Albin Siwak (ur. 27 stycznia 1933 w Wołominie, zm. 4 kwietnia 2019 w Warszawie) – polski robotnik, murarz, polityk i związkowiec komunistyczny, autor książek wspomnieniowych oraz działacz społeczny. Członek Biura Politycznego KC PZPR w latach 1981–1986 oraz radca ambasady PRL w Trypolisie w latach 1986–1990.
Życiorys thumb|240px|Grób Albina Siwaka na cmentarzu w Rembertowie Urodził się w rodzinie Józefa i Czesławy z domu Mielczarek. Okres okupacji niemieckiej spędził wraz z rodziną w Warszawie. W 1944 został ranny, w wyniku wybuchu granatu stracił oko i palce. Po zakończeniu wojny razem z ojcem wyjechał na Ziemie Odzyskane, gdzie we wsi Lutry Józef Siwak otrzymał stanowisko wójta. Ukończył siedem klas szkoły podstawowej. W wyjechał w poszukiwaniu pracy do Warszawy. Został skierowany do brygady murarskiej na MDM-ie. Szybko stał się przodownikiem pracy i awansowano go na brygadzistę w Zakładzie Robót Montażowych Kombinatu Budownictwa Miejskiego „Warszawa-Wschód”. Należał do Powszechnej Organizacji „Służba Polsce”.
Żonaty, miał trójkę dzieci. Mieszkał w Rembertowie.
Zmarł 4 kwietnia 2019 roku w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Rembertowie.
Działalność polityczna PRL Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W PZPR związał się z nieformalną narodowo-komunistyczną frakcją tzw. „moczarowców”. Delegat na VIII, IX i X Zjazd PZPR. W latach 1972–1981 pełnił funkcję I sekretarza POP w Zakładzie Robót Montażowych Kombinatu Budowlanego „Warszawa-Wschód” (pracował tam od 1953). Był członkiem Komitetu Warszawskiego, a od należał do jego egzekutywy.
6 października 1980 r. został zastępcą członka Komitetu Centralnego PZPR. Był członkiem Komitetu Centralnego PZPR od lipca 1981 do stycznia 1990 (do czasu rozwiązania partii). W latach 1981–1986 członek Biura Politycznego PZPR.
Lata 80. W latach 80. , obok m.in. Tadeusza Grabskiego, Stefana Olszowskiego, Stanisława Kociołka i Mirosława Milewskiego, był przedstawicielem frakcji dogmatycznej. Po tzw. karnawale „Solidarności” przestał odgrywać pierwszoplanową rolę w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
W latach 80. był przeciwnikiem i krytykiem NSZZ „Solidarność”. Oskarżał członków „Solidarności” o przestępstwa kryminalne i posiadanie bardzo dużych majątków. Według biuletynu „Solidarności” 30 września 1980 mówił przedstawicielom reżimowych związków zawodowych, że powstały specjalne jednostki armii i milicji do tłumienia oporu społecznego (w tym do tłumienia działaczy „Solidarności”). Według relacji siły te miały zostać wykorzystane w okolicach grudnia , kiedy PZPR spodziewała się spadku poparcia dla „Solidarności”. W przekazie Siwak wspomniał o sześcioosobowym Komitecie Ocalenia Narodowego z Wojciechem Jaruzelskim i Czesławem Kiszczakiem na czele. Uważał, że są robotnicy, którzy z powodu presji „Solidarności” popełnili samobójstwo. Sam Siwak tłumaczył, że niesłusznie uznano go za przeciwnika „Solidarności”, gdyż w związku zawodowym byli również jego koledzy. Zaznaczał jednak, że ostrzegał swoich kolegów przed działaczami Komitetu Obrony Robotników. Pomimo swoich poglądów i trudności w wyrażaniu myśli (według niepotwierdzonych informacji, wszystkie przemówienia Siwakowi pisał Ryszard Gontarz) Siwak stał się jednym z czołowych przedstawicieli nurtu robotniczego PZPR, lansowanym przez część partii jako główny przeciwnik Lecha Wałęsy i prawdziwy przedstawiciel robotników. Pod koniec maja 1981 w Telewizji Polskiej ukazał się reportaż krytykujący Siwaka. W odpowiedzi 105 przewodniczących organizacji związkowych z województwa łódzkiego podpisało list w obronie Siwaka. Siwak miał kontakt z radzieckimi związkami zawodowymi oraz otrzymał poparcie Międzynarodowego Zrzeszenia Związków Zawodowych Budownictwa, Przemysłu Drzewnego i Przemysłu Materiałów Budowlanych z siedzibą w Helsinkach.
