Klub Sportowy Unia Oświęcim – polski klub hokejowy z siedzibą w Oświęcimiu, występujący w rozgrywkach Polskiej Hokej Ligi. Pierwotnie został założony w 1957 jako sekcja „KS Unia Oświęcim” i pod tą nazwą działał do 1999 roku jako jedna z sekcji wielosekcyjnej Unii Oświęcim. Następnie klub przekształcono w sportową spółkę akcyjną, a do nazwy dodano człon „Dwory” sponsora klubu. W 2006 roku powołano Towarzystwo Hokejowe Unia, a od 2009 do 2014 roku w nazwie umieszczono sponsora firmę Aksam. Do II ligi po raz pierwszy awansował w 1967 roku, a do I ligi w 1970 roku. W latach 1991–2008 nieprzerwanie występował w najwyższej klasie rozgrywkowej. Jeden z najbardziej utytułowanych polskich klubów hokejowych. Dziewięciokrotnie zdobywał tytuł mistrza Polski oraz dwunastokrotnie zajmował miejsca na podium. Dwukrotnie sięgał po Puchar Polski, a trzy razy grał w finale tych rozgrywek.
Historia Chronologia nazw klubu KS Unia Oświęcim (1957–1999) Dwory S.A. Unia Oświęcim S.S.A. (1999–2006) TH Unia Oświęcim (2006–2009) Aksam Unia Oświęcim (2009–2014) TH Unia Oświęcim (2014-2015) KS Unia Oświęcim (2016-2019) Re-Plast Unia Oświęcim (2019-2022) Tauron Re-Plast Unia Oświęcim (2022-2023) Re-Plast Unia Oświęcim (2023-2025) KS Unia Oświęcim (2025-)
Założenie klubu mały|Hala Lodowa MOSiR w Oświęcimiu, w której swoje mecze rozgrywa Unia Oświęcim Sekcja hokeja na lodzie Unii Oświęcim została założona w 1957 r. z inicjatywy byłego piłkarza i hokeisty Lechii 06 Mysłowice Józefa Korczyka, który został również jej pierwszym trenerem. Drużynę utworzyli byli hokeiści LZS Brzezinka, a trenowali i rozgrywali mecze ligowe na wybudowanym w 1958 r. naturalnym lodowisku. Zespół Unii występował w lidze okręgowej krakowskiej, w której w 1963 r. zajął 3. miejsce. W tym samym sezonie juniorzy zdobyli wicemistrzostwo okręgu. Przed sezonem 1963/1964 na stanowisku trenera Korczyka zastąpił Dagomir Bogdoł. Sytuacja hokeistów poprawiła się w grudniu 1964 r., kiedy to do użytku zostało oddane sztuczne lodowisko MOSiR. W sezonie 1964/1965 Unia występowała w rozgrywkach ligi okręgowej krakowsko-rzeszowskiej , w połowie lutego 1965 roku zajmowała w tabeli ostatnie, ósme miejsce. W 1967 r. drużyna prowadzona przez Władysława Olszewskiego zwyciężyła w mistrzostwach okręgu wyprzedzając Cracovię oraz Olszę Kraków.
