopokładowy, ze zintegrowaną nadbudówką konstrukcji kompozytowej na śródokręciu i pokładem dla śmigłowca na rufie. W ich architekturze uwzględniono elementy technologii stealth. Wyporność standardowa okrętów wynosi 2150 ton, a pełna 2365 ton. Długość całkowita wynosi 104,5 m, a szerokość 13 m. Zanurzenie okrętów sięga 7,96 m. Załoga okrętów liczy 99 osób, w tym 14 oficerów.

Napęd w układzie CODAD składa się z czterech silników wysokoprężnych 16CzN 26/26 o mocy łącznej 24 000 KM (17 648 kW), poruszających dwie śruby. Prędkość maksymalna wynosi 26,5 węzła, a ekonomiczna 14 węzłów. Zasięg pływania wynosi 4000 Mm przy prędkości 14 węzłów.

Uzbrojenie artyleryjskie stanowi automatyczne działo uniwersalne kalibru 100 mm A-190-01 o długości lufy 59 kalibrów, w wieży na dziobie, z zapasem amunicji 320 nabojów. Tworzy ono system artyleryjski A-190-5P-10 Uniwiersał-Puma. Do zwalczania okrętów służy przede wszystkim osiem wyrzutni pocisków przeciwokrętowych 3M24 Uran, w dwóch blokach po cztery wyrzutnie rurowe, skierowanych na przeciwległe burty, umieszczonych na nadbudówce i osłoniętych opuszczanymi nadburciami. Pociski te mają zasięg 130 km i naprowadzane są aktywnie radiolokacyjnie.

Zasadniczym środkiem obrony przeciwlotniczej jest dwunastokomorowa pionowa wyrzutnia pocisków przeciwlotniczych średniego zasięgu 9K96.2-2 , składająca się z trzech czterowyrzutniowych bloków. Mogą one przenosić 12 pocisków 9M96 o zasięgu do 40 km lub 9M96D o zasięgu do 120 km. W każdej wyrzutni można alternatywnie przenosić po cztery pociski bliskiego zasięgu 9M100 samonaprowadzające się na podczerwień, o zasięgu do 15 km (maksymalnie 48 rakiet). Uzupełniać je może osiem przenośnych zestawów rakietowych bardzo bliskiego zasięgu 9K38 Igła, o zasięgu do 5,5 km (32 pociski 9M39). Obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową uzupełniają dwa zestawy obrony bezpośredniej AK-630M-06 z sześciolufowymi armatami automatycznymi kalibru 30 mm, z zapasem po 6000 nabojów, umieszczone na dachu nadbudówki. Uzbrojenie strzeleckie dla celów przeciwdywersyjnych stanowią dwa stanowiska karabinów maszynowych kalibru 14,5 mm na podstawach MTPU-1 Żało po bokach mostka oraz dwa ręczne granatniki DP-65 kalibru 55 mm przeciw płetwonurkom.

Broń podwodną stanowią dwie czterorurowe wyrzutnie kalibru 330 mm dla lekkich torped przeciwpodwodnych MTT lub rakietowych pocisków przeciwtorpedowych M-15. Kompleks broni podwodnej nosi oznaczenie Pakiet-NK.

Okręt przenosi jeden śmigłowiec pokładowy do zwalczania okrętów podwodnych Ka-27PŁ/M, przenoszący torpedy przeciwpodwodne lub bomby głębinowe.

Okręty mają pasywny system zakłócający PK-10 Smietyj z czterema wyrzutniami KT-216 kalibru 120 mm dla pocisków zakłócających (optycznych, w podczerwieni, radiolokacyjnych lub zasłony dymnej).

Wyposażenie radioelektroniczne: trójwspółrzędna stacja radiolokacyjna wykrywania i wskazywania celów 5P-27M Furkie-2 (na maszcie głównym), aktywno-pasywny system radiolokacyjny 5P-20K-A Monumient-A do wykrywania celów morskich i kierowania ogniem pocisków przeciwokrętowych (w konstrukcji masztu głównego), radar artyleryjski 5P-10-02 Puma (na dachu mostka), dwa radary nawigacyjne MR-231, radar nawigacyjny MR-231-3, kompleks rozpoznania radioelektronicznego i walki elektronicznej TK-25-02 Sozwiezdije, dwie głowice optoelektroniczne MTK-201M2.2 (na maszcie) dwie głowice optoelektronicznych obserwacyjno-celownicze UW-450-01 Sandał-W (na dachu mostka), pasywna stacja hydrolokacyjna Zarja-2 (w gruszce dziobowej), stacja hydrolokacyjna Pakiet-A systemu walki podwodnej (w gruszce dziobowej), pasywno-aktywna stacja hydrolokacyjna Minotawr-M z anteną holowaną (na rufie), antydywersyjna stacja hydrolokacyjna MG-757 Anapa-M z opuszczaną anteną aktywną (podczas postoju), Bojowy System Informacyjno-Dowódczy Sigma-20380, systemy łączności i wspomagania nawigacji.

Służba Pierwsze lata służby (2013–2021) thumb|„Bojkij” w gali banderowej na Newie 26 lipca 2013 roku thumb|„Bojkij” w morzu, obserwujący manewry BALTOPS w 2017 „Bojkij” wszedł do służby we Flocie Bałtyckiej 16 maja 2013 roku, z bazą w Bałtyjsku. Otrzymał stały numer burtowy: 532. Wszedł w skład 128 brygady okrętów nawodnych. W dniach 3–7 lipca 2013 roku wziął udział w VI międzynarodowym salonie wojennomorskim. Uczestniczył w kolejnych latach w ćwiczeniach na Bałtyku, jak i rejsach na Morze Północne i Atlantyk, głównie krótkich.

