Lubiatowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Położenie Wieś położona 4 km na zachód od Dolska przy drodze powiatowej nr 4073 z Nochowa do Dolska.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 1391 kiedy odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Lubecow, Lubetowo, Lubathowo”, 1393 „Lubatowo”, 1394 „Lubathovo”, 1396 „Lubethovo, Lubatow”, 1399 „Magnum Lubathowo”, 1401 błędnie „Luszow” oraz „Magnum Lubaythowo”, 1404 „Lubiatowo”, 1406 „Lubyatowo”, 1408 „Lubyetowo”, 1412 „Lubrethowo”, 1414 „Lubetow”, 1427 „Lubiethowo Maior”, 1428 „Lubecowo Maius”, 1445 „Lubyethowo”, 1464 „Lubiathow”, 1465 „Maior Lubyathowo”, 1471 „Lubyathowo”, 1476 „Magna Lubyathowo”, 1523 „Maius Lubyathowo”, 1530 „Lubiatovo Maius”, 1531 „Lyvbyalhowo Maius”, 1581 „Lubiatowo maior”Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 64..

Od nazwy miejscowej Lubiatowo, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Lubiatowskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.

Historia Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Początkowo była wsią biskupią, a później szlachecką, własnością polskiej szlachty z rodu Lubiatowskich herbu Zaremba, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Później także należała do Dobczyńskich, Ostrowskich, Kopaszewskich, Kołackich, Międzychodzkich, Rąbińskich herbu Łodzia. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1438 miejscowość odnotowana została w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1581 leżała w parafii Dolsk.

Pierwszy historyczny zapis odnotowujący wieś pochodzi z XIV wiecznych średniowiecznych archiwów sądowych. W 1391 wspomniana została dziedziczka Lubiatowa Eufemia Lubiatowska, matka Mikołaja Lubiatowskiego, która zmarła po 9 XII 1415, a przed 20 VI 1416. Wraz z nią odnotowany został też jej syn Mikołaj Lubiatowski. W latach 1399–1401 był burgrabią w Kościanie, w latach 1400–1415 stolnikim poznańskim, w latach 1401–1405 asesorem w Kościanie i w 1407 w Poznaniu. W 1391 wraz z matką był w sporze sądowym z Ocięsławem dziedzicem z Grabianowa koło Czempinia. W latach 1391–1397 toczył on procesy: w latach 1391–1393 z Mikołajem Wilczkiem z Gawron o sumy, w latach 1393–1394 o 200 grzywien z Dziersławem z Małgowa w powiecie pyzdrskim oraz jego braćmi, siostrami i matką, którzy go dwukrotnie obrabowali. W 1397 Mikołaj Lubiatowski dowodził, że otrzymał od Dziersława z Małgowa 40 grzywien tytułem zadośćuczynienia.

W 1397 Mikołaj Lubiatowski wraz z siostrą, żoną pana Jury prawdopodobnie z Bielaw i Chojnicy dowodzili, że Dobrogost z Włościejewek kasztelan giecki, który poręczył Lubiatowskiej na sumę 60 grzywien, nie zwrócił dokumentu, który powinien jej oddać. W 1398 zapowiedział on przed sądem ziemskim lasy, pastwiska, granice, drogi i zapusty swych dziedzin Lubiatowo, Kołacin i Gawrony. W latach 1398–1404 Mikołaj Lubiatowski toczył także inne procesy: w 1398 w jego imieniu przed sądem występował Jura Chojnicki wraz z Mikoszem i Mękarzem oraz innymi, którzy rościli sobie prawo dziedziczne do Pokrzywnicy.

W 1398 Mikołaj Lubiatowski procesował się z biskupem poznańskim Mikołajem Kurowskim. Papież Bonifacy IX polecił wówczas prepozytowi katedry gnieźnieńskiej rozpoznać skargę biskupa poznańskiego Mikołaja Kurowskiego, który żalił się, że tenże Mikołaj z Lubiatowa skrzywdził go co do jakichś sum pieniędzy i innych rzeczy, jakie należały do uposażenia biskupstwa. W 1398 Mikołaj Lubiatowski procesował się z Dziersławem z Jeleńczewa, a w 1399 z Michałem Grabem Bardzkim z Barda w powiecie pyzdrskim o 50 grzywien kary umownej. W 1400 Mikołaj Lubiatowski toczył proces z Dobrosławem mieszczaninem z Piechinina, wójtem w Dolsku. W latach 1400–1401 toczył także procesy z Pawłem z Kiączyna; w 1400 z Grzymkiem z Murzynowa Borowego w powiecie pyzdrskim (obecnie to Murzynówko) o 40 grzywien i zboże z folwarku, które należały do Doroty z Sulęcina koło Książa w powiecie pyzdrskim oraz jej siostry, żony Bieniaszka z Czeszewa koło Miłosławia, w pow. pyzdrskim. W 1401 Mikołaj Lubiatowski toczył proces z Florianem kanonikiem poznańskim oraz Dziersławem z Poklatek w powiecie pyzdrskim i jego braćmi o połowę dziedziny Dziećmiarowo w powiecie pyzdrskim (obecnie to Dziećmierowo). W 1402 Mikołaj Lubiatowski procesował się z Wichną z Grodziska (obecnie to Grodzisk Wielkopolski). W 1402 toczył proces z Bernardem z Ociąża w powiecie kaliskim o 40 grzywien. W 1402 ze swoim sąsiadem Adamem Żyra z Tworzymirek i Luboni dowodząc, że nie miał mu wymierzyć sprawiedliwości w jego sporze ze swoimi ludźmi. W 1404 Mikołaj Lubiatowski toczył kolejny proces z Adamkiem Wławskim, kmieciem z Wławia koło Krzywinia, który dowodził, że Mikołaj miał mu „wymóc ze trzy małdry rolej na nasienie”, czyli wymusić na nim obszar takiej wielkości, na którym kmieć wysiewał trzy małdraty (tj. 9 korcy ziarna). Z powodu braku wysiewu powstały szkody wycenione przez chłopa na 10 grzywien. W 1404 Mikołaj Lubiatowski procesował się ze Szczedrzykiem z Konar koło Miejskiej Górki. W 1404 Mikołaj Lubiatowski przegrał proces z Grzymkiem Murzynowskim z Murzynowa Borowego o roszczenia z tytułu poręczenia za Macieja Sulęckiego z Sulęcina w pow. pyzdrskim na sumę 40 grzywien.

Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1530 pobrano podatki od 2 łanów, a w 1563 od 6 łanów. W 1564 pobrano dziesięciny z części wdowy od 3 łanów, a z części Marcina Lubiatowskiego od 3 łanów. W 1581 miał miejsce pobór z części Erazma Lubiatowskiego od 1,5 łana, 2 zagrodników, wiatraka dorocznego, jednego najemnego pracownika od pługa zwanego ratajem. W latach 1580–1584 pobrano podatki z części Marcina Lubiatowskiego od 4 łanów, a z części Erazma Lubiatowskiego od 2,5 łana oraz z części Łukasza i Stanisława Międzychodzkich synów Macieja od 2,5 łana.

Wieś szlachecka Lubiatowo maior położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Zabytki i turystyka Atrakcjami turystycznymi wsi są: Budynek szkoły z końca XIX w. Pozostałości folwarku, m.in. obora z końca XIX w.

Demografia Liczba mieszkańców miejscowości w poszczególnych latach: +RokIlość mieszkańców19882432002249200924620112372021272

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Lubiatowo (województwo wielkopolskie) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)