Awans na szczebel centralny Przed rozpoczęciem sezonu 1967/1968 zreorganizowano rozgrywki III ligi. Kluby zostały podzielone na kilka grup, których zwycięzcy rywalizowali w turnieju barażowym o awans do II ligi. Drużyna występowała w lidze międzywojewódzkiej krakowsko-rzeszowskiej. Unię wzmocnili trzej bracia Kajzerkowie, a szkoleniowcem został Walter Bala. Dzięki tym wzmocnieniom klub zajął pierwsze miejsce w grupie i w marcu 1968 r. rywalizował w turnieju o awans do II ligi. Drużyna w czterech rozegranych meczach odniosła dwa zwycięstwa oraz zanotowała dwa remisy zdobywając sześć punktów. Pozwoliło to na wyprzedzenie Zagłębia Sosnowiec i Startu Opole i awans na szczebel centralny. Drużynę w debiucie na szczeblu centralnym poprowadził nowy szkoleniowiec pochodzący z Czechosłowacji Václav Prchal. Oświęcimianie zostali przydzieleni do sześciozespołowej grupy południowej, którą wygrali zdobywając 26 punktów. Pozwoliło im to rywalizować w turnieju barażowym o awans do I ligi. Turniej ostatecznie wygrała drużyna ŁKS Łódź, a Unia zajęła drugie miejsce. W kolejnym sezonie zniesiony został podział na grupy. Unia wygrała rozgrywki zdobywając w 36 meczach 58 punktów i po raz pierwszy uzyskała awans do Ekstraligi. Wyróżniającym się zawodnikiem w lidze był Marian Kajzerek, dzięki czemu otrzymał powołanie do Reprezentacji Polski na Mistrzostwa Świata w Szwecji. Z kolei Jan Madeksza oraz Andrzej Liput wystąpili w kadrze młodzieżowej.
Lata 70. Debiutującą w najwyższej klasie rozgrywkowej Unię poprowadził nowy trener, pochodzący również z Czechosłowacji František Voříšek. Drużyna grała słabo i zajęła ostatnie 10. miejsce w tabli z dorobkiem 18 punktów. Najskuteczniejszym zawodnikiem w zespole był Marian Kajzerek, który uzyskał 43 punkty w klasyfikacji kanadyjskiej za 26 bramek i 17 asyst. Ostatnie miejsce w tabeli oznaczało spadek do II ligi, jednak PZHL podjął decyzję o rozszerzeniu ligi w następnym sezonie dzięki czemu Unia utrzymała się w lidze. Kolejny sezon był jeszcze słabszy niż poprzedni. Klub ponownie zajął ostatnie 11. miejsce w tabeli uzyskując 11 punktów. Miał również najsłabszy bilans bramkowy -119. Tym razem Unia spadła do II ligi, a wielu podstawowych hokeistów odeszło z klubu.
W sezonie 1972/1973 Unia o awans do I ligi rywalizowała z Zagłębiem Sosnowiec. Premiowane było tylko jedno miejsce. Ostatecznie to Zagłębie wygrało rozgrywki, a Unia zajęła drugie miejsce tracąc do zwycięzcy sześć punktów. Przed startem nowego sezonu z drużyny odeszli bracia Kajzerkowie i Mrowcowie. Pomimo osłabień kadrowych zespół wygrał rozgrywki w grupie południowej i wspólnie ze zwycięzcą grupy północnej Legią Warszawa awansował po raz drugi do I ligi. Po zakończeniu sezonu z klubu odszedł trener Vořišek, a zastąpił go Jerzy Mruk. Sezon 1974/1975 był najsłabszym w wykonaniu oświęcimian, którzy zajęli ostatnie miejsce w tabeli zdobywając tylko 5 punktów i tracąc 243 bramki i po raz trzeci spadli z ligi. Po nieudanym sezonie doszło do zmiany szkoleniowca, którym został mianowany Czesław Borowicz.