Siwak wiódł prym w oskarżaniu członków PZPR o nadużycia w partii. Politykę Stanisława Kani oceniał negatywnie. Siwak uważał, że inteligencja jest niepewna pod względem wierności marksizmowi, w przeciwieństwie do klasowo ukształtowanych, lecz prostych robotników. Krytycznie wypowiadał się o nurcie reformatorskim, reprezentowanym m.in. przez wiceprezesa Rady Ministrów i redaktora naczelnego „Polityki” Mieczysława Rakowskiego. Siwak i Rakowski byli często ze sobą porównywani. Zdaniem Siwaka Rakowski miał skrycie wspierać „Solidarność” oraz prowadził „oportunistyczną i kapitulancką politykę wobec Solidarności i kontrrewolucji”. W odpowiedzi Rakowski wielokrotnie przekonywał Wojciecha Jaruzelskiego, że Siwak swoją aktywnością działa na niekorzyść PZPR. Ponadto Siwak szczególnie niechętnie wyrażał się o prezesie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Stefanie Bratkowskim, z którym był skonfliktowany. W obronie Siwaka stawała redakcja tygodnika „Rzeczywistość”.
Był jednym z naczelnych antysemitów w PZPR. W latach 80. sugerował, że Mieczysław Rakowski był Żydem oraz obcym agentem. Głosił, że przedstawiciele „Solidarności” założyli żydowski związek zawodowy, złożony z doradców żydowskich i czerpią informacje z radia izraelskiego. Antysemickie oskarżenia kierował również wobec Stefana Bratkowskiego.
Bronił wprowadzenia stanu wojennego. Uważał, że stan wojenny był kosztem poniesionym za błędy rządu Edwarda Gierka.
W został wiceprezesem Budowlanego Klubu Sportowego „Skra”. Był inicjatorem budowy pomnika „Poległym w Służbie i Obronie Władzy Ludowej” w Warszawie. W został pracownikiem Ambasady Polskiej w Libii. Odwołany ze swojego stanowiska dyplomatycznego w marcu (według innego źródła w styczniu) przez ministra spraw zagranicznych Krzysztofa Skubiszewskiego.
III RP Po 1990 r. był członkiem Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej. Z partii został usunięty po konflikcie z Leszkiem Millerem. Związał się na krótki czas ze Stronnictwem Narodowym „Ojczyzna”. Na emeryturze zajął się działalnością pisarską i publicystyczną. Był członkiem zarządu Społecznego Komitetu Obrony Symboli Pamięci Ofiar Wojen.
Pod koniec życia związał się z turbosłowianami. Głosił, że odnalazł ślady państwa lechickiego w Libii.
Albin Siwak w kulturze Ze względu na wzbudzane kontrowersje oraz braki w edukacji, w latach 80. Albin Siwak stał się tematem dowcipów i ataków personalnych. Większość żartów i ataków odnosiła się do jego inwalidztwa. Stefan Bratkowski nazwał go Falconettim (od postaci z serialu Pogoda dla bogaczy, która miała szklane oko). Podczas I Ogólnopolskiego Przeglądu Piosenki Prawdziwej pt. „Zakazane piosenki” Maciej Zembaty wykonał piosenkę Brygadzista Albin. Z Siwaka żartował również Jacek Fedorowicz. Jego wyuczony zawód (betoniarz) nabrał podwójnego znaczenia i kojarzył się przede wszystkim z partyjnym „betonem” niż z zawodem. W reakcji na dowcipy w sierpniu Siwak powiedział, że gorsze jest kalectwo umysłowe od fizycznego. Ataki na Siwaka relacjonowała szczegółowo wschodnioniemiecka prasa. „Neues Deutschland” informowało, że pod domem Siwaka zgromadzeni chuligani obrażali go i obrzucali kamieniami.
W powstał film dokumentalny Ja, robotnik budowlany (reżyseria Maria Zmarz-Koczanowicz, scenariusz Teresa Torańska), poświęcony Albinowi Siwakowi.
Publikacje Od łopaty do dyplomaty. Wydawnictwo Projekt, Warszawa 2000. . Rozdarte życie. Wydawnictwo Projekt, Warszawa 2000. . Trwałe ślady. Wydawnictwo Żywe Kamienie, Toruń 2002. . Historie niewiarygodnie prawdziwe z zakątka Warmii. Wydawnictwo Regionalista, Olsztyn 2009. Bez strachu tom I, Warszawa, 2008. Bez strachu tom II, Warszawa 2009. . Bez strachu tom III, Warszawa 2011. . Chciałbym dożyć takich dni, Warszawa 2013. . Syndrom gotowanej żaby, Warszawa 2015. . Utajniony wyrok, Warszawa 2018. .
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1972)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, 30 kwietnia 1972, s. 5. Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR, 1985) Medal 100 Rocznicy Urodzin Georgi Dymitrowa (Bułgaria, 1983)
Przypisy Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 1 (107), styczeń-marzec 1984, s. 116. Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 4 (114), październik-grudzień 1985, s. 265.
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Biura Politycznego KC PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Warszawskiego PZPR Kategoria:Członkowie Powszechnej Organizacji „Służba Polsce” Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Wołominie Kategoria:Ludzie związani z Trypolisem Kategoria:Nacjonaliści polscy Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Osoby pozbawione członkostwa w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Rembertowie Kategoria:Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy związani z działalnością antysemicką (PRL) Kategoria:Politycy SdRP, SLD i Nowej Lewicy Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy murarze Kategoria:Polscy robotnicy Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej Kategoria:Przodownicy pracy w Polsce Ludowej Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Zmarli w 2019