Josef Jan Litomiský (ur. 2 marca 1888 w Hořiněvsi, zm. 6 czerwca 1956 w Pradze) – czeski prezbiter rzymskokatolicki i zakonnik, założyciel oraz pierwszy przełożony generalny Zgromadzenia Braci Pocieszycieli z Getsemani.

Życiorys Młodość i kapłaństwo Urodził się w ubogiej, religijnej rodzinie w Hořiněvsi we wschodnich Czechach. Ze względu na trudną sytuację materialną rodzina kilkakrotnie zmieniała miejsce zamieszkania. Litomiský początkowo uczył się zawodu krawca, następnie rozpoczął naukę w gimnazjum. W okresie młodości podjął decyzję o wstąpieniu do seminarium duchownego.

W latach 1910–1914 studiował filozofię i teologię w seminarium arcybiskupim w Pradze. Święcenia kapłańskie przyjął 12 lipca 1914 roku. Następnie pracował duszpastersko między innymi w Jáchymovie, Petrovicach i Kněževsi.

Arcybiskup praski Pavel Huyn skierował go na dalsze studia teologiczne do Wiednia. Litomiský posługiwał w kościele Najświętszego Odkupiciela przy Rennweg, gdzie zajmował się duszpasterstwem mieszkających w Wiedniu Czechów i Słowaków. Podczas I wojny światowej pracował również w wiedeńskich szpitalach, udzielając pomocy duszpasterskiej rannym i umierającym żołnierzom, zwłaszcza pochodzenia słowiańskiego.

Doświadczenia wojenne oraz obserwowane przez niego skutki społeczne i religijne wojny wpłynęły na rozwój jego duchowości, opartej na adoracji eucharystycznej, wynagradzaniu za grzechy i duchowym towarzyszeniu Chrystusowi cierpiącemu w Getsemani. Na kształt jego planów wpłynęło także spotkanie z Růženą Vojtěchovą, współzałożycielką Kongregacji Sióstr Pocieszycielek Boskiego Serca Jezusowego.

Założenie zgromadzenia 7 kwietnia 1922 roku, przy kościele Najświętszego Odkupiciela w Wiedniu, powstała wspólnota Braci Pocieszycieli z Getsemani. Została ona kanonicznie erygowana przez arcybiskupa Wiednia kardynała Friedricha Gustava Piffla. Litomiský jako pierwszy złożył śluby zakonne na ręce kardynała i został pierwszym przełożonym generalnym nowego zgromadzenia.

Celem zgromadzenia było pocieszanie cierpiącego Chrystusa przez adorację Najświętszego Sakramentu, modlitwę wynagradzającą oraz posługę osobom chorym, ubogim, opuszczonym i zagubionym. Dewizą zgromadzenia stały się słowa Omnia ad consolationem Divini Cordis Iesu – „Wszystko dla pocieszenia Boskiego Serca Jezusowego”.

W kolejnych latach powstały domy zgromadzenia w Austrii, Czechach i na Słowacji. Dom macierzysty znajdował się przy kościele na Rennwegu, natomiast nowicjat został utworzony w Tullnerbachu. Litomiský zabiegał również o założenie placówki w pobliżu Ogrodu Oliwnego w Jerozolimie.

W listopadzie 1931 roku udał się do Palestyny, aby obejrzeć teren przeznaczony pod budowę czechosłowackiej kaplicy ekspiacyjnej na Górze Oliwnej. W 1933 roku podczas audiencji u papieża Piusa XI przedstawił konstytucje zgromadzenia, uzyskując ich aprobatę i papieskie błogosławieństwo. W lipcu 1935 roku uczestniczył w poświęceniu Cyrylo-Metodiańskiej Kaplicy Ekspiacyjnej w Jerozolimie. Jesienią tego samego roku posługę przy kaplicy rozpoczęli pierwsi trzej członkowie zgromadzenia.

Od 1934 roku pocieszyciele prowadzili również działalność duszpasterską w sanktuarium maryjnym w Klokotach koło Táboru. Litomiský już w 1933 roku prowadził rozmowy dotyczące objęcia sanktuarium przez zgromadzenie.

Represje komunistyczne i śmierć Po zakończeniu II wojny światowej Litomiský przeniósł się z Wiednia do Pragi. Planował przeniesienie do stolicy Czechosłowacji również domu generalnego zgromadzenia. Zamierzenia te przerwało objęcie władzy przez komunistów i rozpoczęcie represji wobec Kościoła katolickiego.

W 1950 roku, podczas likwidacji męskich zakonów i zgromadzeń zakonnych w ramach tak zwanej Akcji K, został internowany w klasztorze w Želivie. Warunki internowania doprowadziły do pogorszenia jego stanu zdrowia. Po około sześciu miesiącach został zwolniony i zamieszkał na plebanii przy kościele św. Wojciecha w Pradze.

W ostatnich latach życia cierpiał na poważne problemy zdrowotne. Sporządził testament duchowy, w którym wyznaczył na swojego następcę Labrego Noskoviča i wyraził nadzieję na przetrwanie oraz odrodzenie zgromadzenia. Zmarł 6 czerwca 1956 roku w Pradze. 11 czerwca został pochowany na Cmentarzu Wyszehradzkim.

Upamiętnienie W zgromadzeniu jest nazywany „Miłym Ojcem” i uznawany za twórcę jego duchowości. W domu generalnym pocieszycieli w Mariance utworzono muzeum poświęcone jego życiu. Prezentowane są w nim między innymi jego dokumenty, indeksy studenckie, dekret święceń oraz przedmioty osobiste.

W 2016 roku ukazała się poświęcona mu książka Michała M. Krysztofowicza Božia pochodeň. Život a dielo P. Jozefa Litomiského.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Biografia Josefa Jana Litomiskiego na stronie zgromadzenia Josef Jan Litomiský – biografia w czeskiej sekcji Radia Watykańskiego

Kategoria:Czescy duchowni katoliccy Kategoria:Czescy zakonnicy Kategoria:Założyciele zakonów katolickich Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1956 Kategoria:Czeskie ofiary prześladowań komunistycznych 1944–1991