Erwin Jaenecke (ur. 22 kwietnia 1890 we Freren, zm. 3 lipca 1960 w Kolonii) niemiecki generał, uczestnik I wojny światowej, wojny domowej w Hiszpanii oraz II wojny światowej
Życiorys Erwin Jaenecke urodził się w Feren, jego rodzicami byli Emilie i Alexander Heinrich Martin Jänicke. Po ukończeniu szkoły zaciągnął się do armii w 1911 roku, otrzymując przydział do Hannowerskiego 10 Batalionu Pionierów w Minden. Jesienią został wysłany do Szkoły Wojskowej, tam awansował na podchorążego, a po ukończeniu szkoły w sierpniu 1912 roku na podporucznika.
I wojna światowa Po wybuchu I wojny światowej batalion Jaeneckego został włączony w struktury 19 Dywizji Piechoty i wysłany na front zachodni. 27 stycznia 1916 roku Jaenecke awansował na stopień porucznika. Pod koniec 1917 roku został ordynansem w sztabie 19 DP. W sierpniu 1918 roku objął stanowisko drugiego oficera sztabu w sztabie 26 Rezerwowej Dywizji Piechoty, w grudniu ponownie przydzielony do Batalionu Pionierów.
okres międzywojenny Po zakończeniu wojny Erwin Jaenecke został przeniesiony do Reichsheer W 1919 roku przeniesiony do sztabu VI Okręgu Wojskowego. Po utworzeniu Reichswehry przydzielony do sztabu 6 Dywizji Reichswehry, gdzie odbywał szkolenie sztabowe. W październiku 1921 roku, nadal będąc w trakcie szkolenia został dowódcą szwadronu w 9 (Pruskim) Pułku Kawalerii. W maju 1922 roku Jaeneckego awansowano do stopnia rotmistrza. W październiku tymczasowo przeniesiony do Ministerstwa Obrony Rzeszy, następnie w grudniu do Gruppenkommando 2 w Kassel. W październiku 1923 roku Jaenecke ponownie trafił do Ministerswa Obrony Rzeszy. W okresie 1923-1925 służył w stopniu kapitana w sekcji wywiadowczej. W październiku 1925 przeniesiony do sztabu Dowództwa Piechoty nr 1 w Olsztynie. W październiku 1927 Jaenecke został dowódcą 1 kompanii w 4 (Pruskim) Batalionie Pionierów.
W październiku 1930 przeniesiony do 2 (Pruskiego) Pułku Kawalerii. W październiku 1931 roku Jaenecke awansował do stopnia majora i został przeniesiony do sztabu 7 Dywizji Piechoty Reichswehry. Od września 1932 roku Jaenecke pełnił funkcję instruktora w Kriegsakademie. W kwietniu 1934 roku awansowany do stopnia podpułkownika, został przeniesiony do sztabu 6 Batalionu Pionierów. W 1935 roku został mianowany dowódcą pionierów w III Okręgu wojskowym. Pełniąc tę funkcję awansował w marcu 1936 roku do stopnia pułkownika. Jesienią raz jeszcze został przeniesiony do Ministerstwa Obrony Rzeszy. W październiku 1937 Jaenecke został dowódcą dowódcą pionierów przy XIV Korpusie Armijnym.
W 1838 roku Erwin Jaenecke został wcielony do Legionu Condor, biorącego udział w hiszpańskiej wojnie domowej po stronie Francisco Franco. W Hiszpanii był m.in. świadkiem zniszczenia Guerniki co opisał następującymi słowami: „Guernica została całkowicie zniszczona przez Włochów, a ostatniego dnia również przez Niemców za pomocą bomb skierowanych na most i węzeł drogowy, a ponieważ w mieście, w przeciwieństwie do reszty Hiszpanii, do budowy domów używano dużo drewna, stanęła w płomieniach. Mieszkańcy uciekli i nie byli w stanie ugasić pożaru. Święte drzewo, narodowe sanktuarium Basków, pozostało nienaruszone. Samo w sobie Guernica była pełnym sukcesem dla Luftwaffe. Jedyna droga odwrotu z całego czerwonego wybrzeża została całkowicie zablokowana przez pożar i gruz sięgający 2 m wysokości na ulicach”.
Po powrocie z Hiszpanii, Jaenecke został w 1938 roku głównym kwatermistrzem przy dowództwie 3 Grupy Armii, zaopatrywał niemieckie wojska wkraczające do Austrii oraz na teren Sudetów. W listopadzie mianowano go szefem sztabu w Inspektoracie Fortyfikacji. W trakcie mobilizacji armii został głównym kwatermistrzem 2 Armii.