W kolejnej edycji II ligi Unia występowała w ośmiozespołowej grupie południowej, w której zajęła drugie miejsce tracąc do Stali Sanok cztery punkty. Osiągnięta pozycja premiowała oświęcimian do udziału w barażach o awans do I ligi. W turnieju wzięły udział dwie najsłabsze drużyny z Ekstraligi Legia i KTH Krynica oraz Pomorzanin Toruń, który zajął drugie miejsce w grupie północnej. Ostatecznie najlepsze okazały się drużyny z Warszawy i Torunia, i to one zagrały w następnym sezonie w I lidze. W sezonie 1976/1977 Unia występowała w grupie północnej, którą wygrała z dorobkiem 56 punktów. Zgodnie z regulaminem o awans do I ligi klub rywalizował ze zwycięzcą grupy południowej Cracovią. W czterech rozegranych spotkaniach raz wygrała Unia 8:2, dwa razy Cracovia 6:4 i 4:3, a raz był remis 4:4. Ostatecznie awans wywalczył zespół z Krakowa. W kolejnym sezonie Unia ukończyła rozgrywki na trzecim miejscu w grupie południowej i nie uzyskała awansu do turnieju barażowego. Po tym sezonie z klubu odszedł trener Borowicz. Nowym szkoleniowcem został mianowany Marian Syryński. W edycji 1978/1979 zniesiony został podział na grupy, a w lidze grało 10 zespołów. Unia zajęła czwarte miejsce w tabeli z dorobkiem 40 punktów.
Lata 80. Przed rozpoczęciem nowego sezonu drużynę objął trener Zdzisław Masełko. Unia jednak nie osiągała dobrych wyników i Masełko został zastąpiony przez duet Jan Bryniczka oraz Ryszard Puchajda. Wyniki zespołu nadal były słabe i ostatecznie Unia z 27 punktami zajęła ósme miejsce w lidze. W kolejnym sezonie w II lidze trenerem ponownie został mianowany Syryński. Przyjście nowego trenera niewiele zmieniło w grze drużyny, która zajęła ostatnie 10. miejsce w tabeli. Przed spadkiem do niższej klasy rozgrywkowej klub uchroniło rozwiązanie sekcji hokejowej Legii Warszawa - spadkowicza z I ligi. Sezon 1981/1982 podobnie jak poprzedni rozpoczął się od zmiany szkoleniowca, którym został Józef Sięka. Jeszcze w trakcie rozgrywek zastąpił go Grzegorz Chruściński. Liga została podzielona na dwie grupy. Unia grała w grupie I, gdzie zajęła drugie miejsce za Stalą Sanok, mając jednak identyczną liczbę punktów. Zgodnie z regulaminem rozgrywek mistrz II ligi został wyłoniony w turniejach. Brały w nich udział po dwie najlepsze drużyny z każdej z grup. Ostatecznie Unia zajęła ostatnie czwarte miejsce, a do I ligi awansował Stoczniowiec Gdańsk.
W kolejnym sezonie drużynę Unii prowadziła dwójka szkoleniowców Stanisław Lipkowski i Ryszard Puchajda. Klub występował w grupie I, w której zajął drugie miejsce tracąc do lidera GKS Jastrzębie dwa punkty. Miejsce to gwarantowało udział w turnieju barażowym o awans do I ligi. Zespół Unii ostatecznie zwyciężył w rywalizacji z Pomorzaninem Toruń, GKS Jastrzębie oraz Zniczem Pruszków i po raz trzeci trafił do ekstraligi. W sezonie 1983/1984 po raz pierwszy został wprowadzony nowy system wyłaniania mistrza Polski. Zamiast dotychczas przyznawanego tytułu dla najlepszej drużyny rundy zasadniczej, wprowadzono system play-off. Unia prowadzona przez Roberta Góralczyka ukończyła rozgrywki na ósmym miejscu i w ćwierćfinale zagrała z liderem Polonią Bytom. W pierwszym meczu Bytomianie wygrali 11:0, a w rewanżu 6:1 i awansowali do półfinału. Unia w meczu o miejsca 5-8 dwukrotnie przegrała z Naprzodem Janów 8:1 i 8:5. Ostatnie spotkania w sezonie klub rozegrał z ŁKS Łódź rywalizując o siódme miejsce. Pierwszy mecz wygrała Unia 6:2, a dwa kolejne łodzianie 7:3 i 7:1. Ostatecznie zespół zajął ósme miejsce w lidze. Najskuteczniejszym zawodnikiem w drużynie był Jerzy Kotyla, który zgromadził 39 punktów w klasyfikacji kanadyjskiej za 25 bramek i 14 asyst. Po zakończeniu sezonu, 18 maja 1984 roku doszło do tragicznego wypadku samochodowego, w którym zginął trener Góralczyk.