W lipcu 2016 roku „Bojkij” z bliźniaczym odbył 15-dniowy rejs na Morze Północne, a następnie w październiku 2016 roku z bliźniaczym rejs na północny Atlantyk. 31 lipca 2016 roku „Bojkij” przewodził paradzie okrętów z okazji Dnia Marynarki Wojennej na Newie w Petersburgu. Między 7 kwietnia a 1 maja 2017 roku odbył rejs do kanału La Manche i zatoki Saint-Malo z „Soobrazitielnym”. W tym samym czasie „Bojkij” zdobył tytuł najlepszego okrętu Floty Bałtyckiej pod względem utrzymania i kultury morskiej. Między 4 a 15 czerwca 2017 roku „Bojkij” i bliźniaczy odbyły rejs na Morze Północne.

14 października 2017 roku „Bojkij” i „Soobrazitielnyj” ze zbiornikowcem „Kola” wyszły z Bałtyjska na Atlantyk, przez kanał La Manche, po czym 29 października wpłynęły przez Cieśninę Gibraltarską na Morze Śródziemne. Obie korwety na początku listopada i w grudniu zawinęły do Limassol na Cyprze, a w międzyczasie „Bojkij” uzupełnił zapasy w Tartusie w Syrii, działając w ramach rosyjskiej stałej grupy okrętów na Morzu Śródziemnym. Okręty powróciły do Bałtyjska w połowie stycznia 2018 roku, przepływając ok. 35 tys. mil. Ponowne krótkie rejsy na Atlantyk okręt odbył między 18 czerwca a 8 lipca 2018 roku ze „Stojkim”, po czym w październiku tego roku z okrętem desantowym „Minsk”. W lipcu 2018 roku brał także udział w głównej paradzie morskiej z okazji Dnia Marynarki Wojennej w Petersburgu.

W kwietniu 2019 roku „Bojkij” odbył rejs do Cieśnin Duńskich i z powrotem wraz z okrętem desantowym „Minsk”, między innymi śledząc okręty NATO. Od 9 czerwca 2019 roku „Bojkij” i „Stojkij” śledziły okręty NATO odbywające manewry BALTOPS na Bałtyku. Następnie od 25 czerwca do 8 lipca okręty te odbyły kolejny dwutygodniowy rejs z Bałtyjska na Atlantyk. W listopadzie 2019 roku za wyniki w wyszkoleniu „Bojkij” otrzymał honorowe miano okrętu „uderzeniowego” (ros. udarnyj). W marcu 2020 roku okręt ponownie odbył dalszy rejs na Morze Północne z okrętami desantowymi „Minsk” i „Kaliningrad”. Jesienią 2020 roku wraz ze „Stierieguszczim” odbył wyjątkowy 77-dniowy daleki rejs na Atlantyk, o długości prawie 9500 mil morskich, zakończony 9 grudnia. W marcu 2021 roku okręt wyszedł ponownie na Atlantyk z okrętami desantowymi „Minsk”, „Kaliningrad” i , przechodząc 20 marca przez kanał La Manche. W 2022 roku był remontowany.

Wojna z Ukrainą (od 2022) Po inwazji Rosji na Ukrainę, „Bojkij” był wykorzystywany do eskortowania rosyjskich jednostek handlowych i pomocniczych w rejonie Morza Północnego. Między innymi na początku marca 2025 roku eskortował przez kanał La Manche statek „Baltic Leader” wiozący sprzęt z bazy Tartus do Rosji. W czerwcu 2025 roku „Bojkij” popłynął z misją dyplomatyczną do Konakry w Gwinei, a w drodze powrotnej eskortował 20 czerwca przez kanał La Manche płynące do Rosji objęte sankcjami zbiornikowce „floty cieni”: „Naxos” i „Sierra”. W styczniu 2026 roku eskortował statek „Gienierał Skobielew” na Atlantyk.

Rano 3 czerwca 2026 roku, o 6:35 czasu lokalnego „Bojkij”, stojący w doku stoczni w Kronsztadzie, został poważnie uszkodzony dwoma ukraińskimi dronami uderzeniowymi 1 Samodzielnego Centrum Sił Systemów Bezzałogowych. Pierwszy z nich uderzył w nadbudówkę na śródokręciu u podstawy masztu zintegrowanego, co wywołało rozległy pożar nadbudówki. Maszt ze znajdującym się na nim wyposażeniem elektronicznym uległ zawaleniu. Prawdopodobnie zniszczone zostały przynajmniej pomieszczenia centrum dowodzenia i pomostu bojowego w nadbudówce i ich wyposażenie; być może pożar objął też inne pomieszczenia niżej we wnętrzu. Walka z ogniem była utrudniona przez niski stopień gotowości okrętu znajdującego się w doku. Na podstawie zdjęć oceniano, że ewentualne przywrócenie okrętu do służby będzie wymagać długiego i skomplikowanego remontu i zamiany systemów elektronicznych, utrudnionej w warunkach sankcji międzynarodowych nałożonych na Rosję. W efekcie możliwe jest, że okręt zostanie uznany za niezdatny do remontu.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Inwazja Rosji na Ukrainę Kategoria:Rosyjskie korwety z okresu po 1990