Szulaky () – wieś na Ukrainie, w obwodzie czerkaskim, w rejonie humańskim, w . W 2001 liczyła 536 mieszkańców, wśród których 529 wskazało jako ojczysty język ukraiński, a 7 rosyjski.

Historia Wieś położona na obszarze Naddnieprza. Znaleziska archeologiczne dowodzą osadnictwa z epoki kamienia. W 1967 roku na terenie wsi znaleziono kamienny topór, który obecnie znajduje się w Humańskim Muzeum Krajoznawczym, oraz pozostałości naczyń glinianych. Na obrzeżach wsi odkryto dwa kurhany z wczesnej epoki brązu.

Nazwa wsi najprawdopodobniej pochodzi od ptaka szulaka, czyli jastrzębia. Miejscowość powstała w XVII wieku w wyniku połączenia dwóch osad – Snihuriwki i Szulaków. Leżała w województwie bracławskim nad Górnym Tykiczem.

Po II rozbiorze (1793) Szulaki znajdowały się w zaborze rosyjskim, początkowo w guberni bracławskiej, następnie w powiecie taraszczańskim guberni kijowskiej, w gminie Buzówka.

Miejscowość zamieszkiwały głównie dwie narodowości: Ukraińcy i Polacy. Funkcjonowała szkoła polska i parafialna, a także kościół katolicki i cerkiew prawosławna św. Dymitra.

Według opracowania z z 1864 r. liczba mieszkańców Szulaków wynosiła 859 mężczyzn i kobiet, w tym 120 szlachty, wyznania katolickiego. Ziemia liczyła 2560 dziesięcin. Szulaki należące do dóbr tetyjowskich, zostały one zakupione od hrabiego Ostrowskiego przez Daniela Kotowicza, herbu Korczak. Znajdowała się tu rezydencja jego syna, polskiego ziemianina Jana Kotowicza, do którego należały również wsie: , , część wsi w powiecie taraszczańskim, oraz wieś Charkówka w powiecie humańskim. Po śmierci Jana, Szulaki przeszły na własność jego córki, Cezaryny z Kotowiczów Zakrzewskiej, siostry późniejszej błogosławionej katolickiej Marceliny Darowskiej CSIC.

W 1906 roku we wsi wybudowano polski kościół, którego budynek przetrwał do dziś, choć w zmienionym stanie. Świątynia miała status kaplicy należącej do parafii rzymskokatolickiej św. Wincentego z Ferrary w Pjatyhorach w dekanacie humańskim. Obecnie pełni funkcję pełni funkcję domu kultury. Cmentarz wiejski podzielony jest na dwie części: polską i ukraińską.

Przed rewolucją na dopływach rzeki Tykicz Górny działały trzy młyny wodne i kaszarnia, z których usług korzystali mieszkańcy okolicznych wsi. Majątek ziemski należał do ​​rodziny ZakrzewskichPor. . Głównymi zajęciami ludności było rolnictwo, rybołówstwo, łowiectwo i wikliniarstwo.

Na terenie wsi w latach 20. XX wieku działał przywódca ludowego, synkretycznego protestantyzmu (tzw. apokaliptycy) Narcyz Humiński (Нарцис Гумінський, prorok Eliasz). Początkowo tolerowany przez władze komunistyczne, jako narzędzie do rozbijania Kościoła katolickiego. Ostatecznie jednak aresztowany w Szulakach przez GPU (1925), gdy jego ruch osiągnął znaczną popularność, głównie zresztą wśród prawosławnych.

Ofiarą wielkiego głodu (1932–1933) padło około 128 osób.

W walkach wojny sowiecko-niemieckiej wzięło udział 217 mieszkańców wsi, 126 z nich zginęło, a 35 zostało odznaczonych orderami i medalami. Ku ich czci w 1957 roku we wsi wzniesiono obelisk. W tym samym roku wzniesiono również pomnik żołnierzy radzieckich poległych w walkach o odzyskanie wsi.

Na początku lat 70. XX wieku we wsi znajdował się centralny majątek Kołchozu im. M. F. Watutina, który obejmował 2231,7 ha gruntów rolnych, w tym 2076,4 ha gruntów ornych. W gospodarstwie uprawiano zboże i rośliny przemysłowe, a także rozwijano hodowlę bydła mięsnego i mleczarskiego. W tym czasie działała również ośmioklasowa szkoła, klub z kinem stacjonarnym, biblioteka z księgozbiorem liczącym 5 tysięcy książek, punkt położniczo-lekarski, żłobek na 75 miejsc oraz trzy sklepy.

Obecnie we wsi funkcjonuje szkoła I i II stopnia (podstawowa i ponadpodstawowa), klub (dom kultury), biblioteka, punkt felczersko-akuszerski (ambulatorium), sklep oraz poczta. Liczba gospodarstw domowych wynosi 313.

W Szulakach działa wspólnota religijna Parafia Świętego Dymitra w ramach Kościoła Prawosławnego Ukrainy

Fotogaleria z 4.04.2021 r.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Wsie w rejonie humańskim