Przed startem ligi na stanowisku pierwszego trenera został zatrudniony Kazimierz Małysiak. Zespół na początku rozgrywek grał słabo i wkrótce Małysiaka zastąpił Stanisław Lipkowski, dla którego był to powrót do Oświęcimia po dwóch latach. Zmiana ta nie poprawiła sytuacji w tabeli. Hokeiści Unii wygrali tylko 7 meczów, 2 zremisowali, a przegrali w 21. Ostatecznie zajęli ostatnie dziesiąte miejsce w tabeli rundy zasadniczej. W meczu o miejsce dziewiąte Unia przegrała z GKS Katowice 6:0, 9:2 i spadła do II ligi. Nieudany poprzedni sezon zaowocował zmianą trenera, którym został Ryszard Borzęcki. W sezonie II ligi 1985/1986 klub występował w Grupie Południowej i rozgrywki zakończył na pierwszym miejscu z dorobkiem 44 punktów i 216 bramek strzelonych. Zgodnie z regulaminem rozgrywek nastąpiła faza play-off, w której Unia w półfinale pokonała drugą drużynę Grupy Północnej, Pomorzanina Toruń wygrywając trzy spotkania 4:1, 9:4, 7:4 oraz jedno remisując 4:4. W finale oświęcimianie rywalizowali z Polonią Bydgoszcz. Pierwsze dwa spotkania w Oświęcimiu wygrała Polonia 0:3 i 3:5, następnie w Bydgoszczy w trzecim spotkaniu górą była Unia, zwyciężając 6:2, jednak w ostatnim pojedynku Polonia triumfowała 3:1, tym samym uzyskując awans do I ligi. W sezonie 1986/1987 rozgrywki II ligi zostały podzielone na trzy pięciozespołowe grupy: I, II i III. Unia grała w Grupie I Centralnej, gdzie o pierwsze miejsce rywalizowała z Pomorzaninem Toruń. Ostatecznie to oświęcimianie uzyskując jeden punkt więcej wygrali grupę i z pierwszego miejsca awansowali do play-off. W półfinale dwukrotnie pokonali GKS Jastrzębie 12:5 i 8:4. W spotkaniach finałowych Unia dwa razy wygrała z Pomorzaninem w identycznym stosunku bramkowym 6:4 i 6:4, dzięki czemu po raz czwarty awansowała do I ligi.
Podobnie jak w poprzednich latach po awansie do ekstraklasy, również w 1988 roku Unia grała słabo. Nie udało jej się zająć miejsca w pierwszej szóstce gwarantującego start w play-off. Klub trafił do grupy słabszej razem z GKS Katowice, ŁKS Łódź i Cracovią. Drużyny walczyły o miejsca 7-8 dające prawo gry w play-off, ale również o utrzymanie w lidze. Unia zajęła drugie miejsce i w ćwierćfinale trafiła na mistrza sezonu zasadniczego Polonię Bytom. W serii do dwóch zwycięstw zwyciężyła Polonia wygrywając pierwszy mecz 12:2, a drugi 7:2. W spotkaniach o miejsca 5-8 rywalem było Podhale Nowy Targ. Unia dobrze rozpoczęła serię wygrywając pierwszy pojedynek 6:3, jednak w dwa kolejne mecze zakończyły się zwycięstwem nowotarżan 5:3 i 9:1. Ostatnie spotkania Unia rozegrała ze Stoczniowcem Gdańsk rywalizując o miejsce siódme. Po czterech spotkaniach był remis 2:2, jednak dzięki lepszemu bilansowi bramkowemu, to oświęcimianie zajęli siódme miejsce. Był to duży sukces beniaminka, ponieważ zazwyczaj kluby, które awansowały do I ligi po roku z niej spadały.