Feliks Szczepański (ur. 18 listopada 1894 w Alwerni, zm. 30 maja 1965 w Katowicach) – polski działacz partyjny i państwowy, inżynier górnictwa, wojskowy w stopniu kapitana (oficer polityczny), uczestnik I i II wojny światowej oraz wojny domowej w Rosji, podsekretarz stanu w Ministerstwie Górnictwa i Energetyki (1949–1950), Ministerstwie Górnictwa (1950–1952) i Ministerstwie Hutnictwa (1952–1953).

Życiorys Syn podoficera w armii austrowęgierskiej i urzędnika samorządowego Marcina oraz Karoliny z domu Hubaszek, miał sześcioro rodzeństwa. Uczył się w szkołach powszechnych w Jaworznie i Krakowie, od 1908 pracował jako ekspedient w sklepie w Jaworznie. Od 1911 do 1913 odbywał praktykę w kopalni „Jacek-Rudolf” w Jaworznie.

W 1913 wstąpił jako ochotnik do Armia Austro-Węgier, ukończył szkołę podoficerską w Opawie. Po wybuchu I wojny światowej wraz z 13 Pułkiem Piechoty walczył na froncie wschodnim. W marcu 1915 trafił do niewoli rosyjskiej, początkowo na cztery miesiące do obozu jenieckiego w Taszkencie, potem do majątku w guberni woroneskiej. Po traktacie brzeskim w marcu 1918 uwolniony, dotarł później przez Syberię do Władywostoku, gdzie w październiku 1918 wstąpił w Charbinie do 1 Pułk Ułanów 5 Dywizji Strzelców Polskich, walczącej po stronie białych. Po jego kapitulacji w styczniu 1920 dołączył do bolszewików, został wcielony do Syberysjkiej Armii Pracy i skierowany do pracy w hucie szkła pod Krasnojarskiem. Został członkiem Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików), objął funkcję komisarza politycznego kompanii w Jenisejsku, potem komisarza wojennego jednego z pułków transportowych na Syberii, następnie awansował na pułkownika i został instruktorem w sztabie brygady w Irkucku. Służył równocześnie w komórce zarządu politycznym wojska.

W lutym 1922 powrócił do Polski, po powrocie na miesiąc aresztowany w więzieniu przy ul. Dzikiej w Warszawie, później zwolniony po podpisaniu deklaracji o niezaangażowaniu politycznym, jakkolwiek poddawany obserwacji przez kolejne dziesięć lat. Po kwarantannie w Dęblinie został przekazany do 2 Pułku Ułanów i przeniesiony do rezerwy, powrócił do Jaworzna. W 1925 uzyskał tytuł technika górniczego po nauce w szkole górniczej w Wieliczce. Pracował w kopalni „Józef Piłsudski” w Jaworznie, potem od 1925 jako sztygar w KWK Michał i kopalni soli potasowej w Kałuszu, a od 1929 w KWK Polska, gdzie został założycielem Związku Sztygarów Polskich (w 1931 wybrany jego prezesem). Ze względu na zaangażowanie w związki zawodowe w 1935 przeszedł ponownie do KWK Sobieski.

W 1939 ewakuował się na wschód, został kierownikiem podsadzki płynnej w kałuskiej kopalni. W lipcu 1940 deportowany do Tieguldietu, pracował jako robotnik leśny. Odmówił wstąpienia do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, związał się z ruchem komunistycznym, w 1943 wstąpił do Związku Patriotów Polskich. W czerwcu 1943 wstąpił do 1 Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, odbył kurs dla podoficerów liniowych i oficerów polityczno-wychowawczych. Przydzielony w stopniu chorążego do batalionu saperów, był jego pisarzem i podoficerem polityczno-wychowawczym, uczestniczył w bitwie pod Lenino. W lutym 1944 przeszedł na analogiczne stanowisko w 3 Batalionie 1 Pułku Piechoty, w maju 1944 awansowany na podporucznika. We wrześniu 1944 ciężko ranny podczas szturmu na Pragę, trafił do szpitala w Otwocku, w październiku 1944 awansowany na porucznika. Po wyjściu ze szpitala od października do grudnia 1944 był kierownikiem grupy ds. egzekwowania reformy rolnej w Mińsku Mazowieckim oraz powiatowym instruktorem tejże na powiat garwoliński. W grudniu 1944 został zastępcą dowódcy 1 Pułku Piechoty ds. polityczno-wychowawczych i 1 I 1945, w kolejnym miesiącu osiągnął rangę kapitana. Uczestniczył w zajęciu Warszawy, walkach o przełamanie Wału Pomorskiego. W marcu 1945 podczas bitwy o Kołobrzeg przeszedł na funkcję zastępcy dowódcy ds. polityczno-wychowawczych w ramach 11 Pułku Piechoty 4 Dywizji Piechoty, wraz z nim dotarł do Łaby. Powrócił do Szczecina, gdzie wiosną 1945 jego jednostka została przekształcona w część Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (jako zastępca dowódcy Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego Zachodniego).