II wojna światowa mały|395x395px|Erwin Jaenecke (w skórzanym płaszczu) towarzyszy generałowi Waltherowi von Brauchitschowi podczas przeglądu kompanii honorowych. Przemyśl 1940 Podczas kampanii wrześniowej Jaenecke odpowiadał za zaopatrzenie 2 Armii, w październiku został głównym kwatermistrzem Naczelnego Dowództwa na Wschodzie. 1 listopada 1939 roku awansował na generała majora. W maju 1940 roku objął obowiązki głównego kwatermistrza 9 Armii, następnie głównego kwatermistrza w Paryżu, później jego stanowisko przemianowano na głównego kwatermistrza Francji, a następnie głównego kwatermistrza Zachodu. W listopadzie 1941 roku awansował na generała porucznika. W lutym 1942 roku otrzymał zadanie sformowania 389 Dywizji Piechoty, której został również dowódcą. Dywizja Jaeneckego wzięła udział w walkach o Stalingrad. W listopadzie 1942 roku Jaenecke został dowódcą IV Korpusu Armijnego. W grudniu awansował do stopnia generała broni. Podczas walk w mieście, 17 stycznia 1943 roku Jaenecke został ranny, 21 stycznia był ostatnim generałem ewakuowanym drogą lotniczą ze stalingradzkiego kotła. Przeniesiono go do Führerreserve, do czynnej służby powrócił w kwietniu, obejmując dowództwo nad LXXXII Korpusem Armijnym, operującym na froncie zachodnim. W czerwcu Jaenecke został dowódcą 17 Armii na przyczółku kubańskim. 19 sierpnia 1943 roku Jaenecke został wymieniony z nazwiska w komunikacie Wehrmachtu: „W piątej bitwie obronnej na przyczółku mostowym nad Kubanem, rozpoczętej 16 lipca, oddziały niemieckie i rumuńskie pod dowództwem feldmarszałka von Kleista i generała pionierów Jaeneckego do 12 sierpnia odpierały trwające próby przełamania linii obrony ze strony 17 dywizji strzeleckich, 2 brygad pancernych i 3 pułków pancernych Sowietów trwające do 12 sierpnia i zadały wrogowi bardzo wysokie, krwawe straty”. 9 października Jaenecke został wymieniony w kolejnym komunikacie: „W ostatnich miesiącach wojska niemieckie i rumuńskie pod zwierzchnictwem feldmarszałka von Kleista oraz pod dowództwem generała pionierów Jaeneckego, w niezwykle trudnych warunkach bojowych, krwawo odparły wszystkie duże ataki wroga”. mały|Erwin Jaenecke (po prawej) w towarzystwie generałów niemieckich i generała rumuńskiego na stanowisku dowodzenia przyczółka kerczeńskiego 30 stycznia 1944 roku Erwin Jaenecke awansował do stopnia generała pułkownika. Po wysłaniu listu do Hitlera, w którym domagał się obiecanych przez niego wzmocnień w postaci dwóch dywizji oraz swobody działania w celu ewentualnej ewakuacji przyczółka, 29 kwietnia poleciał do Berchtesgaden, aby osobiście złożyć mu sprawozdanie. Podczas spotkania Jaenecke naciskał na wydanie zgody na ewakuowanie wojsk niemieckich stacjonujących w Sewastopolu. Spotkało się to z odmową fuhrera. W drodze na front generał został aresztowany, wyniku sowieckiej ofensywy Niemcy utracili Półwysep Krymski a za winnego tej porażki uznano Jaeneckego. Po przetransportowaniu do Niemiec Jaenecke został postawiony przed sądem wojskowym, wyznaczonym na specjalnego śledczego w tej sprawie został Heinz Guderian. W wyniku dochodzenia został uniewinniony w czerwcu, mimo to w styczniu 1945 roku został zwolniony ze służby w armii.
po II wojnie światowej 15 czerwca Jaeneckego aresztowały radzieckie służby i oskarżyły go o zbrodnie wojenne popełnione pod jego dowództwem w 1942 roku. Głównym zarzutem było wykorzystanie przez saperów pod jego dowództwem tajnej broni Tajfun-Gerät podczas walk na Krymie. Ta na poły mityczna broń (w historiografii znajduje się niewiele wzmianek o jej użyciu, nie ma również żadnego zachowanego egzemplarza lub jego fotografii) umożliwiała skuteczne wysadzanie podziemnych punktów oporu, poprzez wtłaczanie do środka pyłu węglowego lub mieszanki tlenku węgla i etylenu, które po podpaleniu miały rozsadzać podziemne fortyfikacje, przez co została przez Rosjan uznana za broń chemiczną. Broń ta, według świadków miała być testowana także podczas tłumienia powstania w getcie warszawskim, a następnie wykorzystana Powstania Warszawskiego. W 1947 roku w Sewastopolu były generał został skazany na 25 lat ciężkich robót, jednak w 1955 roku został zwolniony. Generał pułkownik w stanie spoczynku Jaenecke zmarł w Kolonii niecałe pięć lat po powrocie. Został pochowany na cmentarzu w Leer.
Odznaczenia
Krzyż Żelazny II Klasy Krzyż Żelazny I Klasy (3 października 1914) Krzyż Zasługi Wojennej II Klasy (Brunszwik) Wojskowy Krzyż Fryderyka Augusta II Klasy Krzyż Fryderyka Augusta I Klasy Krzyż Zasługi Wojennej I Klasy (Brunszwik) Krzyż za Wierną Służbę Order Orła Śląskiego II Klasy Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie Srebrny Krzyż Hiszpanii Medal Pamiątkowy 13 marca 1938 Medal Pamiątkowy 1 października 1938 z okuciem Prager Burg na szpandze Szpanga do Krzyża Żelaznego II Klasy Szpanga do Krzyża Żelaznego I Klasy Srebrna Odznaka Szturmowa Piechoty Krzyż Zasługi Wojennej II Klasy z Mieczami Czarna Odznaka za Rany Odznaka za Służbę Wojskową IV Klasy Odznaka za Służbę Wojskową III Klasy Odznaka za Służbę Wojskową II Klasy Odznaka za Służbę Wojskową I Klasy Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego (9 października 1942) Złoty Krzyż Niemiecki (2 stycznia 1943) Order Michała Walecznego III Klasy (7 maja 1943) Order Michała Walecznego II Klasy (23 grudnia 1943)
Przypisy
Kategoria:Generałowie Wehrmachtu Kategoria:Oficerowie Armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Uczestnicy walk na froncie wschodnim w II wojnie światowej Kategoria:Bitwa stalingradzka Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Rycerskim Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1960