W 1945 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej, w 1948 przekształconej w Polską Zjednoczoną Partii Robotniczą. W listopadzie 1945 na żądanie Hilarego Minca zdemobilizwoany, został głównym inspektorem kontroli przemysłu węglowego w Centralnym Zarządzie Przemysłu Węglowego w Katowicach i równocześnie szefem Nadzwyczajnego Komisji dla Usprawnienia Transportu Kolejowego przy Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach (do 1946). Od 1946 zasiadał w katowickich władzach Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej i Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Węglowego. W 1946 został dyrektorem naczelnym Centrali Dąbrowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego w Sosnowcu, w 1947 powołany do Komisji Prawa Górniczego, wybrany także członkiem Komitetu Miejskiego PPR w Sosnowcu. W 1949 objął fotel dyrektora naczelnego Zakładów Dąbrowskich Przemysłu Węglowego.

W międzyczasie w 1950 ukończył studia z inżynierii górniczej na Akademii Górniczo-Hutniczej i został mianowany dyrektorem górniczym I stopnia. Od grudnia 1949 do marca 1950 podsekretarz stanu w Ministerstwie Górnictwa i Energetyki. W styczniu 1950 lub marcu 1950 mianowany podsekretarzem stanu w Ministerstwie Górnictwa, pozostał nim do maja 1952. W ramach obowiązków służbowych zlikwidował Centralny Zarząd Przemysłu Węglowego oraz zorganizował delegaturę resortu górnictwa w Katowicach. Od maja 1952 do października 1953 pozostawał podsekretarzem stanu w Ministerstwie Hutnictwa, zaś w latach 1953–1964 wiceprezesem Wyższego Urzędu Górniczego (przeszedł następnie na emeryturę). Równocześnie od 1958 kierował Komisją Tradycji i Muzealnictwa Górniczego przy Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Górnictwa

Życie prywatne Autor wspomnień z czasów służby w Armii Czerwonej. Był żonaty z Joanną z domu Szor (zm. 1994), mieli syna Zbigniewa oraz córki Krystynę, Annę i Barbarę. Został pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Smutnej w Sosnowcu.

Odznaczenia Odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Kawalerskim (1948) i Oficerskim (1954) Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy II klasy, dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem 10-lecia Polski Ludowej i Medalem Niepodległości oraz odznaczeniami radzieckimi: Orderem Czerwonej Gwiazdy i Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Kategoria:Członkowie polskich towarzystw naukowych Kategoria:Członkowie Związku Patriotów Polskich Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Alwerni Kategoria:Ludzie związani z Garwolinem Kategoria:Ludzie związani z Jaworznem Kategoria:Ludzie związani z Katowicami Kategoria:Ludzie związani z kolejnictwem w Polsce Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie 11 Pułku Piechoty (LWP) Kategoria:Oficerowie Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Kategoria:Oficerowie polityczni ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy i obywatele polscy w Armii Czerwonej (1918–1946) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Polacy w wojnie domowej w Rosji (czerwoni) Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy górnicy Kategoria:Polscy inżynierowie górniczy Kategoria:Polscy jeńcy w Carstwie Rosyjskim Kategoria:Polscy menedżerowie Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Uczestnicy bitwy o Kołobrzeg (1945) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lenino (1943) Kategoria:Uczestnicy walk o przełamanie Wału Pomorskiego (1945) Kategoria:Uczestnicy walk o przyczółki warszawskie (1944) Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Wiceministrowie i urzędnicy PRL Kategoria:Żołnierze 5. Dywizji Strzelców Polskich na Syberii Kategoria:Żołnierze austro-węgierscy w niewoli rosyjskiej w czasie I wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1965